Færsluflokkur: Vísindi og fræði
7.7.2012 | 21:02
Börn eru altalandi 6 mánaða gömul
Algild kenning er sú að börn byrji fyrst að tjá sig með skiljanlegum orðum á aldursbilinu 12 - 15 mánaða gömul. Staðreyndin er hins vegar sú að börn eru orðin altalandi 6 mánaða gömul. Það er ótrúlegt en satt. Vandamálið er að annað fólk og eldra, eldri börn jafnt sem fullorðið fólk, áttar sig ekki á því hvað barnið er að segja. Framburður 6 mánaða barns er bjagaður og orðin sem það notar eru ekki alveg þau sömu og aðrir nota.
Dæmi um orð/hljóð sem 6 mánaða barn notar:
"Ah" - mamma
"Ger" - pabbi
"Eh" - ég er svöng/svangur
"Bú" - ég þarf nýja bleyju
Þessar upplýsingar hef ég eftir enskum sálfræðingi, Dr. Klöru Halsey.
Allir kannast við það að ungabörn mynda allskonar hljóð sem við köllum babbl. Við höldum að þau séu að bulla eitthvað út í loftið. Því fer fjarri að svo sé. Börnin eru að tjá sig, segja okkur eitthvað. Þau ganga út frá því sem vísu að við skiljum hvað þau eru að segja. Réttu viðbrögðin eru að þykjast skilja barnið. Svara: "Já, er það?". Eða: "Þetta er gaman að heyra." Næsta víst er að barnið færist allt í aukana af gleði yfir að hlustað sé á hvað það hefur að segja.
Rangt er að tala "barnamál" við börn. Það er að segja bullmál með skældum og skrækum rómi. Með því er gert lítið úr barninu. Heppilegast er að tala lágum og þýðum rómi við börn. Og um að gera að útskýra fyrir þeim hluti.
Dæmi: Þú hnerrar óvænt, barninu bregður og það brestur í grát. Þá skaltu útskýra fyrir barninu hvað gerðist. Barnið skilur ekki allt sem þú segir. En áttar sig á því að þú varst ekki að hnerra til þess eins að hrekkja það. Næst þegar þú hnerrar sýnir barnið því skilning og bregður ekki neitt.
Þegar tvö ungabörn hittast þá ræða þau saman á sínu tungumáli. Þau skilja hvert annað alveg eins og þegar eldra fólk spjallar saman.
Kímnigáfa barna er óþroskuð og barnaleg. Ef barni þykir eitthvað vera fyndið þá fær það seint leið á brandaranum. Það er kostur. Það þarf ekki að finna upp nýjan brandara fyrir það á hverju kvöldi.
![]() |
Ekkert mál að eiga börn |
Tilkynna um óviðeigandi tengingu við frétt |
Vísindi og fræði | Breytt 8.7.2012 kl. 15:11 | Slóð | Facebook | Athugasemdir (6)
30.6.2012 | 21:13
Margir eru með orm í auga
Það er algengt að fólk ali orm í auga sér. Miklu algengara en flestir halda. Fæstir eru þó að hafa orð á því. Síst af öllu hýsill ormsins. Ástæðan fyrir þögguninni er margþætt. Ein er sú að menn skammast sín afskaplega mikið fyrir að vera með orm í auga. Þeir reyna að leyna aðra því. Hafa þetta út af fyrir sig sem vandræðalegt leyndarmál.
Önnur ástæða er sú að margur maðurinn með orm í auga veit ekki af því. Það fer svo lítið fyrir orminum. Þessi kvikyndi hafa rebbavit. Þau vita hvænær brýn ástæða er til að hafa hægt um sig og láta lítið á sér bera.
Grennstu og rauðleitustu ormarnir fela sig innan um blóðfylltar æðar í auganu. Eigandi augans virðist þá vera aðeins rauðeygari en áður. En ekki sem neinu nemur.
Aðrir ormar eru eiginlega litlausir. Nánast glærir. Það er erfitt að koma auga á þá.
Í enn öðrum tilfellum kemur ormurinn sér fyrir neðan við augað. Hýsillinn virðist þá vera með smá baug undir auganu. Það er ekkert óvenjulegt við það. Flestir eru með bauga undir augum í kjölfar langs fyllerís. Ef baugur undir öðru auga er örlítið stærri en baugur undir hinu auga er næsta víst að í þeim stærri leynist ormur.
Hvaðan koma ormarnir? Hvert fara þeir? Hvað heita þeir? Þegar stórt er spurt verður oft fátt um svör. Einn möguleikinn - kannski - er að ormarnir berist úr dýrum. Augu í dýrum eru sum hver löðrandi í ormum. Þetta þurfa dýraeigendur að vita. Á myndunum af kattaraugunum má greina orm í auganu neðst til vinstri.
![]() |
Var með 13 cm orm í auganu |
Tilkynna um óviðeigandi tengingu við frétt |
Vísindi og fræði | Breytt s.d. kl. 22:46 | Slóð | Facebook | Athugasemdir (4)
28.6.2012 | 21:29
Einkennilegt samtal við afgreiðslukassa
Mig langaði í Malt og skrapp í Nóatún. Á undan mér við afgreiðslukassann voru þrjár aldraðar konur. Ég held að þær hafi þekkst. Þó er ég ekki viss. Þær voru að versla hver fyrir sig. Sú fremsta í röðinni gerði töluverð innkaup, staðgreiddi með seðlum og klinki, vatt sér fram fyrir færibandið og fór að hlaða í innkaupapoka. Hún fékk ekkert til baka því að hún var með rétta upphæð handa afgreiðsludömunni. Afgreiðsludaman lét aftur á móti kassastrimilinn á litla borðið á færibandinu þar sem penni liggur og form er fyrir peninga til baka og eitthvað svoleiðis.
Kona númer tvö tók strimilinn, snéri sér með hann til konu númer þrjú og spurði: "Hvað geri ég við þetta?"
Sú svaraði: "Þú átt að kvitta á þetta."
Hún lét sér ekki segja það tvisvar heldur tók pennann og skrifaði nafn sitt snyrtilega neðst á kassastrimilinn og rétti hann afgreiðsludömunni. Daman var byrjuð að renna í gegnum skannann vörum konu númer tvö og fylgdist ekkert með samtölum þeirra gömlu en spurði: "Á ég að henda miðanum?"
Sú gamla neitaði því: "Nei, ég var að kvitta á hann fyrir þig."
Afgreiðsludaman: "Þetta er ykkar strimill."
Sú gamla spurði hálf ringluð: "Nú? Á ég þennan miða?"
Afgreiðsludaman játti því. Sú gamla braut strimilinn vandlega saman og stakk ofan í veskið sitt. Eftir þetta gekk afgreiðslan eðlilega fyrir sig.
Tækninýjungar eru svo örar og síbreytilegar að eldra fólk er í vandræðum. Sumt. Þar á meðal ég. Það er samt alveg til eldra fólk sem er eldsnöggt að tileinka sér nýjungar.
Vísindi og fræði | Breytt 30.6.2012 kl. 01:55 | Slóð | Facebook | Athugasemdir (16)
27.6.2012 | 00:35
Ávextir eru ruslfæði
í samanburði við súkkulaði. Þetta hef ég eftir hjartalækni á sjúkrahúsinu Lonex Hill í Manhattan í Nýju Jórvík. Hann - eða öllu heldur hún vegna þess að þetta er kona, Susan Steinbaum - segir að súkkulaði innihaldi miklu meira af andoxunarefnum en ávextir. Og jafnframt efni sem heitir polyfenól. Þessi efni koma í veg fyrir hjartasjúkdóma, háan blóðþrýsting, hægja á öldrun og sitthvað fleira. Susan ráðleggur fólki að fá sér frekar nokkra súkkulaðimola heldur en ávexti til að maula á. Kannski er ágætt að blanda þessu saman? Mér dettur það í hug. Svona ef það er einhver ágreiningur um þetta. Skella til að mynda einu kirsuberi ofan á súkkulaðið.
Vísindi og fræði | Breytt 28.6.2012 kl. 00:28 | Slóð | Facebook | Athugasemdir (14)
24.6.2012 | 19:21
Stigar geta verið góð skemmtun
Stigar eru leiðinlegir. Þeir eru ekki til óþurftar en þeir eru til leiðinda. Hver hefur ekki dottið niður stiga og verið allur lurkum laminn á eftir? Jafnvel hrasað alveg efst í stiga og rúllað niður hann allan og langt út á gólf og rekið þar hausinn í hillustæðu. Góðu fréttirnar eru þær að auðvelt er að hafa stiga í þannig útfærslu að þeir veiti góða skemmtun. Einkum þegar farið er af efri hæði niður á neðri hæð. Þá er fjör og þá er gaman. Þetta sparar einnig tíma. Mikinn tíma til lengri tíma litið.
Vísindi og fræði | Breytt s.d. kl. 19:23 | Slóð | Facebook | Athugasemdir (6)
22.6.2012 | 15:26
Brenndu 800 hitaeiningum á hálftíma!
Svona getur þú auðveldlega brennt 800 hitaeiningum - án þess að leggja á þig óþægilega mikla hreyfingu - á aðeins 30 mínútum. Það eina sem til þarf er gott pizzudeig (fæst úti í næstu matvöruverslun eða bakaríi) sem þú fletur út í um það bil 41 centimetra hringlaga skífu. Ofan á þessa skífu makar þú vænum skammti af pizzasósu. Þar ofan á er raðað pepperoni, beikonbitum og allskonar. Efst er hrúgað niðurrifnum osti yfir allt.
Þetta er sett í snarpheitan ofn (lágmark 200 gráðu heitan) og látið bakast í 30 mínútur. Þá ættu hitaeiningarnar í og á pizzunni að hafa skaðbrunnið.
![]() |
Gengur hræðilega illa að léttast |
Tilkynna um óviðeigandi tengingu við frétt |
Vísindi og fræði | Breytt s.d. kl. 15:54 | Slóð | Facebook | Athugasemdir (10)
6.6.2012 | 23:17
Láttu fullan bensíntank endast lengur
Er bensínkostnaðurinn að íþyngja þér? Það þarf ekki að vera svo. Með einfaldri aðgerð - sem allir geta framkvæmt - má láta fullan bensíntank endast ótrúlega lengi. Það eina sem þarf er gott límband. Helst svart einangrunarteip. Þegar bensíntankurinn hefur verið fylltur þarf að losa hlífðarplastið af bensínmælinum, líma nálina og þvinga þannig bílinn til að keyra á fullum tanki.
Vísindi og fræði | Breytt 7.6.2012 kl. 20:36 | Slóð | Facebook | Athugasemdir (7)
4.6.2012 | 23:22
Hvernig er athyglisgáfan?
Þetta er skemmtilegt og einfalt próf. Eftir því sem þú ert sneggri að finna það sem spurt er um þeim mun betri er athyglisgáfa þín. Innan við mínútu er afburðar góð eftirtekt. Um tvær mínútur er meðalgóður árangur. 3 mínútur er vondur árangur. Ef það tekur þig lengri tíma eða að þér tekst ekki að finna neitt af því sem spurt er um er ástæða til að panta tíma hjá lækni. Þá ert þú líklega með alsæmir á byrjunarstigi. Skrifaðu niður á blað hvenær þú færð tíma hjá lækninum. Annars gleymir þú því.
1. Finndu eitt C innan um þessi O. Prófið er því aðeins gilt að engin hjálpartæki séu notuð (hvorki bendill né annað). Aðeins horft á myndina.
OOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOO
OOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOO
OOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOO
OOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOO
OOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOO
OOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOO
OOOOOOOOOOOOOOOOOOOCOOOOOOOOOOO
OOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOO
OOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOO
OOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOO
OOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOO
2. Finndu eitt 6 innan um þessar 9-ur. Þetta er heldur erfiðara en fyrsta dæmið.
99999999999999999999999999999999999999999999999
99999999999999999999999999999999999999999999999
99999999999999999999999999999999999999999999999
99999999999999999999999999999999999999999999999
99999999999999999999999999999999999999999999999
99999999999999999999999999999999999999999999999
99999999999999999999999999999999999999999999999
69999999999999999999999999999999999999999999999
99999999999999999999999999999999999999999999999
99999999999999999999999999999999999999999999999
3. Nú þarft þú að finna N innan um M-in. Þetta dæmi er ennþá þyngra.
MMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMNMM
MMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMM
MMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMM
MMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMM
MMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMMM
4. Síðasta dæmið er dálítið öðru vísi. Þar þarft þú að finna 44. (núverandi) forseta Bandaríkja Norður-Ameríku.
Tókst þér að finna hann? Þá ertu ekki litblind/ur.
Vísindi og fræði | Breytt 5.6.2012 kl. 21:04 | Slóð | Facebook | Athugasemdir (24)
28.5.2012 | 01:03
Töffaðasta gigtin - verið samt á varðbergi! Hún er lúmsk
Ég man ekki hvort ég hafði heyrt orðið þvagsýrugigt áður en það kom upp í spjalli við lækna á Borgarspítalanum fyrir nokkrum dögum (sjá síðustu bloggfærslu). Þetta er hin áhugaverðasta gigt.
Þvagsýra (gout) er í blóði okkar allra. Lífsnauðsynleg. Hún er efnasamband sem myndast í líkamanum við niðurbrot púrins. Púrin er í miklu magni í kjöti. Einnig í innmat, kjötsósum, fuglum, fiskum og ýmsu öðru. Hækkað hlutfall þvagsýru getur myndað nálarlaga kristalla í liðamótum. Það er ekki gott. Algengast er að kristallarnir valdi leiðindum í stórutá. Hún verður aum og vandræðaleg. Annars er allur háttur á.
Vísindi og fræði | Breytt s.d. kl. 01:29 | Slóð | Facebook | Athugasemdir (12)
17.5.2012 | 17:11
Magnað myndband: Japönsk kona gengur í gegnum draug!
Eins og glöggt sést á myndbandinu gengur japönsk kona þarna af miklu öryggi í gegnum kínverskan draug. Hún vissi ekki af þessu sjálf en hóf að rannsaka málið í kjölfar þess að hún skildi skyndilega kínversku eins og ekkert væri og fór að tala kínversku upp úr svefni. Hún leitaði skýringar með því að skoða upptökur úr öryggismyndavélum. Þá fann hún þetta.
Konan er jafnframt óvænt orðin ólétt án þess að hafa verið við karlmann kennd. Hún óttast mjög að barnið verði kínverskt.
Vísindi og fræði | Breytt s.d. kl. 20:03 | Slóð | Facebook | Athugasemdir (5)