Paul Watson leiđir mótmćlastöđu gegn Tý

  Fyrir sléttum mánuđi skýrđi ég undanbragđalaust frá ţví ađ fćreyska ţungarokksveitin Týr vćri ađ leggja upp í hljómleikaferđ til Bandaríkja Norđur-Ameríku og Kanada.  Um ţađ má lesa međ ţví ađ smella H É R

  Hryđjuverkasamtökin Sea Shepherd blésu ţegar í stađ í herlúđra.  Af fullum ţunga hófu ţau öfluga herferđ gegn Tý.  Skoruđu á almenning ađ sniđganga hljómleikana međ öllu.  Markmiđiđ var ađ hljómleikunum yrđi aflýst vegna drćmrar ađsóknar.  

  Ef markmiđiđ nćđist ekki ţá til vara myndu samtökin standa fyrir fjölmennri mótmćlastöđu viđ hljómleikasalina.

  Svo skemmtilega vill til ađ mćting á hljómleikana hefur veriđ hin besta.  Sama er ekki ađ segja um mótmćlastöđuna.  Hún er spaugilega fámenn.  Auk leiđtogans; Pauls Watsons,  er ţetta 8 eđa 9 manns.  Eru hljómleikarnir ţó í fjölmennustu borgunum.

  Bassaleikari Týs,  Gunnar Thomsen,  rćddi í smástund viđ Paul fyrir utan hljómleikahöllina í San Diego.  Ţeir voru ósammála.  Gunnar benti honum á ađ baráttan gegn hvalveiđum Fćreyinga vćri vonlaus og skili engum árangri.  Paul sagđist samt ćtla ađ halda baráttunni áfram svo lengi sem hann lifi.

SS-mótmćlastađatýrGunnar Thomsen rćđir viđ Watson 

 


Hvađ finnst ţér?

  Glyvrar er 400 manna ţorp á Austurey í Fćreyjum.  Ţađ tilheyrir 4000 manna sveitarfélaginu Rúnavík.  Eins og almennt í Fćreyjum skipar kirkjan háan sess í tilveru íbúa Glyvrar.  Kirkjubyggingin er nćstum aldargömul.  Hún er slitin og ađ lotum komin.  Á níunda áratugnum var púkkađ upp á hana.  Ţađ dugđi ekki til.  Dagar hennar eru taldir. 

  Eftir ítarlega skođun er niđurstađan sú ađ hagkvćmasta lausn sé ađ byggja nýja kirkju frá grunni.  Búiđ er ađ hanna hana á teikniborđi og stutt í frekari framkvćmdir.  Verra er ađ ekki eru allir á eitt sáttir viđ arkitektúrinn.  Vćgt til orđa tekiđ.  Sumum er heitt í hamsi.  Lýsa honum sem ljótustu kirkjubyggingu i heimi,  hneisu og svívirđu.

  Öđrum ţykir ánćgjuleg reisn yfir ferskum arkitektúrnum.  Ţetta sé djörf og glćsileg hönnun.  Hún verđi stolt Glyvrar.  

  Hér eru myndir af gömlu hvítu kirkjunni og nýju svörtu.  Hvađ finnst ţér?

gamla kirkjanGlyvra-kirkja    


Bullađ um rykmaura

  Ný rannsókn leiđir í ljós ađ svefnbćli simpansa eru snyrtilegri en rúm mannfólks.  Munar miklu ţar um.  Ţetta hefur vakiđ undrun og umtal.  Viđ hverju bjóst fólk?  Ađ simpansar vćru sóđar?  Ţađ eru fordómar.  Simpansar eru snyrtipinnar.  Ţess vegna međal annars skipta ţeir ört um svefnbćli.

  Í umrćđunni hérlendis hefur mörgum orđiđ tíđrćtt um ađ rúm fólks séu löđrandi í rykmaurum og rykmauraskít.  Ţetta er bull hvađ varđar íslensk rúm.  Einhverra hluta vegna er bulliđ lífseigara og útbreiddara en niđurstöđur rannsókna sem sýna annađ.  Ţćr sýna ađ rykmaurar ţrífast ekki á Íslandi.  Hita- og rakastig kemur í veg fyrir ţađ.

  Jú,  ţađ hafa fundist rykmaurar á Íslandi.  Örfáir.  Allir rígfullorđnir.  Engin ungviđi.  Ţađ undirstrikar ađ einu rykmaurarnir á Íslandi séu nýinnfluttir frá útlöndum.  Flćkingar sem slćđast međ ferđalöngum.  Verđa ekki langlífir og ná ekki ađ fjölga sér.

  Hitt er annađ mál ađ ástćđulaust er ađ amast viđ rykmaurum.  Ţetta eru tvćr vinalegar og ástríkar tegundir.  Önnur er undirlögđ kynlífsfíkn á háu stigi.  Báđar tegundir éta dauđar húđfrumur.  Gott ađ einhver geri ţađ.  

rykmaur    

 


Skelfilegur laxadauđi

  Laxeldi í kvíum er í sviđsljósinu í kjölfar áhugaverđrar heimildarmyndar eftir Ţorstein J.  Vilhjálmsson.  Hún var sýnd í sjónvarpinu í síđustu viku.  Töluverđur vandrćđagangur virđist ríkja í laxeldinu hér.  Margt er á gráu svćđi sem full ástćđa er til ađ vera á verđi gagnvart.

  Arnarlax fyrir vestan skilađi góđu tapi vegna dauđa laxa í vetur.  Ofkćling.

  Í Noregi er sömuleiđis sitthvađ úr skorđum í laxeldi.  Ţar ganga nú yfir skelfileg afföll.  Laxinn drepst í hrönnum.  Í janúar-mars drápust 13,6 milljón laxar.  Ţađ er 30% aukning frá sama tímabili í fyrra.  Allt ţađ ár drápust 53 milljónir úr veikindum áđur náđist ađ slátra ţeim.

  Sökudólgurinn er vandrćđagangur međ úrgang,  aflúsun og eitthvađ ţessháttar.   Ţetta er dýraníđ.

  Eins og međ svo margt er annađ og betra ađ frétta frá Fćreyjum.  Ţar blómstrar laxeldiđ sem aldrei fyrr.  Nú er svo komiđ ađ laxeldiđ aflar Fćreyingum meira en helmingi alls gjaldeyris.  Langstćrsti kaupandinn er Rússland.  Íslendingar geta ekki selt Rússum neitt.  Ţökk sé vopnasölubanninu sem Gunnar Bragi setti á ţá.

  Ólíkt laxeldi á Íslandi er í Fćreyjum engin hćtta á blöndun eldislax og villtra laxa.  Ástćđan er sú ađ lítiđ er um villtan lax í Fćreyjum.  Um miđja síđustu öld fengu Fćreyingar nokkur íslensk laxaseyđi.  Ţeim slepptu ţeir í tvö lítil vötn sem litlar lćkjasprćnur renna úr.  Laxveiđar ţar eru ţolinmćđisverk.  Laxarnir eru svo fáir.  Ţegar svo ótrúlega vill til ađ lax bíti á ţá er skylda ađ sleppa honum aftur umsvifalaust.  

lax

 

 

 

 


Íslenskur kór og fćreyska drottningin

  God of War heitir vinsćl tölvuleikjasería.  Hún hefur rakađ ađ sér tilnefningum og verđlaunum á verđlaunahátíđum á borđ viđ The Game Awards,  Game Critics Awards og IGN´s Best of E3 Awards.  Jafnframt slegiđ sölumet út um allan heim.

  Á dögunum kom út áttundi leikurinn í seríunni. Fyrri leikir fjalla um grísku gođafrćđina.  Ţessi gerir út á norrćna gođafrćđi.  Sögusviđiđ er Miđgarđur, Álfheimar, Hel, Jötunheimar,  Niflheimur,  Ásgarđur,  Yggdrasil,  Bifröst o.s.frv.

  Söguhetjurnar eru feđgar og móđir drengsins.  Hún er fallin frá.  Feđgarnir leggja upp í mikiđ og viđburđaríkt ferđalag.  Tilefniđ er ađ uppfylla ósk móđurinnar um ţađ hvar eigi ađ dreifa öskunni af henni.

  Tónlistin í leiknum er samin af Bear McCreary.  Hann er best ţekktur fyrir ađ vera h0fundur tónlistar í sjónvarpsseríum,  svo sem The Walking Dead og The Battlestar Galactica.  Eini flytjandinn sem hvarvetna er nafngreindur er fćreyska álfadrottningin Eivör.  Hún syngur ţemasöng móđurinnar og er hlađin lofi fyrir frammistöđuna.  Međal annarra flytjenda er ónefndur íslenskur kór. 

  Allir gagnrýnendur helstu dagblađa og netmiđla gefa útkomunni 5 stjörnur af 5 eđa 10 af 10 međ tveimur undantekningum.  Í öđru tilfellinu er einkunnin 9,5 af 10.  Í hinu tilfellinu er einkunnin 9,75 af 10.

  Eivör hefur átt lög og plötur í 1. sćti vinsćldalista á Íslandi, í Noregi, Danmörku og Fćreyjum.  Samanlögđ sala á ţeim bliknar í samanburđi viđ söluna og spilun á God of War.  Ţar erum viđ ađ tala um hundruđ milljónir.

 


Hvađ er í gangi?

  Ikea er fyrirmyndarfyrirtćki.  Ţar fćst allskonar á ţokkalegu verđi.  Međal annars sitthvađ til ađ narta í.   Líka ýmsir drykkir til ađ sötra.  Í kćliskáp er úrval af ungbarnamauki.  Ég er hugsi yfir viđvörunarskilti á skápnum.  Ţar stendur skrifađ ađ ungbanamaukiđ sé einungis ćtlađ ungbörnum.  Ekki öđrum.

  Brýnt hefur ţótt ađ koma ţessum skilabođum á framfćri ađ gefnu tilefni.  Hvađ gerđist?  Var gamalt tannlaust fólk ađ hamstra ungbarnamaukiđ?  Hvert er vandamáliđ?  Ekki naga tannlausir grísarif eđa kjúklingavćngi.

tannlausungbarnamauk


Gríđarmikill uppgangur í fćreyskri ferđaţjónustu

  Lengst af aflađi sjávarútvegur um 97-99% af gjaldeyristekjum Fćreyinga.  Svo bar til tíđinda ađ sumariđ 2015 og aftur 2016 stóđ 500 manna hópur hryđjuverkasamtakanna Sea Shepherd vakt í Fćreyjum til ađ hindra marsvínadráp.  Ađgerđir ţeirra voru afar klaufalegar.  Skiluđu engum árangri nema síđur vćri.  Varđ ţeim til háđungar.  

  500 manna hópur SS-liđanna klaufađist til ađ auglýsa og kynna á samfélagsmiđlum út um allan heim fagra náttúru Fćreyja.  Međ ţeim árangri ađ ferđamannaiđnađur tekiđ risakipp.  Í dag aflar ferđamannaiđnađurinn 6,4% af gjaldeyristekjum Fćreyinga.  Vöxturinn er svo brattur ađ gistirými anna ekki eftirspurn.  Ţegar (ekki ef) ţú ferđ til Fćreyja er nauđsynlegt ađ byrja á ţví ađ bóka gistingu.  Annars verđa vandrćđi.

  Inn í dćmiđ spilar ađ samtímis hafa fćreyskir tónlistarmenn náđ sterkri stöđu á alţjóđamarkađi.  Mestu munar um álfadrottninguna Eivöru,  ţungarokkshljómsveitina Tý,  trúbadúrana Teit,  Lenu Anderssen og Högna,  pönksveitina 200,  kántrý-kónginn Hall Jóensen,  heimstónlistarhljómsveitina (world music) Yggdrasil og marga fleiri.    

 


Ekki skipta um röđ!

  Hver kannast ekki viđ ađ vera dálítiđ á hrađferđ,  skreppa í stórmarkađ,  kaupa eitthvađ smotterí og koma ađ langri biđröđ viđ alla afgreiđslukassa?  Ţá ţarf í skyndingu ađ vega og meta stöđuna.  Innkaupakerrur sumra í röđ eru sneisafullar af óţörfu drasli.  Í annarri en lengri röđ eru hinsvegar flestir međ fátt annađ en brýnustu nauđsynjar;  mjólk, brauđ og smávegir af nammi frá Nóa Síríus.  

  Ţarna ţarf ađ velja á milli.  Ţetta hefur veriđ rannsakađ á vísindalegan hátt af viđskiptafrćđideild Harvard háskóla.  Í rannsókninni voru einnig skođađar biđrađir á flugstöđvum og í pósthúsum.

   Niđurstađan er sú ađ fólk velur rétta biđröđ í fyrstu atrennu.  Sá sem fćr bakţanka og fćrir sig yfir í ađra röđ endar á ţví ađ vera afgreiddir seinna en sá sem er nćstur á eftir honum í röđinni sem hann yfirgefur.

-----------------------------

  Fróđleiksmoli:  Hvert sem bresku Bítlarnir fóru - eftir ađ ţeir slógu í gegn - mynduđust langar biđrađir eftir ađ sjá ţá og kaupa miđa.  Eftirspurn var miklu meiri en frambođ.  Fjöldi manns slasađist í biđröđunum vegna trođnings og ćsings í Bandaríkjunum.  Hámarkiđ var hljómleikaferđ til Ástralíu.  Biđrađir töldu kvartmilljón manns (250.000) og ţćr teygđu sig yfir 15 kílómetra. 


Á svig viđ lög

  Lög, reglur og bođorđ eru allavega.  Sumt er spaugilegt.  Til ađ mynda ađ bannađ sé ađ spila bingó á föstudaginn langa.  Mannanafnanefnd er botnlaus uppspretta skemmtiefnis.  Verst ađ hún ţvćlist líka fyrir sumu fólki og gerir ţví lífiđ leitt.  Ţess á milli er hún rassskellt af erlendum dómstólum.  Einnig af einstaklingum.  Austurískur kvikmyndagerđarmađur,  Ernst Kettler,  flutti til Íslands á síđustu öld.  Ţegar hann fékk íslenskan ríkisborgararétt ţá var hann skikkađur til ađ taka upp rammíslenskt nafn.  Hann skođađi lista yfir öll samţykkt íslensk nöfn og sótti um ađ fá ađ taka upp nafniđ Vladimir Ashkinazy.  Uppi varđ fótur og fit.  Ríkisstjórnin hafđi leyft heimsfrćgum píanóleikara međ ţessu nafni ađ fá íslenskan ríkisborgararétt og halda nafninu.  Ţar međ var ţađ viđurkennt sem íslenskt nafn.  

  Eftir jaml, japl og fuđur varđ niđurstađan sú ađ Alţingi breytti mannanafnalögum.  Felldi niđur kröfuna um ađ innflytjendur ţyrftu ađ taka upp rammíslenskt nafn.  Taldi ţađ skárri kost en ađ Ernst fengi ađ taka upp nafniđ Vladimir Ashkinazy.

  Hestanafnanefnd er líka brosleg.

  Refsilaust er ađ strjúka úr fangelsi á Íslandi.  Ţađ er ađ segja ef flóttafanginn er einn á ferđ.

  Bođorđin 10 eru ađ sumu leyti til fyrirmyndar.  Einkum ţađ sem bođar:  Ţú skalt ekki girnast ţrćl náunga ţíns né ambátt.  Ég vona ađ flestir fari eftir ţessu.

  Í Noregi er bannađ ađ afgreiđa sterkt áfengi í stćrri skammti en einföldum.  Ţú getur ekki fariđ inn á bar og beđiđ um tvöfaldan viskí í kók.  "Ţađ er stranglega bannađ ađ selja tvöfaldan sjúss ađ viđlagđri hárri sekt og jafnvel sviptingu áfengisleyfis,"  upplýsir ţjónninn.  En til ađ koma til móts viđ viđskiptavininn segir hann í hálfum hljóđum:  "Ţú mátt panta tvo einfalda viskí í kók.  Ţađ er ekki mitt mál ađ fylgjast međ ţví hvort ađ ţú hellir ţeim saman í eitt glas.

double-whisky


Hryđjuverkasamtök í herferđ gegn rokkhljómsveit

  Bandarísku hryđjuverkasamtökin Sea Shepherd eru Íslendingum ađ vondu kunn.  Kvikindin sökktu tveimur íslenskum bátum á síđustu öld.  Á undanförnum árum höfum viđ fylgst međ klaufalegri baráttu ţeirra gegn marsvínaveiđum Fćreyinga 2015 og 2016.  500 SS-liđar stóđu sumarlangt sólarhringsvakt í fćreyskum fjörđum.  

  Ţegar Fćreyingar ráku marsvínavöđur upp í fjöru reyndu SS-liđar af spaugilegri vankunnáttu - og ranghugmyndum um hegđun hvala - ađ fćla vöđuna til baka.  Ţađ skipti reyndar litlu máli ţví ađ fćreyska lögreglan kippti ţeim jafnóđum úr umferđ.  Snéri ţá niđur, handjárnađi og flaug međ ţá á brott í ţyrlu.  Gerđu jafnframt báta ţeirra og verkfćri upptćk;  myndbandsupptökuvélar,  tölvur, ljósmyndavélar o.ţ.h.  Sektuđu ađ auki einstaklingana um tugi ţúsunda kr. svo undan sveiđ.  

  Brölt SS í Fćreyjum misheppnađist algjörlega.  Varđ ţeim til háđungar, athlćgis og ađ fjárhagslegu stórtjóni.  Fćreyingar uppskáru hinsvegar verulega góđa landkynningu.  Hún skilađi sér í túristasprengju sem fćreysk ferđaţjónusta var ekki búin undir.  Gistirými hafa ekki annađ eftirspurn síđan.  

  Eftir hrakfarirnar hafa hnípnir SS-liđar setiđ á bak viđ stein, sleikt sárin og safnađ kjarki til ađ leita hefnda.  Stundin er runnin upp.

  Forsagan er sú ađ fyrir nokkrum árum náđi fćreyska hljómsveitin Týr 1. sćti norđur-ameríska CMJ vinsćldalistans.  Hann mćlir plötuspilun í öllum útvarpsstöđvum framhaldsskóla í Bandaríkjunum og Kanada.  Hérlendis er CMJ jafnan kallađur "bandaríski háskólaútvarpslistinn".  Ţađ vakti gríđarmikla athygli langt út fyrir útvarpsstöđvarnar ađ fćreysk ţungarokkshljómsveit vćri sú mest spilađa í ţeim.  

  Fćreyska hljómsveitin nýtur enn vinsćlda í Norđur-Ameríku.  Í maí heldur hún 22 hljómleika í Bandaríkjunum og Kanada.  Allt frá New York til Toronto.

  SS hafa hrint úr vör herferđ í netheimum gegn hljómleikaferđinni.  Forystusauđurinn,  Paul Watson,  skilgreinir hljómsveitina Tý sem hneisu í rokkdeildinni.  Hún lofsyngi morđ á hvölum.  Forsprakkinn Heri Joensen, söngvari, gítarleikari og söngvahöfundur, hafi ađ auki sjálfur myrt yfir 100 hvali.  

  SS hafa virkjađ öll sín bestu sambönd og samfélagsmiđla gegn hljómleikaferđ Týs.  "Stöđvum Tý!  Stöđvum hvaladráp!" hrópar Paul Watson og krefst sniđgöngu.  Forvitnilegt verđur ađ fylgjast međ framvindunni.  Skipta hvalveiđar norđur-ameríska ţungarokksunnendur miklu máli?  Kannski spurning um ţađ hvađ umrćđan verđur hávćr og nćr inn á stćrstu fjölmiđla vestan hafs.  

  


Fćreyski fánadagurinn

  Í dag er fćreyski fánadagurinn, 25. apríl.  Hann er haldinn hátíđlegur um allar Fćreyjar.  Eđa reyndar "bara" 16 af 18 eyjunum sem eru í heilsárs byggđ.  Önnur eyđieyjan,  Litla Dimon,  er nánast bara sker.  Hin,  Koltur,  er líka lítil en hýsti lengst af tvćr fjölskyldur sem elduđu grátt silfur saman.  Líf ţeirra og orka snérist um ađ bregđa fćti fyrir hvor ađra.  Svo hlálega vildi til ađ enginn mundi né kunni skil á ţví hvađ olli illindunum.

  Ţó ađ enginn sé skráđur til heimilis á Kolti síđustu ár ţá er einhver búskapur ţar á sumrin.  

fćreyski fáninn


Bestu og verstu bílstjórarnir

  Breskt tryggingafélag,  1st Central,  hefur tekiđ saman lista yfir bestu og verstu bílstjórana,  reiknađ út eftir starfi ţeirra.  Niđurstađan kemur á óvart,  svo ekki sé meira sagt.  Og ţó.  Sem menntađur grafískur hönnuđur og skrautskriftarkennari hefđi ég ađ óreyndu getađ giskađ á ađ myndlistamenn og hverskonar skreytingafólk vćru öruggustu bílstjórarnir.  Sömuleiđis mátti gefa sér ađ kóksniffandi verđbréfaguttar vćru stórhćttulegir í umferđinni,  rétt eins og í vinnunni.   

Bestu bílstjórarnir

1.  Myndlistamenn/skreytingafólk

2.  Landbúnađarfólk

3.  Fólk í byggingariđnađi

4.  Vélvirkjar

5.  Vörubílstjórar

Verstu bílstjórarnir

1.  Verđbréfasalar/fjármálaráđgjafar

2.  Lćknar

3.  Lyfsalar

4.  Tannlćknar

5.  Lögfrćđingar 


Enn eitt fćreyska lagiđ slćr í gegn

  Frá 2002 hefur fjöldi fćreyskra tónlistarmanna notiđ vinsćlda á Íslandi.  Ţar af hafa margir komiđ lögum sínum hátt á vinsćldalista Rásar 2.  Í fljótu bragđi man ég eftir ţessum:

Hljómsveitin TÝR

Eivör

Brandur Enni

Hljómsveitin MAKREL

Högni Lisberg

Jógvan

Boys in a Band

  Eflaust er ég ađ gleyma einhverjum.  Núna hefur enn eitt fćreyska lagiđ stokkiđ upp á vinsćldalista Rásar 2.  Ţađ heitir "Silvurlín".  Flytjandi er Marius Ziska.  Hann er Íslendingum ađ góđu kunnur.  Hefur margoft spilađ hérlendis.  Jafnframt flutti hann ásamt Svavari Knúti lagiđ "Ţokan" 2013.  Ţađ fór ofarlega á vinsćldalista Rásar 2.  Rétt eins og lagiđ "You and I" sem Kristina Bćrendsen söng međ Páli Rózinkrans í fyrra. 

"Silfurlín" er í 12. sćti vinsćldalistans ţessa vikuna.  Sjá HÉR  

Uppfćrt 22.4.2018:  "Silfurlín" stökk úr 12. sćti upp í 4. í gćr.


Drekkur ţú of mikiđ vatn?

  Vatn er gott og hollt.  Einhver besti drykkur sem til er.  Viđ Íslendingar erum svo lánssamir ađ eiga nóg af góđu drykkjarvatni úr krana.  Fćstir jarđarbúa eru svo heppnir.  Ţeim mun einkennilegra er ađ Íslendingar skuli ţamba daglega litađ sykurleđjuvatn í sama mćli og Bandaríkjamenn.      

  Samkvćmt prófessor í Árhúsum í Danmörku (www.samvirke.dk) er of mikil vatnsdrykkja jafn varasöm og of lítil vatnsdrykkja.  Of mikil vatnsdrykkja getur sett svo mikiđ álag á nýrun ađ hún valdi vatnseitrun.  Ţig svimar, fćrđ krampa, verđur máttlaus og í versta tilfelli deyrđ.  Sjaldgćft en gerist ţó árlega.

  Ţumalputtareglan er sú ađ drekka ekki meira vatn en sem nemur 1/30 af líkamsţyngd.  60 kílóa manneskju hentar ađ drekka 2 lítra af vökva á dag.  90 kg manneskju hentar ađ drekka 3 lítra.  Viđ útreikninginn er brýnt ađ taka međ í reikninginn allan vökva.  Ekki ađeins vatn.  Líka vökvarík fyrirbćri á borđ viđ súpur, te, agúrkur, tómata og jarđarber.

  


Reykvískur skemmtistađur flytur til Benidorm

 

  Um árabil var Ob-la-di Ob-la-da einn áhugaverđasti skemmtistađur landsins.  Hann var stađsettur á Frakkastíg.  Alltaf trođfullt út úr dyrum.  Iđulega komust fćrri inn en vildu.  Sérstađa stađarins var ađ ţar spiluđu ţekktir tónlistarmenn lög úr smiđju Bítlanna.  Einungis Bítlalög.  Ekkert nema Bítlalög.  Sjaldnast í upprunalegum útsetningum.  Samt stundum í bland.  

  Bassaleikarinn Tómas heitinn Tómasson hélt utan um dagskrána.  Hann var jafnframt fasti punkturinn í hljómsveitunum sem komu fram,  hvort sem ţćr kölluđust Bítladrengirnir blíđu eđa eitthvađ annađ.  Međal annarra sem skipuđu húshljómsveitina ýmist fast eđa lauslega voru gítarleikararnir Magnús R. Einarsson,  Eđvarđ Lárusson,  Gunnar Ţórđarson;  trommuleikarinn Ásgeir Óskarsson;  söngvararnir Andrea Gylfadóttir,  Egill Ólafsson og Kormákur.  

  Ađ degi til um helgar spilađi Andrea Jónsdóttir vel valin Bítlalög af hljómplötum.  Alltaf var rosalega gaman ađ kíkja á Ob-la-di.  Útlendir Bítlaađdáendur sóttu stađinn.  Ţar á međal Mike Mills úr bandarísku hljómsveitinni R.E.M.  Hann tróđ upp međ húshljómsveitinni.  Mig rámar í ađ Yoko Ono hafi kíkt inn.  Líka gítarleikari Pauls McCartneys.  

  Svo kom reiđarslagiđ.  Lóđareigendur reiknuđu út ađ arđvćnlegt yrđi ađ farga húsinu og reisa í stađinn stórt hótel.  Ob-la-di var hent út.  Um nokkra hríđ stóđ til ađ Ob-la-di myndi flytja upp í Ármúla 5 í húsnćđi sem ţá hýsti frábćran skemmtistađ,  Classic Rock.

  Leikar fóru ţannig ađ kínverskt veitingahús keypti Classic Rock.  Ţá var ekki um annađ ađ rćđa en kanna möguleika á Spáni.  Í morgun skrifađi eigandi Ob-la-di,  Davíđ Steingrímsson, undir húsaleigusamning í Benidorm.  Innan nokkurra vikna opnar Ob-la-di á ný.  Ađ ţessu sinni í Benidorm.  

  Ob-la-di er ekki fyrsti íslenski skemmtistađurinn sem flytur búferlum til útlanda.  Fyrir nokkrum árum flutti heimsfrćgur skemmtistađur,  Sirkus,  frá Klapparstíg til Ţórshafnar í Fćreyjum.

Davíđ Steingríms & co      

    


Gjaldfrjáls tónlistarkennsla í Fćreyjum

 

  Um síđustu aldamót urđu meiriháttar umskipti í fćreyskri tónlist.  Svo afgerandi ađ viđ getum talađ um byltingu.  Í stađ ţess ađ herma eftir frćgum útlendum hljómsveitum komu fram á sjónarsviđ hljómsveitir á borđ viđ Ivory, Clickhaze og Yggdrasil, sóló-söngkonan Eivör og Teitur.  Ţau spiluđu frumsamda músík á eigin forsendum án eftirhermu.  Já,  Eivör var reyndar söngkona Ivory, Clickhaze og Yggdrasil.  Međ Ivory söng hún djass.  Međ Clickhaze söng hún trip-hopp.  Međ Yggdrasil söng hún spunadjasskennt heimspopp (world music).  Sem sóló söng hún vísnatónlist međ djasskeim og ţjóđlegum fćreyskum kvćđasöng. Fram til ţessa ţótti ungum Fćreyingum gamli kvćđasöngurinn hallćrislegur.  En Eivör var svo töff ađ hún gerđi hann töff.  Varđ međal annars ţungarokkshljómsveitinni Tý innblástur til ađ dusta rykiđ af hringdanskvćđinu "Orminum langa" og ţungarokksvćđa ţađ.  Međ ţeim árangri ađ ţađ varđ vinsćlasta lagiđ í Fćreyjum og á Íslandi 2002. 

  Fram ađ tónlistarbyltingunni um aldamótin var Fćreyingum fjarlćg hugsun ađ hćgt vćri ađ lifa á tónlist.  Ennţá fjarlćgara ađ hćgt vćri ađ spila utan Fćreyja.  Kúvending varđ á.  Fjöldi fćreyskra hljómsveita og tónlistarmanna er atvinnumenn í faginu í dag.  Ţeir selja mun fleiri plötur í útlöndum en í Fćreyjum.  Ruđningsáhrif eru töluverđ á ađrar atvinnugreinar.  Ekki síst ferđamannaiđnađ.  Heimsfrćgđ fćreyskra tónlistarmanna dregur allt upp ađ 7500 á árlega rokkhátíđ,  G!Festival,  í Götu á Austurey.  Einnig á Ólavsvökukonsertinn á Ólavsvöku og fleiri tónlistarhátíđir.  Eivör hefur náđ toppsćti á vinsćldalistum í Noregi, Danmörku og Íslandi auk Fćreyjum. Týr náđi 1. sćti norđur-ameríska vinsćldalistans CMJ (mćlir spilun í framahldsskólaútvarpsstöđvum í Bandaríkjunum og Kanada).

  Fćreyskir ráđamenn hafa áttađ sig á mikilvćgi fćreyskrar tónlistar.  Nú hefur fćreyska ríkiđ gert 3ja ára samning viđ franska nettónlistarskólann Meludia.  Allir Fćreyingar fá ókeypis ađgang ađ honum.  Ţar lćra ţeir ađ lesa tónlist, skrifa tónlist og skilja tónlist.  Jafnt leikmenn sem fagmenn.  Allt kennsluefniđ verđur á fćreysku.  Sjá:  https://www.meludia.com/

         


Íslendingur rćndur

  Ţađ er ekki vel faliđ leyndarmál ađ norskur ţrjótur stal rammíslensku lagi í aldarbyrjun.  Sá ósvífni heitir Rolf Lövland.  Höfundur lagsins heitir Jóhann Helgason.  Á íslensku heitir lagiđ "Söknuđur".  Ţađ kom fyrst út á hljómplötu međ Villa Vill 1977.  Norski ţjófurinn kallar ţađ "You Raise Me Up".

  Stuldurinn nćr yfir rösklega 97% af laginu.  Aukaatriđi er ađ ţjófurinn eignađist snemma kassettu međ laginu og dvaldi á Íslandi um hríđ.

  Margir hafa sungiđ lagiđ inn á plötu međ enska texta ţjófsnauts ţjófsins.  Ţeir hafa í grandaleysi skráđ lagiđ á ţjófinn.  Hann hefur rakađ inn risaupphćđum í höfundarlaun. 

  Höfundurinn, Jóhann Helgason, hefur til áratuga stađiđ í stappi viđ ađ fá höfundarrétt sinn á laginu viđurkenndan.  Enda lag hans harla gott. Vandamáliđ er ađ ţjófurinn ţráast viđ ađ viđurkenna sök.  Er ađ auki studdur af útgefanda sínum,  Universal stórveldinu.

  Í ţessari stöđu kosta málaferli til ađ fá leiđréttan höfundarrétt 150 milljónir eđa svo. Farsćll íslenskur lagahöfundur á ekki ţá upphćđ í vasanum. Leitađ hefur veriđ til margra ára ađ fjárfestum.  Án árangurs.  Sú leiđ er eiginlega fullreynd.

  Eigum viđ, íslenska ţjóđ,  sem fámennt samfélag ađ leyfa útlendum ţjófi ađ stela einni bestu lagaperlu okkar?  Njóta heiđurs fyrir gott lag og raka inn milljónum króna í höfundargreiđslum? 

  Vegna ţess ađ einstaklingsframtakiđ hefur brugđist í málinu verđur ađ skođa ađra möguleika.  Viđ ţurfum ađ leggja höfuđ í bleyti og finna ţá möguleika.  Einn möguleikinn er ađ lífeyrissjóđir fjárfesti í málaferlunum.  Áhćttan er lítil og minni en margar ađrar fjárfestingaleiđir sem ţeir hafa valiđ. 

  Annar möguleiki en krítískari er ađ íslenska ríkiđ - eitthvađ ráđuneytiđ - blandi sér snöfurlega í máliđ.  Bregđist af hörku viđ ađ vernda íslenska hagsmuni.  Yfirgnćfandi líkur eru á ađ máliđ vinnist.  Útlagđur kostnađur verđur ţá greiddur af Universal ţegar upp er stađiđ.  Risaháar höfundargreiđslur munu ađ auki koma á vćngjum inn í íslenska hagkerfiđ.  

  Fleiri uppástungur óskast.

  Sem öfgamađur í músíksmekk kvitta ég undir ađ kammerútsetning Villa Vill á laginu sé til fyrirmyndar.  Útlendu útfćrslurnar eru viđbjóđur. 

       


Íslenskst fönk á vinsćlustu netsíđunni

  Stćrsta og vinsćlasta vinylplötunetsíđa heims er breska The Vinyl Factory Limited. Hún er miđpunktur heimsins í umrćđu um vinylplötur.  Á dögunum brá svo viđ ađ ţar birtist yfirgripsmikil umfjöllun/samantekt um sjaldgćfar íslenskar fönk-vinylplötur.  Fyrirsögnin er "Frozen soul picnic:  The hunt for Iceland´s forgotten funk records". 

  Heimildarmađur umfjöllunarinnar er fćddur á Íslandi en starfandi plötusnúđur og útvarpsmađur í Bandaríkjunum.  Hann gegnir nafninu DJ Platurn.  Á síđunni er hćgt ađ spila rösklega 43ja mínútna samantekt hans á íslensku fönki.  Skemmtilegt dćmi. Jafnframt eru 8 íslenskar plötur kynntar međ ítarlegum texta.

  Skilgreining DJ Platurn á fönki er víđari en mín.  Samt.  Gaman ađ ţessu.  Sjá HÉR      


Músíktilraunir blómstra sem aldrei fyrr

  Músíktilraunir eru eitt besta fyrirbćri í íslenskri tónlist.  Ţćr eru útungunarvél frjósamrar tónlistarflóru nýliđa.  Ađ vísu hafa vinningshljómsveitir ekki alltaf veriđ upp á marga fiska.  Allt í lagi međ ţađ.  Ađrar hljómsveitir í Músíktilraunum hafa ţá veriđ ţeim mun áhugaverđari.

  Fyrstu Músíktilraunir voru 1982.  Ţá sigrađi hljómsveitin Dron.  Ţunnur ţrettándi.  Skemmti mér samt vel viđ ađ fylgjast međ keppninni..  Sem og nćstu ár.  Ég sótti öll kvöld Músíktilrauna árum saman.  Svo fćrđist aldurinn yfir.  Undanfarin ár hef ég látiđ nćgja ađ fylgjast međ úrslitakvöldi í útvarpi og sjónvarpi.  Mjög gaman.  Síđustu Músíktilraunir sem ég fylgdist međ frá upphafi til enda var 2002.  Ég fćrđi mig svo yfir til fćreyska systurfyrirbćrisins Sements. 

  Lengst af voru Músíktilraunir karllćgar.  Mjög karllćgar.  Af tugum hljómsveita sem öttu kappi var sjaldnast ađ finna fleiri en eina eđa tvćr stelpur.  Ađ vísu komu, sáu og sigruđu kvennasveitir 1983 (Dúkkulísur) og 1992 (dúndurflott Kolrassa krókríđandi).  2004 var röđin komin ađ hinni frábćru hljómsveit Mammút.  Helmingur liđsmanna var og er kvenkyns. Nú fór ađ fćrast fjör í leikinn:

  - Sigurvegari Músíktilrauna 2010 var hljómsveit Nönnu Bryndísar,  Of Monsters and Men. Framhald á sólódćmi hennar, Songbird.

  - Sigurvegari Músíktilrauna 2011 var tríóiđ Samaris,  skipađ tveimur stelpum og einum gutta.   

  - Sigurvegari Músíktilrauna 2013 var hljómsveitin Vök;  međ í fararbroddi hljómborđsleikarann, gítarleikarann og söngkonuna Margréti Rán.

  - Sigurvegari Músíktilrauna 2016 var Garđabćjar-pönkbandiđ Hórmónar. Meirihluti liđsmanna stelpur.

  - Sigurvegari Músíktilraun 2017 var vestfirski stelpnadúettinn Between Mountains.

  - Sigurvegari Músíktilrauna í ár er kvennasveitin Ateria.

  Mér segir svo hugur ađ námskeiđin "Stelpur rokka" eigi stóran ţátt í stórtćkri og árangursríkri ţátttöku kvenna í Músíktilraunum á síđustu árum.

 


Nauđsynlegt ađ vita

  Íslendingar sćkja í vaxandi mćli sólarstrendur út um allan heim.  Ađallega sunnar á hnettinum.  Vandamáliđ er ađ mannćtuhákarlar sćkja líka sumar af ţessum ströndum. Mörg góđ manneskjan hefur tapađ fćti eđa hendi í samskiptum viđ ţá.

  Hlálegt en satt;  ađ hákarlinn er lítiđ sem ekkert fyrir mannakjöt.  Hann sér allt óskýrt.  Ţegar hann kemur sínu sjódapra auga á manneskju ţá heldur hann ađ ţar sé selur.  Hann elskar selspik.  Eins og ég. 

  Hákarl er lélegur í feluleik.  Hann fattar ekki ađ ţegar hann syndir nćrri yfirborđi sjávar ţá stendur uggi upp úr.  Ţetta skiptir ekki máli gagnvart selum sem synda neđansjávar.  Manneskja sem kemur auga á hákarlsugga tekur hinsvegar eftir ógninni.  Verstu viđbrögđ eru ađ taka hrćđslukast og sprikla í átt ađ landi.  Ţađ vekur ađeins athygli hákarlsins og espar hann upp.  Hann heldur ađ ţar sé selur ađ reyna undankomu. Stekkur á bráđina og fćr sér bita.

  Í ţessum kringumstćđum hefur manneskjan tvo betri kosti en flótta.  Önnur er ađ grípa um sporđ ókindarinnar og hlaupa međ hana snaröfuga upp í strönd.  Hún kemur engum vörnum viđ.  Sveigjanleiki skrokksins er svo takmarkađur.

  Hin ađferđin er ađ ríghalda kvikindinu kjurru.  Hákarl drukknar umsvifalaust ef hann er ekki á stöđugri hreyfingu.


Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband