Fćrsluflokkur: Útvarp

Fréttablađiđ er ađ standa sig

  Ég var ađ hlusta á útvarp.  Ţar var nýr frambođslisti Sjálfstćđisflokksins í Reykjavík skilgreindur sem rauđsokkulisti.  Ég veit ekkert um réttmćti ţess.  Vel liđnum núverandi borgarfulltrúum er sparkađ út í hafsauga.  Ţakkađ góđ störf međ ţví ađ vera hent í rusliđ.

  Í stađ ţeirra er rađađ á frambođslistann konum sem fáir vita deili á.  Ţeirri sem stillt er upp í 2. sćti er sögđ vera frambjóđandi Jóns Ásgeirs/Baugs/365 miđla.  Dóttir eđa tengdadóttir ritstjóra Fréttablađsins.

  Kannski er ţađ sterkur leikur ađ bjóđa fram í 1. sćti frambjóđanda Morgunblađsins og í 2. sćti frambjóđanda Baugsmiđla.  Ţađ er skotheld uppskrift á góđri fjölmiđlaumfjöllun stćrstu fjölmiđla landsins.  Munar um minna.  

  Fréttablađiđ er komiđ á flug.  Nýveriđ hleypti ţađ af stokkum nýrri og ferskri netsíđu.  Hún mćtir sterk til leiks.  Birtir allt ađra áhugaverđa punkta en rata í prentútgáfu Fréttablađsins.  Ţar á međal HÉR

   

    


Alţjóđlegi Clash dagurinn

  5. febrúar 2013 brá bandaríska útvarpsstöđin KEXP á leik;  Hún spilađi einungis lög međ bresku hljómsveitinni the Clash ţann daginn.  Ţetta varđ the Clash dagurinn.  Dagskráin vakti mikla athygli og gríđarmikla hrifningu hlustenda.  Hlustun á ţessa vinsćlu útvarpsstöđ margfaldađist.  Fyrr en varđi endurtóku ađrar útvarpsstöđvar leikinn.  5. febrúar varđ formlegi Clash dagurinn.  Í fyrra og í ár er hann reyndar 7. febrúar.  Ţađ hefur eitthvađ međ ţađ ađ gera ađ hann beri ekki upp á frídag.  Međal annars vegna ţess ađ 15 ríki og stórborgir halda í dag Clash daginn hátíđlegan sem frídag.  

  Bandaríska Seattle-borg var fyrst til ađ gera Clash daginn ađ opinberum hátíđisdegi.  Svo bćttist viđ Washington ríki sem hýsir Seattle-borg. Einnig Washington DC ríki.  Toronto-borg í Kanada er komin međ í leikinn.

  Á annađ hundrađ útvarpsstöđvar víđa um heim halda Clash-daginn hátíđlegan; spila einungis the Clash lög.  Ţćr eru ekki ađeins í Bandaríkjunum heldur einnig í Póllandi, Argentínu,  Kanada,  Írlandi,  Spáni og Japan. 

  Fyrir nokkrum árum hitti ég poppskríbent frá Seattle.  Hann sagđi mér ađ ímynd útlensks rokks ţar á borg sé fyrst og fremst Bítlarnir og the Clash.

   The Clash var önnur tveggja hljómsveita sem leiddi bresku (og alţjóđlegu) pönkbyltinguna 1976/77 (hin var Sex Pistols)  Hún varđ eina breska pönksveitin sem náđi ofurvinsćldum í Amiríku.  Ekki síst í Bandarkjum Norđur-Ameríku - ţrátt fyrir ađ útgáfufyrirtćki hennar, CBS,  hafi ţráskallast viđ ađ selja jómfrúarplötu hennar ţar.  Enn í dag á fyrsta plata the Clash met í sölu á plötu í póstkröfu til Bandaríkjanna:  Hátt í hálfa milljón eintaka.  CBS hélt áfram ađ bregđa fćti fyrir the Clash fram á síđasta dag.  Til ađ mynda gaf CBS út á smáskífu lagiđ "Remote control" - gegn áköfum mótmćlum liđsmanna the Clash sem skilgreindu lagiđ sem lélegasta uppfyllingarlag jómfrúarplötunnar.  Síđar harđneitađi móđurfyrirtćki CBS í Bretlandi ađ gefa út lagiđ "Bankrobber".  Eftir illvígar deilur náđist lending um ađ útibú CBS í Ţýskalandi gćfi lagiđ út án afskipta breska móđurfyrirtćkisins (sem sá ekki einu sinni um heildsöludreifingu á ţví í Bretlandi).  Ljóst er ađ the Clash hefđi orđiđ mun stćrra nafn á ferlinum ef hljómsveitin hefđi notiđ myndarlegs stuđnings CBS í stađ ítrekađra leiđinda í bland viđ afskiptaleysi.       

  Ađ Bítlunum frátöldum hefur engin hljómsveit ţróađ sína tónlist jafn hratt og í allar áttir frá fyrstu plötum og the Clash. Eftir ađ hljómsveitin brotlenti illa um miđjan níunda áratuginn og leystist upp hefur vegur hennar vaxiđ jafnt og ţétt.  Til ađ mynda kraumađi lagiđ "Should I Stay or Should I Go" á vinsćldalistum til margra ára uns ţađ náđi 1. sćti breska vinsćldalistans 1991. Stćrsta tónlistartímarit heims,  bandaríska Rolling Stone, útnefndi "London Calling" sem bestu plötu níunda áratugarins.  Í Bandaríkjunum varđ the Clash risa "statium" band.  Spilađi fyrir allt ađ 140.000 manns á stökum hljómleikum.     

  Vinsćldir the Clash eru ofurmiklar í spćnskumćlandi löndum.  Ţar gera ótal hljómsveitir út á lög the Clash.  Ýmsir fleiri hafa gert ţađ gott út á tónlist hljómsveitarinnar.  Til ađ mynda er margverđlaunađ lag M.I.A. "Paper Planes" í kvikmyndinni "Slumdog Millionar" byggt á lagi the Clash "Straight to Hell".  Ađrir hafa gert ţađ gott út á the Clash lagiđ "Guns of Brixton".  Lengi mćtti áfram telja.  

               


Önnur plata fyrrverandi borgarstjóra

 

  Ţađ er skammt stórra högga á milli.  Haustiđ 2016 spratt fram á völl nýr en fullskapađur tónlistarmađur á sjötugsaldri.  Ţar var kominn heimilislćknirinn,  fjallgöngugarpurinn,  umhverfisverndarkappinn og besti borgarstjóri Reykjavíkur,  Ólafur F.  Magnússon,  međ hljómplötuna "Ég elska lífiđ".  Bćttust ţá viđ á hann titlarnir lagahöfundur, ljóđskáld og söngvari.

  Í lok liđins árs hristi Ólafur fram úr erminni ađra plötu.  Sú heitir "Vinátta" eftir opnulaginu.  Ljóđiđ er heilrćđisvísa; eins og fleiri á plötunni.  Önnur yrkisefni eru m.a. Tyrkjarániđ sem svo er kallađ (Viđ Rćningjatanga) og ţjóđhátíđarljóđ Vestmannaeyja 1932 (Heimaey).  Höfundur ţess síđarnefnda er Magnús Jónsson, langafi Ólafs.  Ađrir textar eru eftir ÓLaf.  Hann er sömuleiđis höfundur allra laga.  Međhöfundur tveggja er Vilhjálmur Guđjónsson.  Sá snillingur sér jafnframt um útsetningar og hljóđfćraleik.  Í tveimur lögum í samvinnu viđ Gunnar Ţórđarson.  Gunni afgreiđir einn útsetningu og kassagítarplokk í laginu "Viđ Rćningjatanga".

  "Vinátta" er jafnbetri/heilsteyptari plata en "Ég elska lífiđ".  Er "Ég elska lífiđ" ţó ljómandi góđ.  Ţar syngur Ólafur ađeins helming laga.  Á nýju plötunni syngur hann öll lög nema eitt.  Í lokalaginu, "Lítiđ vögguljóđ",  syngur Guđlaug Dröfn Ólafsdóttur á móti honum.  Hún hefur afar fagra, hljómţýđa og agađa söngrödd sem fellur einstaklega vel ađ söngrödd Ólafs.  Hann er prýđilegur dćgurlagasöngvari.  Syngur af einlćgni og innlifun međ notalegri söngrödd.

  Lög hans eru söngrćn, snotur og hlýleg.  Ljóđin eru haganlega ort og innihaldsrík međ stuđlum og höfuđstöfum.  Standa keik hvort heldur sem er án eđa međ tónlistinni.           

  Tónlistin ber ţess merki ađ Ólafur lifir og hrćrist í klassískri tónlist.  Útsetningar eru hátíđlegar,  lágstemmdar og sálmakenndar.  Eitt lagiđ heitir meira ađ segja "Skírnarsálmur".  Annađ er barokk (Ţú landiđ kćra vernda vilt).  Hiđ ţriđja er nettur vals (Ísafold).  Ţannig má áfram telja.

  Eitt lag sker sig frá öđrum hvađ varđar útsetningu, flutning og áferđ.  Ţađ er "Bláhvíti fáninn".  Ţar syngur óperusöngvarinn Elmar Gilbertsson um gamla íslenska fánann.  Hann er rosalega góđur og ţróttmikill söngvari.  Ţenur sig kröftuglega.  Kannski ţekktastur fyrir hlutverk Dađa í óperunni um Ragnheiđi Brynjólfsdóttur.   "Bláhvíti fáninn" er sterkur og hástemmdur ćttjarđaróđur sem leysir "Öxar viđ ána" af međ glćsibrag.  

  Ég óska Ólafi til hamingju međ virkilega góđa plötu,  "Vináttu". Hún fćst í verslun 12 Tóna á Skólavörđustíg. 

 


Uppreisn gegn karllćgu tungumáli

  Íslenskan er mjög karllćgt tungumál.  Jón Gnarr hefur tekiđ eftir ţví.  Hann stýrir skemmtilegum síđdegisţćtti á Rás 2 á laugardögum (Sirkus Jóns Gnarr).  Ţar sker hann međvitađ upp herör gegn ţessum kynjahalla tungumálsins.  Heyrist ţá glöggt hvađ hallinn er yfirţyrmandi og allt í kring.  Ţannig til ađ mynda ávarpar hann hlustendur međ orđunum:  "Komiđ ţiđ sćlar hlustendur góđar."

  Svo einkennilega vill til ađ einstök erlend tungumál eru líka karllćg.  Eitt ţeirra er enska.  Yfirstjórn breskra hermála gerir nú gangskör í ađ leiđrétta ţetta.  Hún hefur tekiđ saman lista upp á tvćr blađsíđur yfir orđ sem má ekki nota í hernum og hvađa orđ skuli nota í stađinn.  Dćmi (rauđu orđin eru bannorđ.  Hin eiga ađ koma í ţeirra stađ):

Mađur = fólk, persóna

Heiđursmannasamkomulag = óskráđ samkomulag

Húsmóđir = heimavinnandi

Drenglyndi = sanngirni

  Önnur dćmi er erfitt ađ ţýđa yfir á íslensku öđruvísi en lenda á eintómum karllćgum orđum.  Ţar á međal ţessi:

Manpower = human resources

Forefathers = ancestors, forebears

Delivery man = delivery clerk, courier

Mankind = humanity, humankind, human race, people

  Margir breskir hermenn hafa brugđist ókvćđa viđ.  Ţeim finnst ađ herinn eigi ađ sinna hagnýtari hlutum en ađ endurskrifa tungumáliđ.  Talsmenn hersins segja á móti ađ ţetta sé hagnýtt skref inn í framtíđina.  Ţađ muni auđvelda yfirmönnum ađ ávinna sér virđingu og traust á međal kvenna, samkynhneigđra, tvíkynhneigđra, kynskiptinga og svo framvegis.  Herinn ţarf á ţví ađ halda.

   


Oasis-brćđur

  Dagblöđin í Manchester á Englandi skrifa um sína frćgustu syni,  Oasis-brćđur,  Liam og Noel Gallgher,  á hverjum einasta degi.  Líka önnur bresk dagblöđ.  Ađ vísu er ég ekki alveg međ ţađ á hreinu hvort ađ alltaf sé á landsvísu ađ rćđa vegna ţess ađ sum bresk dagblöđ eru međ sér-Manchester útgáfur.  En Oasis-brćđur eru yfirlýsingaglađir og gott fréttaefni.  Einkum Liam.  Tísta (twitter) daglega.  Gefa Dóna Trump ekkert eftir.

  Gítarleikarinn Noel Gallagher gerir út á Oasis-lög á hljómleikum. Liam tístir ađ ţađ sé sama hvađ Noel rembist á hljómleikum ţá muni hann,  Liam, alltaf vera tíu sinnum betri söngvari.  Sem reyndar er allt ađ ţví rétt.

  Ţrátt fyrir stöđugar pillur á milli brćđranna vakti athygli ađ Liam sendi Noel hlýjar jólakveđjur.  Sem sá endurgalt ekki. 

  Noel lýsti ţví yfir um jólin ađ um leiđ og Brexit taki gildi (útganga úr Evrópusambandinu) ţá flytji hann frá Manchester til Írlands.  Brexit muni - ađ hans sögn - kosta enska tónlistarmenn meiriháttar vandamál og einangrun.  Vegabréfavandrćđi,  atvinnuleyfavandrćđi og ţess háttar. 

  Ţetta var boriđ undir Liam.  Hann svarađi ţví til ađ bróđir sinn sé heimskur ađ taka mark á landamćrum.  Landamćri séu uppfinning djöfulsins. 

 


Íslendingar mćttu taka sér Manchester til fyrirmyndar

  Nýkominn heim frá Manchester bloggađi ég á ţessum vettvangi um blómlegt tónlistarlíf ţar í borg.  Um ţađ má lesa hér fyrir neđan.  Heimamenn gera sér grein fyrir ţessu.  Og gera sér mat úr ţví.  Veggir stigagangs gistiheimilis er hýsti mig eru skreyttir stórum ljósmyndum af heimsţekktum poppstjörnum frá Manchester. 

  Ég álpađist inn í plötubúđ, Fopp.  Ég hef víđar séđ plötubúđir undir ţessu nafni.  Nema ađ ţarna í miđborg Manchester blasa viđ á miđju gólfi tveir veglegir plöturekkar.  Ţeir eru pakkađir af plötum međ Manchester-tónlist.  Einungis Manchester-tónlist.  Viđ hliđ rekkanna eru jafnframt staflar af bókum um Manchester-poppara, sem og stórar veggmyndir af ţeim. 

  Ţetta er til fyrirmyndar.  Ég hef löngum gagnrýnt sinnuleysi Íslendinga gagnvart heimsfrćgđ íslenskra tónlistarmanna.  Ef vel vćri ađ verki stađiđ vćri flugstöđin í Sandgerđi undirlögđ risastórum veggmyndum af Björk, Sigur Rós, Of Monsters and Men, Kaleo,  Emilíönu Torríni,  Hilmari Erni Hilmarssyni og svo framvegis.  Götur og torg vćru jafnframt kennd viđ ţessar sömu poppstjörnur.  Framsóknarflokkurinn hefur viđrađ hugmynd um ađ reisa styttu af Björk fyrir utan Hörpu.  Gott innlegg í umrćđuna - ţó ég setji spurnarmerki viđ styttur bćjarins (sem enginn nennir ađ horfa á).  


Frćgir í Manchester

  Fyrr á ţessari öld vandi ég mig á ađ fagna jólum og áramótum í útlöndum.  Einhver verđur ađ gera ţađ.  Ţetta hentar mér vel.  Einkum ađ taka frí frá snjó og frosti.  Líka ađ komast ađ ţví hvernig útlendingar fagna vetrarsólstöđum og nýju ári.  Ađ ţessu sinni varđ Manchester á Englandi fyrir valinu.  Notaleg borg.  Hlýtt alla daga á ţessum árstíma.  Smá rigning á nćstum ţví hverjum degi.  Samt ekki svo ađ ţurft hafi ađ spenna upp regnhlíf.

  Ég veit ekkert um boltaleiki.  Öfugt viđ Manchesterbúa.  Ég komst ekki hjá ţví ađ heyra í útvarpinu ţeirra eitthvađ um velgengi í boltabrölti.  Hitt veit ég ađ Manchester er stórveldi á heimsmćlikvarđa í tónlist.  Eiga ţađ sameiginlegt međ Íslendingum.  Okkar 340 ţúsund manna ţjóđ státar af ótrúlega mörgum heimsfrćgum tónlistarnöfnum.  Hćst bera Björk, Sigur Rós, Of Monsters and Men og Kaleo.  Fleiri Íslendingar hafa náđ góđri stöđu á heimsmarkađi - en á afmarkađri markađi og teljast ţví ekki beinlínis heimsfrćgir.  Sólstafir hafa tröllriđiđ vinsćldalistum í Finnlandi og Ţýskalandi.  Skálmöld er ţekkt í evrópsku ţungarokkssenunni.  Jóhann Jóhannsson er ţekktur í kvikmyndatónlist.  Líka Hilmar Örn Hilmarsson og fleiri.  Til viđbótar eru međ ágćta stöđu á í tilteknum löndum nöfn eins og Emilíana Torrini,  FM Belfast, Múm, Steed lord...

  Ánćgjulegur árangur íslenskra tónlistarmanna á heimsmarkađi hefur vakiđ undrun heimspressunnar. Hefur sömuleiđis skilađ drjúgum skerf í ábatasaman ferđamannaiđnađ hérlendis.  Takk fyrir ţađ.  Hátt í 600 ţúsund milljónir á síđasta ári.

  Til samanburđar hefur Manchester mun sterkari stöđu í tónlist.  Líka ţó ađ miđađ sé viđ höfđatölu.  Íbúar Manchester eru rösklega 540 ţúsund.  59% fleiri en Íslendingar.  Heimsfrćg tónlistarnöfn Manchester eru um margir tugir.  Ţar af mörg af ţeim stćrstu.  Í fljótu bragđi man ég eftir ţessum Manchester-guttum:  

    Oasis, Noel Gallaghers High Flying Birds, The Smiths, Morrissey, Joy Division, New Order, Buzzcocks, The Stone Roses, The Fall, 10cc, Godley & Creme, The Verve, Elbow, Doves, The Hollies, The Charlatans, M People, Simply Red, The 1975, Take That, Everything Everything, Bee Gees, The Outfield, Happy Mondays, Ren Harvieu, Inspiral Carpets, James, The Chemical Brothers, The Courteeners, Hermans Hermits og Davy Jones söngvari Monkees.


Hlý og notaleg plata

   - Titill:  White Lotus

  - Flytjandi:  Hilmar Garđarsson

  - Höfundur laga og texta:  Hilmar Garđarsson

  - Einkunn: ****

  Ađ ţví er ég best veit er "White Lotus" önnur plata Hilmars Garđarssonr.  Hún er lágstemmdari og fábrotnari en "Pleased to Leave You" sem kom út 2004.  Núna er kassagítar eina hljóđfćriđ.  Ýmist lipurlega plokkađur eđa nett "strömmađur".  Engir stćlar.  Allt eins og beint af kúnni.  Ţađ er líkast ţví ađ mađur sé staddur á ljúfum tónleikum heima í stofu hjá Hilmari.  Söngröddin er dökk og ţćgileg; afslöppuđ, vögguvísuleg (í jákvćđustu merkingu) og ţíđ.

  Viđ fyrstu spilanir runnu lögin dálítiđ saman.  Öll hćg og vinaleg; söngur og undirleikur í svipuđum gír.  Ég hugsađi:  "Gott vćri ađ lauma lágvćru orgeli undir eitt lag og snyrtilegum munnhörpuleik undir annađ".  Viđ frekari hlustun féll ég frá ţessari hugleiđingu.  Eftir ţví sem ég kynntist lögunum betur og sérkennum ţeirra ţá vil ég hafa ţau eins og ţau eru.  Platan er heilsteypt eins og hún er; alúđleg og ljúf.  Sterkasta lagiđ er hiđ gullfallega "Miss You".  Fast á hćla ţess er lokalagiđ, "Nótt".

  

hilmar_gardarsson.jpg         


Hvenćr er íslensk tónlist íslensk?

  Nýafstađinn dagur íslenskrar tónlistar setti margan góđan manninn í bobba.  Allir vildu Lilju kveđiđ hafa.  Vandamáliđ er ađ ţađ hefur ekki veriđ skilgreint svo öllum líki hvenćr íslensk tónlist er íslensk.

  Frekar lítill ágreiningur er um ađ tónlist samin af Íslendingi og flutt af Íslendingi sé íslensk.  Og ţó.  Sumir hafna ţví ađ hún sé íslensk ef söngtexti er á öđru tungumáli en íslensku.  Gott og vel.  Hvers lensk er hún ţá?  Ensk ef textinn er á ensku, segja sumir.  Eđa fer ţađ eftir framburđi söngvarans?  Er "Lifun" međ Trúbroti bandarísk plata?  Eđa kanadísk?

  Samkvćmt ţessu eru plötur Bjarkar, Kaleo og Of Monsters and Men ekki íslenskar.  Ein plata Sigur Rósar er sungin á bullmáli.  Hún er ekki íslensk.  Ţađ er ekki hćgt ađ stađsetja ţjóđerni hennar.   

  Ţegar Eivör flutti til Íslands ţá stofnađi hún hljómsveit, Krákuna,  međ íslenskum hljóđfćraleikurum.  Íslenska plötufyrirtćkiđ 12 Tónar gaf út plötu međ henni.  Hún seldist fyrst og fremst á Íslandi.  Enda spilađi hljómsveitin ađallega á Íslandi.  Textarnir eru á fćreysku.  Ţar međ er ţetta fćreysk tónlist en ekki íslensk.  Eđa hvađ?

  12 Tónar gáfu út ađra plötu međ Eivöru.  Ţar eru gömul rammíslensk lög sungin á íslensku.  Líka lög sungin á fćreysku, ensku og sćnsku.  Platan hlaut dönsku tónlistarverđlaunin sem besta danska vísnaplatan ţađ áriđ.  Ţetta er snúiđ.

  Lengi tíđkađist ađ íslenskar hljómsveitir sungu íslenska texta viđ erlend lög.  Er ţađ íslensk tónlist?  Íslenskari tónlist en ţegar Íslendingur syngur íslenskt lag međ frumsömdum texta á ensku?

  Hvernig er ţetta í öđrum greinum?  Gunnar Gunnarsson skrifađi sínar bćkur á dönsku.  Eru ţćr ekki íslenskar bókmenntir?  William Heinesen skrifađi sínar bćkur á dönsku.  Samt eru ţćr skilgreindar sem perlur fćreyskra bókmennta.

     


Styttur af Björk

  Hérlendis vantar fleiri styttur af körlum.  Undan ţví hefur veriđ kvartađ áratugum saman.  Einnig hefur veriđ brugđist vel viđ ţví af og til.  Enda enginn skortur á uppástungum.  Kröfur eru hávćrar um styttu af Gvendi Jaka (helst tvćr til ađ túlka tungur tvćr),  steraboltanum Jóni Páli,  Hemma Gunn og svo framvegis. 

  "Styttur bćjarins sem enginn nennir ađ horfa á," söng Spilverk ţjóđanna á sínum tíma.

  Nú er komiđ annađ hljóđ í strokkinn.  Í menningar- og ferđamálaráđi Reykjavíkur er komin fram tillaga um styttu af konu.  Einkum er sjónum beint ađ styttu af Björk.  Hugmyndin er frumleg og djörf.  En ekki alveg út í hött.

  Enginn Íslendingur hefur boriđ hróđur Íslands víđar og betur en Björk.  Án hennar vćri ferđamannaiđnađurinn ekki stćrsta tekjulind Íslands.  Spurning hvernig henni sjálfri lýst á uppátćkiđ.  Upplagt er ađ reisa eina styttu af henni viđ Hörpu.  Ađra viđ Leifsstöđ.  Í leiđinni má breyta nafni flugstöđvarinnar.  Ađ kenna hana viđ Leif the Lucky (Lukku-Láka) er hallćrislegt.  Í Liverpool er flugstöđin kennd viđ John Lennon.  Í Varsjá er flugstöđin kennd viđ Chopin.  Flustöđin í Sandgerđi ćtti ađ vera kennd viđ Björk.

 


mbl.is Vill reisa styttu af Björk viđ Hörpu
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband