Fćrsluflokkur: Útvarp

Stónsari međ móral yfir ađ hafa svindlađ

 

 

  Hljótt fór ađ fyrir síđustu áramót bođađi gítarleikari the Rolling Stones,  Keith Richards,  söngkonuna Marianne Fathful á sinn fund í París.  Ég veit ekki af hverju í París.  Kannski er annađhvort ţeirra búsett í Frakklandi.  Eđa kannski bćđi. 

  Á fundinum játađi Keith fyrir henni ađ hann vćri međ bullandi móral yfir ađ hafa hlunnfariđ hana um höfundarlaun fyrir lögin "Symphaty for the Devil",  "You Can´t Always Get What You Want" og "Sister Morphine".  Allt lög sem náđu miklum vinsćldum í flutningi the Rolling Stones og haún átti stóran hlut í ađ semja međ ţeim Keith og Mick Jagger.

  Á ţessum tíma sem lögin komu út á plötum var Marianne kćrasta söngvara the Rolling Stones,  Mikka Jaggers.  Hún var jafnframt hálf út úr heimi vegna gríđarlegrar eiturlyfjaneyslu.  Fjölskylda hennar var og er vellauđug.  Marianne hefur aldrei ţurft ađ pćla í peningum.  Réttskráđ lög hennar og plötur hafa selst í bílförmum og skilađ henni góđum tekjum.   

  Keith gerđi sér ţó lítiđ fyrir og endurgreiddi Marianne ţau höfundarlaun sem hún hafđi orđiđ af vegna ţess ađ vera ekki réttilega skráđ međhöfundur áđurnefndra laga.  Jafnframt lét hann leiđrétta höfundarskráningu á ţessum lögum.

  Marianne og Keith hafa alltaf talađ hlýlega um hvort annađ en ekki veriđ í miklu sambandi eftir ađ upp úr sambandi hennar og Jaggers slitnađi.  Klárlega hefur Keith fengiđ samţykki Jaggers fyrir ţví ađ leiđrétta höfundarlaun hennar.  Mick passar alltaf vel um sín fjármál.

keith

      


Gríđarmikill uppgangur í fćreyskri ferđaţjónustu

  Lengst af aflađi sjávarútvegur um 97-99% af gjaldeyristekjum Fćreyinga.  Svo bar til tíđinda ađ sumariđ 2015 og aftur 2016 stóđ 500 manna hópur hryđjuverkasamtakanna Sea Shepherd vakt í Fćreyjum til ađ hindra marsvínadráp.  Ađgerđir ţeirra voru afar klaufalegar.  Skiluđu engum árangri nema síđur vćri.  Varđ ţeim til háđungar.  

  500 manna hópur SS-liđanna klaufađist til ađ auglýsa og kynna á samfélagsmiđlum út um allan heim fagra náttúru Fćreyja.  Međ ţeim árangri ađ ferđamannaiđnađur tekiđ risakipp.  Í dag aflar ferđamannaiđnađurinn 6,4% af gjaldeyristekjum Fćreyinga.  Vöxturinn er svo brattur ađ gistirými anna ekki eftirspurn.  Ţegar (ekki ef) ţú ferđ til Fćreyja er nauđsynlegt ađ byrja á ţví ađ bóka gistingu.  Annars verđa vandrćđi.

  Inn í dćmiđ spilar ađ samtímis hafa fćreyskir tónlistarmenn náđ sterkri stöđu á alţjóđamarkađi.  Mestu munar um álfadrottninguna Eivöru,  ţungarokkshljómsveitina Tý,  trúbadúrana Teit,  Lenu Anderssen og Högna,  pönksveitina 200,  kántrý-kónginn Hall Jóensen,  heimstónlistarhljómsveitina (world music) Yggdrasil og marga fleiri.    

 


Enn eitt fćreyska lagiđ slćr í gegn

  Frá 2002 hefur fjöldi fćreyskra tónlistarmanna notiđ vinsćlda á Íslandi.  Ţar af hafa margir komiđ lögum sínum hátt á vinsćldalista Rásar 2.  Í fljótu bragđi man ég eftir ţessum:

Hljómsveitin TÝR

Eivör

Brandur Enni

Hljómsveitin MAKREL

Högni Lisberg

Jógvan

Boys in a Band

  Eflaust er ég ađ gleyma einhverjum.  Núna hefur enn eitt fćreyska lagiđ stokkiđ upp á vinsćldalista Rásar 2.  Ţađ heitir "Silvurlín".  Flytjandi er Marius Ziska.  Hann er Íslendingum ađ góđu kunnur.  Hefur margoft spilađ hérlendis.  Jafnframt flutti hann ásamt Svavari Knúti lagiđ "Ţokan" 2013.  Ţađ fór ofarlega á vinsćldalista Rásar 2.  Rétt eins og lagiđ "You and I" sem Kristina Bćrendsen söng međ Páli Rózinkrans í fyrra. 

"Silfurlín" er í 12. sćti vinsćldalistans ţessa vikuna.  Sjá HÉR  

Uppfćrt 22.4.2018:  "Silfurlín" stökk úr 12. sćti upp í 4. í gćr.


Gjaldfrjáls tónlistarkennsla í Fćreyjum

 

  Um síđustu aldamót urđu meiriháttar umskipti í fćreyskri tónlist.  Svo afgerandi ađ viđ getum talađ um byltingu.  Í stađ ţess ađ herma eftir frćgum útlendum hljómsveitum komu fram á sjónarsviđ hljómsveitir á borđ viđ Ivory, Clickhaze og Yggdrasil, sóló-söngkonan Eivör og Teitur.  Ţau spiluđu frumsamda músík á eigin forsendum án eftirhermu.  Já,  Eivör var reyndar söngkona Ivory, Clickhaze og Yggdrasil.  Međ Ivory söng hún djass.  Međ Clickhaze söng hún trip-hopp.  Međ Yggdrasil söng hún spunadjasskennt heimspopp (world music).  Sem sóló söng hún vísnatónlist međ djasskeim og ţjóđlegum fćreyskum kvćđasöng. Fram til ţessa ţótti ungum Fćreyingum gamli kvćđasöngurinn hallćrislegur.  En Eivör var svo töff ađ hún gerđi hann töff.  Varđ međal annars ţungarokkshljómsveitinni Tý innblástur til ađ dusta rykiđ af hringdanskvćđinu "Orminum langa" og ţungarokksvćđa ţađ.  Međ ţeim árangri ađ ţađ varđ vinsćlasta lagiđ í Fćreyjum og á Íslandi 2002. 

  Fram ađ tónlistarbyltingunni um aldamótin var Fćreyingum fjarlćg hugsun ađ hćgt vćri ađ lifa á tónlist.  Ennţá fjarlćgara ađ hćgt vćri ađ spila utan Fćreyja.  Kúvending varđ á.  Fjöldi fćreyskra hljómsveita og tónlistarmanna er atvinnumenn í faginu í dag.  Ţeir selja mun fleiri plötur í útlöndum en í Fćreyjum.  Ruđningsáhrif eru töluverđ á ađrar atvinnugreinar.  Ekki síst ferđamannaiđnađ.  Heimsfrćgđ fćreyskra tónlistarmanna dregur allt upp ađ 7500 á árlega rokkhátíđ,  G!Festival,  í Götu á Austurey.  Einnig á Ólavsvökukonsertinn á Ólavsvöku og fleiri tónlistarhátíđir.  Eivör hefur náđ toppsćti á vinsćldalistum í Noregi, Danmörku og Íslandi auk Fćreyjum. Týr náđi 1. sćti norđur-ameríska vinsćldalistans CMJ (mćlir spilun í framahldsskólaútvarpsstöđvum í Bandaríkjunum og Kanada).

  Fćreyskir ráđamenn hafa áttađ sig á mikilvćgi fćreyskrar tónlistar.  Nú hefur fćreyska ríkiđ gert 3ja ára samning viđ franska nettónlistarskólann Meludia.  Allir Fćreyingar fá ókeypis ađgang ađ honum.  Ţar lćra ţeir ađ lesa tónlist, skrifa tónlist og skilja tónlist.  Jafnt leikmenn sem fagmenn.  Allt kennsluefniđ verđur á fćreysku.  Sjá:  https://www.meludia.com/

         


Íslendingur rćndur

  Ţađ er ekki vel faliđ leyndarmál ađ norskur ţrjótur stal rammíslensku lagi í aldarbyrjun.  Sá ósvífni heitir Rolf Lövland.  Höfundur lagsins heitir Jóhann Helgason.  Á íslensku heitir lagiđ "Söknuđur".  Ţađ kom fyrst út á hljómplötu međ Villa Vill 1977.  Norski ţjófurinn kallar ţađ "You Raise Me Up".

  Stuldurinn nćr yfir rösklega 97% af laginu.  Aukaatriđi er ađ ţjófurinn eignađist snemma kassettu međ laginu og dvaldi á Íslandi um hríđ.

  Margir hafa sungiđ lagiđ inn á plötu međ enska texta ţjófsnauts ţjófsins.  Ţeir hafa í grandaleysi skráđ lagiđ á ţjófinn.  Hann hefur rakađ inn risaupphćđum í höfundarlaun. 

  Höfundurinn, Jóhann Helgason, hefur til áratuga stađiđ í stappi viđ ađ fá höfundarrétt sinn á laginu viđurkenndan.  Enda lag hans harla gott. Vandamáliđ er ađ ţjófurinn ţráast viđ ađ viđurkenna sök.  Er ađ auki studdur af útgefanda sínum,  Universal stórveldinu.

  Í ţessari stöđu kosta málaferli til ađ fá leiđréttan höfundarrétt 150 milljónir eđa svo. Farsćll íslenskur lagahöfundur á ekki ţá upphćđ í vasanum. Leitađ hefur veriđ til margra ára ađ fjárfestum.  Án árangurs.  Sú leiđ er eiginlega fullreynd.

  Eigum viđ, íslenska ţjóđ,  sem fámennt samfélag ađ leyfa útlendum ţjófi ađ stela einni bestu lagaperlu okkar?  Njóta heiđurs fyrir gott lag og raka inn milljónum króna í höfundargreiđslum? 

  Vegna ţess ađ einstaklingsframtakiđ hefur brugđist í málinu verđur ađ skođa ađra möguleika.  Viđ ţurfum ađ leggja höfuđ í bleyti og finna ţá möguleika.  Einn möguleikinn er ađ lífeyrissjóđir fjárfesti í málaferlunum.  Áhćttan er lítil og minni en margar ađrar fjárfestingaleiđir sem ţeir hafa valiđ. 

  Annar möguleiki en krítískari er ađ íslenska ríkiđ - eitthvađ ráđuneytiđ - blandi sér snöfurlega í máliđ.  Bregđist af hörku viđ ađ vernda íslenska hagsmuni.  Yfirgnćfandi líkur eru á ađ máliđ vinnist.  Útlagđur kostnađur verđur ţá greiddur af Universal ţegar upp er stađiđ.  Risaháar höfundargreiđslur munu ađ auki koma á vćngjum inn í íslenska hagkerfiđ.  

  Fleiri uppástungur óskast.

  Sem öfgamađur í músíksmekk kvitta ég undir ađ kammerútsetning Villa Vill á laginu sé til fyrirmyndar.  Útlendu útfćrslurnar eru viđbjóđur. 

       


Íslenskst fönk á vinsćlustu netsíđunni

  Stćrsta og vinsćlasta vinylplötunetsíđa heims er breska The Vinyl Factory Limited. Hún er miđpunktur heimsins í umrćđu um vinylplötur.  Á dögunum brá svo viđ ađ ţar birtist yfirgripsmikil umfjöllun/samantekt um sjaldgćfar íslenskar fönk-vinylplötur.  Fyrirsögnin er "Frozen soul picnic:  The hunt for Iceland´s forgotten funk records". 

  Heimildarmađur umfjöllunarinnar er fćddur á Íslandi en starfandi plötusnúđur og útvarpsmađur í Bandaríkjunum.  Hann gegnir nafninu DJ Platurn.  Á síđunni er hćgt ađ spila rösklega 43ja mínútna samantekt hans á íslensku fönki.  Skemmtilegt dćmi. Jafnframt eru 8 íslenskar plötur kynntar međ ítarlegum texta.

  Skilgreining DJ Platurn á fönki er víđari en mín.  Samt.  Gaman ađ ţessu.  Sjá HÉR      


Músíktilraunir blómstra sem aldrei fyrr

  Músíktilraunir eru eitt besta fyrirbćri í íslenskri tónlist.  Ţćr eru útungunarvél frjósamrar tónlistarflóru nýliđa.  Ađ vísu hafa vinningshljómsveitir ekki alltaf veriđ upp á marga fiska.  Allt í lagi međ ţađ.  Ađrar hljómsveitir í Músíktilraunum hafa ţá veriđ ţeim mun áhugaverđari.

  Fyrstu Músíktilraunir voru 1982.  Ţá sigrađi hljómsveitin Dron.  Ţunnur ţrettándi.  Skemmti mér samt vel viđ ađ fylgjast međ keppninni..  Sem og nćstu ár.  Ég sótti öll kvöld Músíktilrauna árum saman.  Svo fćrđist aldurinn yfir.  Undanfarin ár hef ég látiđ nćgja ađ fylgjast međ úrslitakvöldi í útvarpi og sjónvarpi.  Mjög gaman.  Síđustu Músíktilraunir sem ég fylgdist međ frá upphafi til enda var 2002.  Ég fćrđi mig svo yfir til fćreyska systurfyrirbćrisins Sements. 

  Lengst af voru Músíktilraunir karllćgar.  Mjög karllćgar.  Af tugum hljómsveita sem öttu kappi var sjaldnast ađ finna fleiri en eina eđa tvćr stelpur.  Ađ vísu komu, sáu og sigruđu kvennasveitir 1983 (Dúkkulísur) og 1992 (dúndurflott Kolrassa krókríđandi).  2004 var röđin komin ađ hinni frábćru hljómsveit Mammút.  Helmingur liđsmanna var og er kvenkyns. Nú fór ađ fćrast fjör í leikinn:

  - Sigurvegari Músíktilrauna 2010 var hljómsveit Nönnu Bryndísar,  Of Monsters and Men. Framhald á sólódćmi hennar, Songbird.

  - Sigurvegari Músíktilrauna 2011 var tríóiđ Samaris,  skipađ tveimur stelpum og einum gutta.   

  - Sigurvegari Músíktilrauna 2013 var hljómsveitin Vök;  međ í fararbroddi hljómborđsleikarann, gítarleikarann og söngkonuna Margréti Rán.

  - Sigurvegari Músíktilrauna 2016 var Garđabćjar-pönkbandiđ Hórmónar. Meirihluti liđsmanna stelpur.

  - Sigurvegari Músíktilraun 2017 var vestfirski stelpnadúettinn Between Mountains.

  - Sigurvegari Músíktilrauna í ár er kvennasveitin Ateria.

  Mér segir svo hugur ađ námskeiđin "Stelpur rokka" eigi stóran ţátt í stórtćkri og árangursríkri ţátttöku kvenna í Músíktilraunum á síđustu árum.

 


Enn stendur slagur á milli Bítla og Stóns

 Á sjöunda áratugnum sló breska hljómsveitin Bítlarnir (The Beatles) í gegn á heimsmarkađi.  Rćkilega.  Svo rćkilega ađ hvert met var slegiđ af öđru.  Met sem mörg standa enn hálfri öld síđar.  Met sem aldrei verđa jöfnuđ.

  Dćmi:  Ef undan er skilin fyrsta smáskífa Bítlanna,  "Love me do",  fóru allar ađrar smáskífur ţeirra og stórar plötur í 1. sćti breska vinsćldalistans og síđar ţess bandaríska.

  Voriđ 1964 áttu Bítlarnir 5 söluhćstu lög á bandaríska vinsćldalistanum.  Í árslok reyndust 6 af hverjum 10 seldum plötum ţađ ár í Bandaríkjunum vera Bítlaplötur.

  Ţegar Bítlarnir héldu í hljómleikaferđ til Bandaríkjanna urđu uppţot fastur liđur.  Hljómleikasalurinn tók kannski 5000 eđa 7000 manns.  En allt upp í 50 ţúsund reyndu ađ kaupa miđa.  Ţeir sem ekki náđu miđum gengu berserksgang.  Grenjuđu eins og kornabörn,  brutu rúđur og unnu önnur eignaspjöll.  Allt upp ađ 240 manns á dag voru fluttir stórslasađir á slysavarđstofu. Í ţađ minnsta tífalt fleiri voru lemstrađir án ţess ađ leita á náđir sjúkrahúsa.

  Lögreglan réđi ekki viđ ástandiđ. Ţetta var neyđarástand. Lausn fólst í ţví ađ fćra hljómleika Bítlanna úr hljómleikahöllum yfir í íţróttaleikvangi. Ţeir rúma marga tugi ţúsunda gesti.  Jafnvel uppfyrir 50 ţúsund.  Allsstađar uppselt.

  Ţetta var nýtt:   Ađ hljómleikar vćru haldnir á íţróttaleikvangi.  Hljóđkerfi íţróttaleikvanganna var ömurlegt og ekki hannađ fyrir tónlist.  Skipti engu. Áheyrendur voru mćttir til ađ sjá Bítlana og öskra.  

  Hvar sem Bítlana bar niđur mćttu ţúsundir á flugvöllinn til ađ berja ţá augum.  Í Ástralíu spannađi hópurinn 15 kílómetra svćđi.  Kvartmilljón manns! 

  Ein hljómsveit komst međ tćr ţar sem Bítlarnir höfđu hćla.  Ţađ var the Rolling Stones.   Fjölmiđlar stilltu almenningi upp viđ vegg og spurđu:  "Hvort ertu Bítill eđa Stónsari?"  Í uppstillingunni voru Bítlarnir snotrir, snyrtilegir og settlegir sćtabrauđspopparar en Stónsarar ófríđir, ruddalegir og hćttulegir blús-rokkarar.

  Almenningur vissi ekki ađ um snjalla sviđssetningu var ađ rćđa.  Í raunveruleika voru ţađ Bítlarnir sem uppgötvuđu the Rolling Stones;  komu ţeim á plötusamning,  sömdu fyrir ţá fyrsta smellinn og kenndu ţeim ađ semja lög.  Togstreita á milli hljómsveitanna var tilbúningur.  Ţćr störfuđu náiđ saman.  Sendu aldrei frá sér lög eđa plötur á sama tíma.  Ţess var gćtt ađ ţćr felldu ekki lag eđa plötu hvorrar annarrar úr 1. sćti.

  Bítlahljómsveitin leystist upp 1969.  Stóns er hinsvegar enn í fullu fjöri.  Ein lífseigasta hljómsveit sögunnar. Í fyrra var hún söluhćsta hljómleikahljómsveit heims - eins og svo oft áđur.  Númer 2 var bítillinn Paul McCartney.  Samanburđurinn er ekki alveg sanngjarn.  Einn sólóbítill á móti rótgróinni hljómsveit.  Langt ţar á eftir var í 3ja sćti nýstirniđ drepleiđinlega Ed Sheeran.


Kántrý-skotnir vísnasöngvar

 Ljóđin í sálinni er fjórđa plata Góla - Guđmundar Óla Scheving.  Hún inniheldur 21 lag.  Spilunartíminn er klukkustund.  Ţađ er ţriđjungi lengri spilunartími en venja er.  Öll lögin eru frumsamin.  Á fyrri plötum hafa textar veriđ eftir Góla í bland viđ eftir helstu ljóđskáld síđustu aldar, svo sem Stein Steinarr, Örn Arnarson og fleiri, ásamt snjöllum hagyrđingum ţessarar aldar á borđ viđ hinn margverđlaunađa Guđmund djákna Brynjólfsson.  Ađ ţessu sinni eru öll kvćđin eftir Davíđ Stefánsson frá Fagraskógi.  Ţau eru bragđsterkir og fjölbreyttir konfektmolar.  Samúđ liggur međ vinnandi stéttum og málleysingjum.  Hćđst er ađ borgarastéttinni.

  Lögin klćđa ljóđin prýđisvel.  Gćđa ţau lífi.  Galsafengin ljóđ fá fjörleg lög;  tregafull ljóđ fá angurvćr lög og svo framvegis.  Öll eru ţau grípandi,  söngrćn og einföld; flćđa lipurlega.  Hćgt er ađ syngja međ ţeim strax viđ fyrstu hlustun.  Mörg eru seyđandi fögur.  Sterkust í ţeim stíl eru Fasteignasalinn, Léttúđin og Sporin ţín.  Mörg önnur gefa ţeim lítiđ eftir.  Ţeirra á međal Auđnin ţegir.

  Ljóđin bjóđa ekki upp á afgerandi viđlög.  Ţađ er snyrtilega leyst í útsetningum sem jafnframt gefa lögunum sérkenni.  Gott dćmi er skemmtilega einföld en áleitin gítarlína í glađlega kántrý-laginu Dönsku skónum.  Annađ dćmi er lagiđ Ţú.  Ţađ hefst á söng viđ mildar kassagítarstrokur (strömm), rís síđan upp viđ fullan hljómsveitarflutning međ rafgítar og bakraddasöng. Í kántrý-laginu Einn kemur, ţá annar fer er einskonar viđlagsbútur trallađur.

  Ofar er nefnt lagiđ magnađa Sporin ţín.  Framan af einkennir ţađ sérlega skemmtilegur trommuleikur. Er á líđur verđur orgelspil áberandi.  Útsetningin stađsetur lagiđ bćđi í flokkinn heimspopp (world music) og framsćkna jađarmúsík (alternative).  Ađrir músíkstílar á plötunni falla undir víđa skilgreiningu á ţjóđlagakenndum vísnasöng (folk music) ásamt kántrý-sveiflu.  Hljóđfćraleikur er sparlegur.  Víđa ađeins kassagítar.  

  Góli er ágćtur og blćbrigđaríkur söngvari.  Stundum syngur hann lágstemmt og blítt.  Stundum ţenur hann sig.  Allt eftir yrkisefni ljóđsins.  Auđheyranlega kann hann kvćđin utanađ og túlkar innihald ţeirra af innlifun og einlćgni.

  Ljóđin í sálinni er góđ og eiguleg plata.  Og skemmtileg.  Hljóđheimurinn (sánd) er tćr og hreinn.  Ţökk sé www.studionorn.is.                       

Ljóđin í sálinni       


Fréttablađiđ er ađ standa sig

  Ég var ađ hlusta á útvarp.  Ţar var nýr frambođslisti Sjálfstćđisflokksins í Reykjavík skilgreindur sem rauđsokkulisti.  Ég veit ekkert um réttmćti ţess.  Vel liđnum núverandi borgarfulltrúum er sparkađ út í hafsauga.  Ţakkađ góđ störf međ ţví ađ vera hent í rusliđ.

  Í stađ ţeirra er rađađ á frambođslistann konum sem fáir vita deili á.  Ţeirri sem stillt er upp í 2. sćti er sögđ vera frambjóđandi Jóns Ásgeirs/Baugs/365 miđla.  Dóttir eđa tengdadóttir ritstjóra Fréttablađsins.

  Kannski er ţađ sterkur leikur ađ bjóđa fram í 1. sćti frambjóđanda Morgunblađsins og í 2. sćti frambjóđanda Baugsmiđla.  Ţađ er skotheld uppskrift á góđri fjölmiđlaumfjöllun stćrstu fjölmiđla landsins.  Munar um minna.  

  Fréttablađiđ er komiđ á flug.  Nýveriđ hleypti ţađ af stokkum nýrri og ferskri netsíđu.  Hún mćtir sterk til leiks.  Birtir allt ađra áhugaverđa punkta en rata í prentútgáfu Fréttablađsins.  Ţar á međal HÉR

   

    


Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband