Fćrsluflokkur: Fjármál

Íslenska leiđin

  Mađur sem viđ köllum A var fyrirtćkjaráđgjafi Glitnis.  Hann gaf fátćkum vinum olíufyrirtćkiđ Skeljung.  Ţetta var sakleysisleg sumargjöf.  Hún olli ţó ţví ađ A var rekinn međ skömm frá Glitni.  Eđlilega var hann ţá ráđinn forstjóri Skeljungs.  Um leiđ réđi hann ţar til starfa nokkra vini úr bankanum.  Ţeirra í stađ rak hann nokkra reynslubolta.  Hinsvegar er hjásvćfa hans ennţá í vinnu hjá Skeljungi.  Ţađ er önnur saga og rómantískari.

  Skeljungur keypti Shell í Fćreyjum.  Nokkru síđar var starfsmađur fćreyska Shell ráđinn forstjóri Skeljungs.  Síđan er fyrirtćkinu stýrt frá Fćreyjum.  Ţetta ţótti einkennilegt.  Hefđin var sú ađ framkvćmdastjóri tćki viđ forstjórastóli. 

  Fyrsta verk fćreyska forstjórans var ađ kaupa hlutabréf í Skeljungi á undirverđi og selja daginn eftir á yfirverđi.  Lífeyrissjóđir toguđust á um ađ kaupa á yfirverđinu.  Kauđi fékk í vasann á einum degi 80 milljónir eđa eitthvađ.  Ţetta er ólíkt Fćreyingum sem öllu jafna eru ekki ađ eltast viđ peninga. 

  Persóna A var óvćnt orđin međeigandi Skeljungs.  Hann (kk) og vinirnir seldu sinn hlut í Skeljungi á 830 milljónir á kjaft. 

  Ţetta er einfalda útgáfan á ţví hvernig menn verđa auđmenn á Íslandi.

magn

 

 


Hvađ finnst ţér?

  Glyvrar er 400 manna ţorp á Austurey í Fćreyjum.  Ţađ tilheyrir 4000 manna sveitarfélaginu Rúnavík.  Eins og almennt í Fćreyjum skipar kirkjan háan sess í tilveru íbúa Glyvrar.  Kirkjubyggingin er nćstum aldargömul.  Hún er slitin og ađ lotum komin.  Á níunda áratugnum var púkkađ upp á hana.  Ţađ dugđi ekki til.  Dagar hennar eru taldir. 

  Eftir ítarlega skođun er niđurstađan sú ađ hagkvćmasta lausn sé ađ byggja nýja kirkju frá grunni.  Búiđ er ađ hanna hana á teikniborđi og stutt í frekari framkvćmdir.  Verra er ađ ekki eru allir á eitt sáttir viđ arkitektúrinn.  Vćgt til orđa tekiđ.  Sumum er heitt í hamsi.  Lýsa honum sem ljótustu kirkjubyggingu i heimi,  hneisu og svívirđu.

  Öđrum ţykir ánćgjuleg reisn yfir ferskum arkitektúrnum.  Ţetta sé djörf og glćsileg hönnun.  Hún verđi stolt Glyvrar.  

  Hér eru myndir af gömlu hvítu kirkjunni og nýju svörtu.  Hvađ finnst ţér?

gamla kirkjanGlyvra-kirkja    


Skelfilegur laxadauđi

  Laxeldi í kvíum er í sviđsljósinu í kjölfar áhugaverđrar heimildarmyndar eftir Ţorstein J.  Vilhjálmsson.  Hún var sýnd í sjónvarpinu í síđustu viku.  Töluverđur vandrćđagangur virđist ríkja í laxeldinu hér.  Margt er á gráu svćđi sem full ástćđa er til ađ vera á verđi gagnvart.

  Arnarlax fyrir vestan skilađi góđu tapi vegna dauđa laxa í vetur.  Ofkćling.

  Í Noregi er sömuleiđis sitthvađ úr skorđum í laxeldi.  Ţar ganga nú yfir skelfileg afföll.  Laxinn drepst í hrönnum.  Í janúar-mars drápust 13,6 milljón laxar.  Ţađ er 30% aukning frá sama tímabili í fyrra.  Allt ţađ ár drápust 53 milljónir úr veikindum áđur náđist ađ slátra ţeim.

  Sökudólgurinn er vandrćđagangur međ úrgang,  aflúsun og eitthvađ ţessháttar.   Ţetta er dýraníđ.

  Eins og međ svo margt er annađ og betra ađ frétta frá Fćreyjum.  Ţar blómstrar laxeldiđ sem aldrei fyrr.  Nú er svo komiđ ađ laxeldiđ aflar Fćreyingum meira en helmingi alls gjaldeyris.  Langstćrsti kaupandinn er Rússland.  Íslendingar geta ekki selt Rússum neitt.  Ţökk sé vopnasölubanninu sem Gunnar Bragi setti á ţá.

  Ólíkt laxeldi á Íslandi er í Fćreyjum engin hćtta á blöndun eldislax og villtra laxa.  Ástćđan er sú ađ lítiđ er um villtan lax í Fćreyjum.  Um miđja síđustu öld fengu Fćreyingar nokkur íslensk laxaseyđi.  Ţeim slepptu ţeir í tvö lítil vötn sem litlar lćkjasprćnur renna úr.  Laxveiđar ţar eru ţolinmćđisverk.  Laxarnir eru svo fáir.  Ţegar svo ótrúlega vill til ađ lax bíti á ţá er skylda ađ sleppa honum aftur umsvifalaust.  

lax

 

 

 

 


Íslendingur rćndur

  Ţađ er ekki vel faliđ leyndarmál ađ norskur ţrjótur stal rammíslensku lagi í aldarbyrjun.  Sá ósvífni heitir Rolf Lövland.  Höfundur lagsins heitir Jóhann Helgason.  Á íslensku heitir lagiđ "Söknuđur".  Ţađ kom fyrst út á hljómplötu međ Villa Vill 1977.  Norski ţjófurinn kallar ţađ "You Raise Me Up".

  Stuldurinn nćr yfir rösklega 97% af laginu.  Aukaatriđi er ađ ţjófurinn eignađist snemma kassettu međ laginu og dvaldi á Íslandi um hríđ.

  Margir hafa sungiđ lagiđ inn á plötu međ enska texta ţjófsnauts ţjófsins.  Ţeir hafa í grandaleysi skráđ lagiđ á ţjófinn.  Hann hefur rakađ inn risaupphćđum í höfundarlaun. 

  Höfundurinn, Jóhann Helgason, hefur til áratuga stađiđ í stappi viđ ađ fá höfundarrétt sinn á laginu viđurkenndan.  Enda lag hans harla gott. Vandamáliđ er ađ ţjófurinn ţráast viđ ađ viđurkenna sök.  Er ađ auki studdur af útgefanda sínum,  Universal stórveldinu.

  Í ţessari stöđu kosta málaferli til ađ fá leiđréttan höfundarrétt 150 milljónir eđa svo. Farsćll íslenskur lagahöfundur á ekki ţá upphćđ í vasanum. Leitađ hefur veriđ til margra ára ađ fjárfestum.  Án árangurs.  Sú leiđ er eiginlega fullreynd.

  Eigum viđ, íslenska ţjóđ,  sem fámennt samfélag ađ leyfa útlendum ţjófi ađ stela einni bestu lagaperlu okkar?  Njóta heiđurs fyrir gott lag og raka inn milljónum króna í höfundargreiđslum? 

  Vegna ţess ađ einstaklingsframtakiđ hefur brugđist í málinu verđur ađ skođa ađra möguleika.  Viđ ţurfum ađ leggja höfuđ í bleyti og finna ţá möguleika.  Einn möguleikinn er ađ lífeyrissjóđir fjárfesti í málaferlunum.  Áhćttan er lítil og minni en margar ađrar fjárfestingaleiđir sem ţeir hafa valiđ. 

  Annar möguleiki en krítískari er ađ íslenska ríkiđ - eitthvađ ráđuneytiđ - blandi sér snöfurlega í máliđ.  Bregđist af hörku viđ ađ vernda íslenska hagsmuni.  Yfirgnćfandi líkur eru á ađ máliđ vinnist.  Útlagđur kostnađur verđur ţá greiddur af Universal ţegar upp er stađiđ.  Risaháar höfundargreiđslur munu ađ auki koma á vćngjum inn í íslenska hagkerfiđ.  

  Fleiri uppástungur óskast.

  Sem öfgamađur í músíksmekk kvitta ég undir ađ kammerútsetning Villa Vill á laginu sé til fyrirmyndar.  Útlendu útfćrslurnar eru viđbjóđur. 

       


Samgleđjumst og fögnum!

  Aldrei er hćgt ađ gera Íslendingum til hćfis.  Stöđugt er kvartađ undan lágum launum, lélegri sjónvarpsdagskrá og öđru sem skiptir máli.  Nú beinist ólund ađ Neinum fyrir ţađ eitt ađ forstjórinn náđi ađ hćkka laun sín um 20,6% á milli ára.   

  Ađ óreyndu mátti ćtla ađ landsmenn samfögnuđu forstjóranum.  Ţađ vćri gleđifrétt ađ eigendur Neins - lífeyrissjóđirnir og lífeyrissjóđsfélagar - hefđu efni á ađ borga honum nćstum 6 milljónir á mánuđi (ţrátt fyrir hratt minnkandi hagnađ olífélagsins undir stjórn ódýra forstjórans).  En ónei.  Í samfélagsmiđlum og heitum pottum sundlauga hvetja menn hvern annan til ađ sniđgöngu.  Međ ţeim árangri ađ um ţessar mundir sjást fáir á ferli viđ bensínstöđvar fyrirtćkisins.  Eiginlega bara hálaunamenn, svo sem stjórnarmenn lífeyrissjóđanna.  

  Svo verđur ţetta gleymt eftir helgi.

 

  


mbl.is Allir fái sömu hćkkun og forstjórinn
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Ósvífinn ţjófnađur H&M

  Fćreyskir fatahönnuđir eru bestir í heimi.  Enda togast frćgar fyrirsćtur, fegurđardrottningar, tónlistarfólk og fleiri á um fćreyska fatahönnun. 

  Fyrir tveimur árum kynnti fćreyski fatahönnuđurinn Sonja Davidsen til sögunnar glćsilegan og smart kvennćrfatnađ.  Hún kynnir hann undir merkinu OW Intimates.  Heimsfrćg módel hafa sést spranga um í honum.  Ţ.á.m. Kylie Jenner. 

  Nú hefur fatakeđjan H&M stoliđ hönnuninni međ húđ og hári.  Sonju er eđlilega illa brugđiđ.  Ţetta er svo ósvífiđ.  Hún veit ekki hvernig best er ađ snúa sér í málinu.  Fatahönnun er ekki varin í lögum um höfundarrétt.  Eitthvađ hlýtur samt ađ vera hćgt ađ gera ţegar stuldurinn er svona algjör.   Ţetta er spurning um höfundarheiđur og peninga.

  Á skjáskotinu hér fyrir neđan má sjá til vinstri auglýsingu frá Sonju og til hćgri auglýsingu frá H&M.  Steluţjófahyski. 

 

faereysk_naerfot.jpg

 


Sápuóperan endalausa

  Ţessa dagana auglýsir Skeljungur grimmt eftir starfsfólki:  Sölumönnum í Reykjavík og einnig umbođsmanni á Austurlandi.  Ţetta er athyglisvert.  Ekki síst í ljósi ţess ađ fyrir jól sagđi fyrirtćkiđ upp 29 manns (um ţađ bil ţriđjungur starfsliđs).  Sennilega eru hinir brottrćku enn á launaskrá en var gert ađ yfirgefa vinnustađinn samdćgurs.

  Hröđ starfsmannavelta og óreiđa einkenna reksturinn.  Líka tíđ eigendaskipti.  Nýir eigendur hafa komiđ,  ryksugađ fyrirtćkiđ innanfrá og fariđ.  Hver á fćtur öđrum.  Einn hirti meira ađ segja - í skjóli nćtur - öll málverk ofan af veggjum.  

  Nýr forstjóri tók til starfa í vetrarbyrjun.  Hann er búsettur í Fćreyjum og fjarstýrir Skeljungi ţađan.  Hans fyrsta verk í forstjórastóli var ađ kaupa hlutabréf í fyrirtćkinu á undirverđi og selja ţau daginn eftir á fullu verđi.  Mismunur/hagnađur skilađi honum yfir 80 milljónum króna í vasa á ţessum eina degi.  

  Lífeyrissjóđirnir eru alltaf reiđubúnir ađ kaupa hlutabréfin á hćsta verđi.  Jafnvel á yfirverđi - eins og eftir ađ fyrirtćkiđ sendi út falsfrétt um ađ ţađ vćri ađ yfirtaka verslunarkeđjuna 10-11.  Ţađ var bara plat til ađ snuđa lífeyrissjóđi. 

  Ţetta er sápuóperan endalausa.  

  magn.jpg


Verđlag

vegan_samloka_aktu_taktu_a_1599_kr.jpg

  Á Aktu-Taktu í Garđabć var seld samloka á 1599 kr.  Á milli brauđsneiđanna var smávegis kál,  lítil ostsneiđ og sósa.  Ţetta var kallađ vegan (án dýraafurđa).  Osturinn var ađ vísu úr kúamjólk.  Í sósunni voru einhverjar dýraafurđir líka.  Sennilega eggjarauđa og eitthvađ svoleiđis.

  Vissulega var samlokan ekki upp á marga fiska.  Ég set stćrra spurningamerki viđ ţađ ađ einhver sé reiđubúinn til ađ borga 1599 kr. fyrir samloku.  Ađ vísu...já, Garđabć.

  Til samanburđar:  Í Manchester á Englandi bjóđa matvöruverslanir - nánast allar - upp á svokallađ "3ja rétta tilbođ" (3 meals deal).  Ţađ samanstendur af samlokuhorni, langloku eđa vefju ađ eigin vali (áleggiđ er ekki skoriđ viđ nögl - ólíkt íslenska stílnum) + drykk ađ eigin vali + snakkpoka ađ eigin vali (kartöfluflögur, popkorn eđa eitthvađ álíka).

  Ţessi pakki kostar 3 pund sem jafngildir 429 ísl. kr.  Ég valdi mér oftast samlokuhorn međ beikoni og eggjum (um ţađ bil tvöfaldur skammtur á viđ íslenskt samlokuhorn), ásamt hálfum lítra af ávaxtaţykkni (smoothies) og bara eitthvađ snakk.

  Á Íslandi kostar samlokuhorn um 600 kall.  Kvartlítri af smoothies kostar um 300 kall.  Ţannig ađ hálfu lítri er á um 600 kall.  Ćtli snakkpoki á Íslandi sé ekki á um 300 kall eđa meir. 

  Ţetta ţýđir ađ íslenskur 3ja rétta pakki er ađ minnsta kosti ţrisvar sinnum dýrari en pakkinn í Manchester. 

  Í Manchester selja veitingahús enskan morgunverđ.  Ađ sjálfsögđu.  Hann samanstendur oftast af tveimur saugagest pylsum (veit ekki hvađ ţćr heita á íslensku), tveimur vćnum beikonsneiđum (hvor um sig rösklega tvöföld ađ stćrđ í samanburđi viđ íslenskar. Og međ ađeina örlítilli fiturönd), grilluđum tómat,  bökuđum baunum, ýmist einu eđa tveimur spćldum eggjum, tveimur hasskökum (hash browns = djúpsteiktri kartöflustöppu mótađri í teygđum ţríhyrning),  ristuđum brauđsneiđum međ smjöri;  ýmist einum stórum pönnusteiktum sveppi eđa mörgum litlum.

  Enski morgunverđurinn kostar frá 3,75 pundum (537 ísl. kr.).  Ţetta er sađsöm máltíđ.  Mađur er pakksaddur fram eftir degi.  Nokkrir veitingastađir á Íslandi selja enskan morgunverđ - á 2000 kall. 

  4ra dósa kippa af 5% 440 ml dósum kostar 4 pund (572 ísl kr. = 143 kr.dósin).  Ódýrasta bjórdósin á Íslandi kostar 249 kall (Euroshopper 4,6%).  

 samlokur_e.jpgsmoothie.jpgsnakk.jpgfull-english-breakfast035.jpg

 

 


Íslendingur vínylvćđir Dani

  Á seinni hluta níunda áratugarins blasti viđ ađ vinylplatan vćri ađ hverfa af markađnum.  Ţetta gerđist hratt.  Geisladiskurinn tók yfir.  Ţremur áratugum síđar snéri vínyllinn aftur tvíefldur.  Nú hefur hann rutt geisladisknum af stalli.  

  Ástćđan er margţćtt.  Mestu munar um hljómgćđin.  Hljómur vinylsins er hlýrri, dýpri,  ţéttari,  blćbrigđaríkari og notalegri.  Ađ auki er uppröđun laga betri og markvissari á vinylnum ađ öllu jöfnu.  Báđar plötuhliđar ţurfa ađ hefjast á öflugum grípandi lögum.  Báđar ţurfa ađ enda á sterkum og eftirminnilegum lögum.  

  Spilunarlengd hvorrar hliđar er rösklega 20 mín.  Hún heldur athyglinni á tónlistinni vakandi.  Ţar međ tengist hlustandinn henni betur.  Hann međtekur hana í hćfilegum skömmtum.

  Geisladiskurinn - međ sinn harđa, kantađa og grunna hljóm - var farinn ađ innihalda of mikla langloku.  Allt upp í 80 mín eđa meir.  Athygli er ekki vakandi í svo langan tíma.  Hugurinn fer ađ reika eftir um ţađ bil 40 mín ađ međaltali.  Hugsun beinist í ađra átt og músíkin verđur bakgrunnshljóđ.  Auk ţessa vilja flćđa međ of mörg óspennandi uppfyllingarlög ţegar meira en nćgilegt pláss er á disknum.    

  Stćrđ vinylsins og umbúđir eru notendavćnni.  Letur og myndefni fjórfalt stćrra.  Ólíkt glćsilegri pakki.  Fyrstu kynni af plötu er jafnan viđ ađ handleika og horfa á umslagiđ.  Sú skynjun hefur áhrif á vćntingar til innihaldsins og hvernig ţađ er međtekiđ.  Setur hlustandann í stellingr.  Ţetta spilar saman.

  Í bandaríska netmiđlinum Discogs.com er stórt og áhugavert viđtal viđ vinylkóng Danmerkur,  Guđmund Örn Ísfeld.  Eins og nafniđ gefur til kynna er hann Íslendingur í húđ og hár.  Fćddur og uppalinn á Íslandi af skagfirskum foreldrum.  Sprenglćrđur kvikmyndagerđarmađur og grafískur hönnuđur.  Hefur framleitt fjölda músíkmyndbanda og hannađ plötuumslög.  

  Međ puttann á púlsinum varđ hann var viđ bratt vaxandi ţörf á vinylpressu.  Hann keypti í snatri eina slíka.  Stofnađi - ásamt 2 vinum - fyrirtćkiđ Vinyltryk.  Eftirspurn varđ slík ađ afgreiđsla tók allt upp í 6 mánuđi.  Ţađ er ekki ásćttanlegt í hröđum tónlistarheimi.

  Nú hefur alvara hlaupiđ í dćmiđ.  1000 fm húsnćđi veriđ tekiđ í gagniđ og innréttađ fyrir fyrstu alvöru risastóru vinylpressu í Danmörku í 60 ár.  Nafni fyrirtćkisins er jafnframt breytt í hiđ alţjóđlega RPM Records.  

  Nýja pressan er alsjálfvirk, afkastamikil en orkunett.  Hún spýtir út úr sér plötum 24 tíma á sólarhring í hćstu gćđum.  Afreiđslutíminn er kominn niđur í 10 daga.  

  Netsíđan er ennţá www.vinyltryk.dk (en mun vćntanlega breytast til samrćmis viđ nafnabreytinguna, ćtla ég).  Verđ eru góđ.  Ekki síst fyrir Íslendinga - á međan gengi íslensku krónunnar er svona sterkt.  

gudm örn ísfeldguđmundur örn ísfeldplötupressan   

    


Íslandsvinur í skjölunum

  Nöfn íslenskra auđmanna eru fyrirferđamikil í Paradísarskjölunum;  ţessum sem láku út frá lögmannsstofunni Appleby á Bermúda.  Ef ég ţekki íslenskan metnađ rétt er nćsta víst nöfn Íslendinga séu hlutfallslega flest miđađ viđ höfđatölu.  Sem eru góđar fréttir.  Ţjóđ sem er rík af auđmönnum er vel sett.  Verra samt ađ svo flókiđ sé ađ eiga peninga á Íslandi ađ nauđsyn ţyki ađ fela ţá í skattaskjóli.

  Ekki einungis íslenskir auđmenn nota skattaskjól heldur líka Íslandsvinir.  Ţekktastur er hugsjónamađurinn Bono í hljómsveitinni U2.

 


mbl.is Tugir Íslendinga í skjölunum
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.