Fćrsluflokkur: Stjórnmál og samfélag

Fátćklegt jólaskraut

  Gistiheimili sem ég dvaldi á í Toronto yfir jólin er stađsett í 2ja kílómetra fjarlćgđ frá miđborginni.  Engu ađ síđur gat ég ekki ţverfótađ fyrir spennandi veitingastöđum og óspennandi verslunum af öllu tagi.  Ég tel mig lánsaman ađ hafa engan áhuga á verslunum - ef frá eru taldar matvöruverslanir sem selja vatn og dagblöđ,  svo og búđir sem selja bjór.  

  Í Toronto er bjór seldur í the Beer Store.  Viđskiptavinurinn fćr ekki ađ sjá neinn bjór ţegar mćtt er á svćđiđ.  Hann gengur ađ afgreiđsluborđi og tilkynnir afgreiđslumanneskju hátt og skýrt hvađa bjór hann vill kaupa.  Afgreiđslumanneskjan bregđur sér ţá bak viđ luktar dyr.  Nokkru síđar birtist hún aftur međ bjórkippur í gráum plastpoka. 

  Mér skilst ađ ađrar verslanir selji annarsvegar léttvín og hinsvegar sterkt vín.  Ég átti ekki erindi í ţćr.  Sannreyndi ekki dćmiđ.

  Í miđbć Toronto var mikill og stórfenglegur jólamarkađur.  Yfirgengilegar jólaskreytingar í ýktasta stíl.  Ţeim mun merkilegra er ađ ţar fyrir utan fór lítiđ fyrir jólaskreytingum.  Á gistiheimilinu sem ég dvaldi á var í setustofu plastjólatré.  Um 1,5 metri á hćđ.  Um 30 cm ţar sem ţađ var breiđast.  Ekkert skraut.   

  Á rölti mínu um nágrenniđ sá ég inn um glugga ađ sami stíll var í öđrum gistiheimilum og hótelum.  Óskreytt jólatré og engar ađrar jólaskreytingar.  Gengt gistiheimili mínu er vegleg verslunarmiđstöđ (mall) međ tilheyrandi matsölustöđum og verslunum.  Hvergi örlađi á jólaskreytingum.   

  Í Toronto máttu íbúar henda jólatrénu út á stétt 7. janúar.  Um leiđ máttu ţeir henda út á stétt allskonar húsgögnum og tölvum.  Sorphirđan er til fyrirmyndar.

jólatré


Veitingaumsögn

 - Stađur:  Sćgreifinn

 - Stađsetning:  Geirsgata 8 í Reykjavík

 - Réttur:  Kćst skata

 - Verđ:  2350 kr.

 - Einkunn: ****

  Sćgreifinn er skemmtilega hrár veitingastađur međ sterkan persónuleika (karakter).  Hann er í senn "heimilislegur" og heillandi.  Andi stofnandans,  Kjartans Halldórssonar,  svífur yfir og allt um kring.  Hann var bráđskemmtilegur og magnađur náungi sem gustađi af.  Féll frá 2015.  Í hans tíđ var ánćgjuleg ábót viđ góđa máltíđ ađ rćđa sjávarútvegsmál viđ hann.  Alltaf var stutt í húmorinn.  Hann sá broslegu hliđarnar í bland viđ annađ.

  Eitt af sérkennum Sćgreifans hefur veriđ og er ađ bjóđa upp á kćsta skötu og siginn fisk.  Skata er svipuđ frá einum veitingastađ til annars.  Hjá Sćgreifanum er hún frekar mild.  Međ á disknum eru saltfisksbitar,  kartöflur,  hamsar og tvćr rúgbrauđssneiđar međ smjöri.  Í eftirrétt er hrísgrjónagrautur međ rjóma og kanil,  kenndur viđ Steingrím Hermannsson,  fyrrverandi forsćtisráđherra.  

  Einn af mörgum kostum Sćgreifans er hófleg verđlagning.  Enginn veitingastađur á höfuđborgarsvćđinu býđur upp á hagstćđara verđ á skötumáltíđ í ár. 

  Ég geri tvćr athugasemdir viđ skötu Sćgreifans:  Annarsvegar er skammturinn alltof ríflegur.  Ţađ er ekki möguleiki ađ torga nema helmingi hans.  Ţrátt fyrir ađ trođa í sig löngu eftir ađ mađur er orđinn saddur.  Hinsvegar sakna ég ţess ađ fá ekki rófubita međ.  Í sćlli minningu á ég kćsta skötu á Sćgreifanum međ rófubita. 

skatasćgreifinnsćgreifinn b


Ţegar Birgitta snéri mig niđur

  Nú standa öll spjót úti.  Ţau beinast ađ rithöfundinum og tónlistarkonunni Birgittu Haukdal.  Hún hefur skrifađ barnabćkur um Láru.  Hún leggur sig fram um ađ breyta eđa leiđrétta stađalímynd telpna.  Sem er gott mál. Ég ćtla ađ gefa mínum barnabörnum ţessar bćkur. Nema hvađ ađ í nýjustu bókinni kemur fyrir úrelt orđ, hjúkrunarkona.  Um ţađ snýst fjađrafokiđ.  Hjúkrunarfrćđingum ţykir gróflega ađ sér vegiđ.  Ţeir eru miđur sín.

  Birgittu er eđlilega brugđiđ viđ hin hörđu viđbrögđ.  Hún harmar mistökin og lofar ađ ţetta verđi lagađ í nćstu prentun. 

  Ég ţekki ekki Birgittu.  Hef aldrei talađ viđ hana né hitt hana.  Hinsvegar varđ mér á ađ blogga um hana skömmu fyrir jólin 2007, fyrir 11 árum.  Hún kom fram í sjónvarpsţćtti.  Međ vanţroskuđum galgopahćtti reyndi ég ađ vera fyndinn á hennar kostnađ;  bullađi eitthvađ um sjálfbrúnkukrem hennar. 

  Tveimur dögum síđar barst mér í hendur jólakort frá henni.  Ţar afvopnađi hún mig til lífstíđar.  Steinrotađi mig međ óvćntum viđbrögđum.  Síđan hef ég ekki og mun aldrei segja né skrifa neitt neikvćtt um hana.  Ţađ er mikiđ variđ í manneskju sem tćklar ókurteisi í sinn garđ svona glćsilega.  Í kortinu stóđ: 

  "Elsku Jens Guđ (teikning af hjarta). Ég óska ţér gleđilegra jóla og vona ađ ţú hafir ţađ yndislegt. Ţín Birgitta H.  P.s. Töfrakremiđ heitir Beautiful 4 ever (brosmerki)."

birgitta Haukdal

 

 

 


Fóstureyđingar í Fćreyjum

 

 

  Um ţessar mundir eru fóstureyđingar fyrirferđamiklar í umrćđunni hér - eđa ţungunarrof eins og fyrirbćriđ er einnig kallađ.  Ástćđa umrćđunnar er sú ađ veriđ er ađ breyta lögum;  rýmka og lengja heimild til verknađarins fram ađ 23. viku međgöngu.

  Forvitnilegt er ađ bera saman á milli landa fjölda fóstureyđinga á ári.  Fćreyingar skera sig rćkilega frá öđrum norrćnum löndum.  Í fyrra voru 19 fóstureyđingar ţar.

  Berum saman hve margar fóstureyđingar eru á móti hverjum 1000 börnum sem fćđast.  Listinn er ţannig:

Grćnland 1030

Svíţjóđ 325

Danmörk 264

Ísland 253

Noregur 224

Finnland 177

Fćreyjar 29

  Ţessi samanburđur undirstrikar ađ Fćreyjar eru mesta velsćldarríki heims.  Annar listi sem styđur ţađ er hversu mörg börn hver kona eignast ađ međaltali:

Finnland 1,5

Noregur 1,6

Ísland 1,7

Danmörk 1,75

Svíţjóđ 1,8

Grćnland 2,0

Fćreyjar 2,5

 


Fćreyska velferđarríkiđ blómstrar

  Fćreyjar eru mesta velferđarríki heims.  Fćreyingar mćlast hamingjusamasta ţjóđ heims.  Atvinnuţátttaka kvenna er hvergi meiri í Evrópu,  82%.  Ţar af flestar í hlutastarfi. Ţćr vilja vera fjárhagslega sjálfsstćđar.  Til samanburđar er atvinnuţátttaka Dana,  karla og kvenna,  75%.   

  Fćreyskar konur eru ţćr frjósömustu í Evrópu.  Fćreysk kona eignast 2,5 börn.  Íslensk kona eignast 1,7 barn.

  Til áratuga voru Fćreyingar um 48 ţúsund.  Í ársbyrjun urđu ţeir 50 ţúsund.  Á Ólavsvöku 29. júlí urđu ţeir 51 ţúsund.  Ćtla má ađ í eđa um nćstu áramót verđi ţeir 52 ţúsund.

  Aldrei áđur hafa jafn fáir Fćreyingar flutt frá Fćreyjum og nú.  Aldrei áđur hafa jafn margir brottfluttir Fćreyingar flutt aftur til Fćreyja.  Ástćđan er sú ađ hvergi er betra ađ búa. 

  Framan af öldinni heimsóttu 40 - 80 ţúsund erlendir ferđamenn Fćreyjar á ári.  2015 og 2016 brá svo viđ ađ sitthvort sumariđ stóđu 500 Sea Shepherd-liđar misheppnađa vakt í Fćreyjum.  Reyndu - án árangurs - ađ afstýra hvalveiđum.  Ţess í stađ auglýstu ţeir í ógáti Fćreyjar sem ćvintýralega fagrar eyjar og óvenju gott og kćrleiksríkt samfélag.  

  Áróđur SS-liđa gegn fćreyskum hvalveiđum snérist í andhverfu.  Fćreyjar urđu spennandi.  Í fyrra komu 160.000 ferđamenn til Fćreyja. Miđađ viđ bókanir nćstu ára má ćtla ađ erlendir ferđamenn í Fćreyjum verđi 200 ţúsund 1920.   

  Vandamáliđ er ađ gistirými í Fćreyjum svarar ekki eftirspurn.  Í Fćreyjum er ekki til neitt sem heitir eignaskattur.  Ţess vegna er algengt ađ Fćreyingar eigi 2 - 3 hús til ađ lána vinum og vandamönnum í heimsókn.  38,9% gistinátta í fyrra voru í Airb&b.  Í skođanakönnun Gallup upplýstu gestir ađ ekki hafi veriđ um ađra gistimöguleika ađ rćđa.  Allt uppbókađ.


Bruđlsinnar leiđréttir

  Guđmundur Ingi Kristinsson,  ţingmađur Flokks fólksins,  hefur varpađ ljósi á einn anga bruđls međ fé skattborgara.  Hann var sendur til Grćnlands viđ tíunda mann á fund Norđurlandaráđs.  Ţar voru samţykktar eldri ályktanir.  Snúnara hefđi veriđ ađ samţykkja ţćr rafrćnt.  Óvisst er ađ allir kunni á tölvu. 

  Guđmundi var stefnt til Nuuk tveimur dögum fyrir ráđstefnuna.  Ţar dvaldi hann í góđu yfirlćti á dýrasta hóteli sem hann hefur kynnst;  144 ţúsund kall fyrir vikudvöl.  Rösklega 20 ţúsund kall nóttin.  

  Bruđlsinnar vísa til ţess ađ einungis sé flogiđ til Nuuk frá Íslandi einu sinni í viku.  Ţess vegna hafi íslenskir ráđstefnugestir neyđst til ađ vćflast í reiđuleysi í einhverja daga umfram ráđstefnudaga.     

  Vandamáliđ međ dýra hótelgistingu sé ađ einungis eitt hótel finnist í Nuuk.

  Hiđ rétta er ađ flogiđ er til og frá Nuuk og Reykjavík ţrisvar í viku. Ađ auki er ágćtt úrval af gistingu í Nuuk.  Ekki allt 5 stjörnu glćsihótel;  en alveg flott gistiheimili á borđ viđ Greenland Escape Acommodation.  Nóttin ţar er á 11 ţúsund kall. 

  Skođa má úrvaliđ HÉR.

  Góđu fréttirnar - sem allir eru sammála um - eru ađ ráđstefnugestir fengu í hendur bćkling prentađan á glanspappír međ litmyndum.  Ţar sparađist póstburđargjald.


Klćddu frambjóđendur sig rétt?

  Litir hafa sterk áhrif á fólk.  Til ađ mynda framkallar rauđur litur hungurtilfinningu.  Á síđustu öld bannađi matvćlaeftirlit í Danmörku litarefni í cola-drykkjum.  Ţeir urđu ţá gráir.  Líktust steypu.  Salan hrundi.  Banniđ var snarlega afturkallađ.

  Ţegar frambjóđendur stjórnmálaflokka koma fram í sjónvarpi skiptir klćđnađur miklu máli.  Ímynd vegur ţyngra en málefni.  Ţetta hefur veriđ rannsakađ til áratuga í útlöndum međ einróma niđurstöđu.  Árangurríkasti klćđnađur karlkyns frambjóđanda í sjónvarpi er jakkaföt og hálsbindi.  Köflótt bómullarskyrta og prjónavesti eru vonlaust dćmi.  Heppilegasti litur á jakka er dökkblár/svartblár.  Sá litur kallar fram tilfinningu fyrir trúverđugleika,  ábyrgđ og góđri dómgreind.  Nánast allir karlkyns frambjóđendur í kosningasjónvarpi sjónvarpsstöđva í ár fóru eftir ţessu.

  Heppilegasti litur á skyrtu er hvítur ljósblár;  nánast hvítur međ bláum blć. Eđa alveg hvítur.  Flestir kunnu ţađ.  Fćrri kunnu ađ velja sér bindi.  Dagur B.  var ekki međ bindi.  Ekki heldur Ţorvaldur í Alţýđufylkingunni.  Bindisleysi Ţorvaldar og Dags virkar vel á kjósendur Alţýđufylkingarinnar.  En skilar engu umfram ţađ.  Í tilfelli Dags kostar ţađ Samfylkinguna 8. borgarfulltrúann.  Pottţétt.

  Flestir ađrir frambjóđendur klikkuđu á hálsbindinu.  Heppilegasti litur á hálsbindi er rauđur.  Rautt hálsbindi kallar fram tilfinningu fyrir ástríđu og árćđi.  Frambjóđandi Framsóknarflokksins var međ grćnt bindi.  Ţađ var ekki alrangt.  Litur Framsóknarflokksins er grćnn.  En svona "lókal" skilar ekki sćti í borgarstjórn.

  Í útlandinu kunna menn ţetta.            

matttrump 


Paul Watson leiđir mótmćlastöđu gegn Tý

  Fyrir sléttum mánuđi skýrđi ég undanbragđalaust frá ţví ađ fćreyska ţungarokksveitin Týr vćri ađ leggja upp í hljómleikaferđ til Bandaríkja Norđur-Ameríku og Kanada.  Um ţađ má lesa međ ţví ađ smella H É R

  Hryđjuverkasamtökin Sea Shepherd blésu ţegar í stađ í herlúđra.  Af fullum ţunga hófu ţau öfluga herferđ gegn Tý.  Skoruđu á almenning ađ sniđganga hljómleikana međ öllu.  Markmiđiđ var ađ hljómleikunum yrđi aflýst vegna drćmrar ađsóknar.  

  Ef markmiđiđ nćđist ekki ţá til vara myndu samtökin standa fyrir fjölmennri mótmćlastöđu viđ hljómleikasalina.

  Svo skemmtilega vill til ađ mćting á hljómleikana hefur veriđ hin besta.  Sama er ekki ađ segja um mótmćlastöđuna.  Hún er spaugilega fámenn.  Auk leiđtogans; Pauls Watsons,  er ţetta 8 eđa 9 manns.  Eru hljómleikarnir ţó í fjölmennustu borgunum.

  Bassaleikari Týs,  Gunnar Thomsen,  rćddi í smástund viđ Paul fyrir utan hljómleikahöllina í San Diego.  Ţeir voru ósammála.  Gunnar benti honum á ađ baráttan gegn hvalveiđum Fćreyinga vćri vonlaus og skili engum árangri.  Paul sagđist samt ćtla ađ halda baráttunni áfram svo lengi sem hann lifi.

SS-mótmćlastađatýrGunnar Thomsen rćđir viđ Watson 

 


Skelfilegur laxadauđi

  Laxeldi í kvíum er í sviđsljósinu í kjölfar áhugaverđrar heimildarmyndar eftir Ţorstein J.  Vilhjálmsson.  Hún var sýnd í sjónvarpinu í síđustu viku.  Töluverđur vandrćđagangur virđist ríkja í laxeldinu hér.  Margt er á gráu svćđi sem full ástćđa er til ađ vera á verđi gagnvart.

  Arnarlax fyrir vestan skilađi góđu tapi vegna dauđa laxa í vetur.  Ofkćling.

  Í Noregi er sömuleiđis sitthvađ úr skorđum í laxeldi.  Ţar ganga nú yfir skelfileg afföll.  Laxinn drepst í hrönnum.  Í janúar-mars drápust 13,6 milljón laxar.  Ţađ er 30% aukning frá sama tímabili í fyrra.  Allt ţađ ár drápust 53 milljónir úr veikindum áđur náđist ađ slátra ţeim.

  Sökudólgurinn er vandrćđagangur međ úrgang,  aflúsun og eitthvađ ţessháttar.   Ţetta er dýraníđ.

  Eins og međ svo margt er annađ og betra ađ frétta frá Fćreyjum.  Ţar blómstrar laxeldiđ sem aldrei fyrr.  Nú er svo komiđ ađ laxeldiđ aflar Fćreyingum meira en helmingi alls gjaldeyris.  Langstćrsti kaupandinn er Rússland.  Íslendingar geta ekki selt Rússum neitt.  Ţökk sé vopnasölubanninu sem Gunnar Bragi setti á ţá.

  Ólíkt laxeldi á Íslandi er í Fćreyjum engin hćtta á blöndun eldislax og villtra laxa.  Ástćđan er sú ađ lítiđ er um villtan lax í Fćreyjum.  Um miđja síđustu öld fengu Fćreyingar nokkur íslensk laxaseyđi.  Ţeim slepptu ţeir í tvö lítil vötn sem litlar lćkjasprćnur renna úr.  Laxveiđar ţar eru ţolinmćđisverk.  Laxarnir eru svo fáir.  Ţegar svo ótrúlega vill til ađ lax bíti á ţá er skylda ađ sleppa honum aftur umsvifalaust.  

lax

 

 

 

 


Gríđarmikill uppgangur í fćreyskri ferđaţjónustu

  Lengst af aflađi sjávarútvegur um 97-99% af gjaldeyristekjum Fćreyinga.  Svo bar til tíđinda ađ sumariđ 2015 og aftur 2016 stóđ 500 manna hópur hryđjuverkasamtakanna Sea Shepherd vakt í Fćreyjum til ađ hindra marsvínadráp.  Ađgerđir ţeirra voru afar klaufalegar.  Skiluđu engum árangri nema síđur vćri.  Varđ ţeim til háđungar.  

  500 manna hópur SS-liđanna klaufađist til ađ auglýsa og kynna á samfélagsmiđlum út um allan heim fagra náttúru Fćreyja.  Međ ţeim árangri ađ ferđamannaiđnađur tekiđ risakipp.  Í dag aflar ferđamannaiđnađurinn 6,4% af gjaldeyristekjum Fćreyinga.  Vöxturinn er svo brattur ađ gistirými anna ekki eftirspurn.  Ţegar (ekki ef) ţú ferđ til Fćreyja er nauđsynlegt ađ byrja á ţví ađ bóka gistingu.  Annars verđa vandrćđi.

  Inn í dćmiđ spilar ađ samtímis hafa fćreyskir tónlistarmenn náđ sterkri stöđu á alţjóđamarkađi.  Mestu munar um álfadrottninguna Eivöru,  ţungarokkshljómsveitina Tý,  trúbadúrana Teit,  Lenu Anderssen og Högna,  pönksveitina 200,  kántrý-kónginn Hall Jóensen,  heimstónlistarhljómsveitina (world music) Yggdrasil og marga fleiri.    

 


Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband