Fćrsluflokkur: Viđskipti og fjármál

Skelfilegur laxadauđi

  Laxeldi í kvíum er í sviđsljósinu í kjölfar áhugaverđrar heimildarmyndar eftir Ţorstein J.  Vilhjálmsson.  Hún var sýnd í sjónvarpinu í síđustu viku.  Töluverđur vandrćđagangur virđist ríkja í laxeldinu hér.  Margt er á gráu svćđi sem full ástćđa er til ađ vera á verđi gagnvart.

  Arnarlax fyrir vestan skilađi góđu tapi vegna dauđa laxa í vetur.  Ofkćling.

  Í Noregi er sömuleiđis sitthvađ úr skorđum í laxeldi.  Ţar ganga nú yfir skelfileg afföll.  Laxinn drepst í hrönnum.  Í janúar-mars drápust 13,6 milljón laxar.  Ţađ er 30% aukning frá sama tímabili í fyrra.  Allt ţađ ár drápust 53 milljónir úr veikindum áđur náđist ađ slátra ţeim.

  Sökudólgurinn er vandrćđagangur međ úrgang,  aflúsun og eitthvađ ţessháttar.   Ţetta er dýraníđ.

  Eins og međ svo margt er annađ og betra ađ frétta frá Fćreyjum.  Ţar blómstrar laxeldiđ sem aldrei fyrr.  Nú er svo komiđ ađ laxeldiđ aflar Fćreyingum meira en helmingi alls gjaldeyris.  Langstćrsti kaupandinn er Rússland.  Íslendingar geta ekki selt Rússum neitt.  Ţökk sé vopnasölubanninu sem Gunnar Bragi setti á ţá.

  Ólíkt laxeldi á Íslandi er í Fćreyjum engin hćtta á blöndun eldislax og villtra laxa.  Ástćđan er sú ađ lítiđ er um villtan lax í Fćreyjum.  Um miđja síđustu öld fengu Fćreyingar nokkur íslensk laxaseyđi.  Ţeim slepptu ţeir í tvö lítil vötn sem litlar lćkjasprćnur renna úr.  Laxveiđar ţar eru ţolinmćđisverk.  Laxarnir eru svo fáir.  Ţegar svo ótrúlega vill til ađ lax bíti á ţá er skylda ađ sleppa honum aftur umsvifalaust.  

lax

 

 

 

 


Hvađ er í gangi?

  Ikea er fyrirmyndarfyrirtćki.  Ţar fćst allskonar á ţokkalegu verđi.  Međal annars sitthvađ til ađ narta í.   Líka ýmsir drykkir til ađ sötra.  Í kćliskáp er úrval af ungbarnamauki.  Ég er hugsi yfir viđvörunarskilti á skápnum.  Ţar stendur skrifađ ađ ungbanamaukiđ sé einungis ćtlađ ungbörnum.  Ekki öđrum.

  Brýnt hefur ţótt ađ koma ţessum skilabođum á framfćri ađ gefnu tilefni.  Hvađ gerđist?  Var gamalt tannlaust fólk ađ hamstra ungbarnamaukiđ?  Hvert er vandamáliđ?  Ekki naga tannlausir grísarif eđa kjúklingavćngi.

tannlausungbarnamauk


Ekki skipta um röđ!

  Hver kannast ekki viđ ađ vera dálítiđ á hrađferđ,  skreppa í stórmarkađ,  kaupa eitthvađ smotterí og koma ađ langri biđröđ viđ alla afgreiđslukassa?  Ţá ţarf í skyndingu ađ vega og meta stöđuna.  Innkaupakerrur sumra í röđ eru sneisafullar af óţörfu drasli.  Í annarri en lengri röđ eru hinsvegar flestir međ fátt annađ en brýnustu nauđsynjar;  mjólk, brauđ og smávegir af nammi frá Nóa Síríus.  

  Ţarna ţarf ađ velja á milli.  Ţetta hefur veriđ rannsakađ á vísindalegan hátt af viđskiptafrćđideild Harvard háskóla.  Í rannsókninni voru einnig skođađar biđrađir á flugstöđvum og í pósthúsum.

   Niđurstađan er sú ađ fólk velur rétta biđröđ í fyrstu atrennu.  Sá sem fćr bakţanka og fćrir sig yfir í ađra röđ endar á ţví ađ vera afgreiddir seinna en sá sem er nćstur á eftir honum í röđinni sem hann yfirgefur.

-----------------------------

  Fróđleiksmoli:  Hvert sem bresku Bítlarnir fóru - eftir ađ ţeir slógu í gegn - mynduđust langar biđrađir eftir ađ sjá ţá og kaupa miđa.  Eftirspurn var miklu meiri en frambođ.  Fjöldi manns slasađist í biđröđunum vegna trođnings og ćsings í Bandaríkjunum.  Hámarkiđ var hljómleikaferđ til Ástralíu.  Biđrađir töldu kvartmilljón manns (250.000) og ţćr teygđu sig yfir 15 kílómetra. 


Á svig viđ lög

  Lög, reglur og bođorđ eru allavega.  Sumt er spaugilegt.  Til ađ mynda ađ bannađ sé ađ spila bingó á föstudaginn langa.  Mannanafnanefnd er botnlaus uppspretta skemmtiefnis.  Verst ađ hún ţvćlist líka fyrir sumu fólki og gerir ţví lífiđ leitt.  Ţess á milli er hún rassskellt af erlendum dómstólum.  Einnig af einstaklingum.  Austurískur kvikmyndagerđarmađur,  Ernst Kettler,  flutti til Íslands á síđustu öld.  Ţegar hann fékk íslenskan ríkisborgararétt ţá var hann skikkađur til ađ taka upp rammíslenskt nafn.  Hann skođađi lista yfir öll samţykkt íslensk nöfn og sótti um ađ fá ađ taka upp nafniđ Vladimir Ashkinazy.  Uppi varđ fótur og fit.  Ríkisstjórnin hafđi leyft heimsfrćgum píanóleikara međ ţessu nafni ađ fá íslenskan ríkisborgararétt og halda nafninu.  Ţar međ var ţađ viđurkennt sem íslenskt nafn.  

  Eftir jaml, japl og fuđur varđ niđurstađan sú ađ Alţingi breytti mannanafnalögum.  Felldi niđur kröfuna um ađ innflytjendur ţyrftu ađ taka upp rammíslenskt nafn.  Taldi ţađ skárri kost en ađ Ernst fengi ađ taka upp nafniđ Vladimir Ashkinazy.

  Hestanafnanefnd er líka brosleg.

  Refsilaust er ađ strjúka úr fangelsi á Íslandi.  Ţađ er ađ segja ef flóttafanginn er einn á ferđ.

  Bođorđin 10 eru ađ sumu leyti til fyrirmyndar.  Einkum ţađ sem bođar:  Ţú skalt ekki girnast ţrćl náunga ţíns né ambátt.  Ég vona ađ flestir fari eftir ţessu.

  Í Noregi er bannađ ađ afgreiđa sterkt áfengi í stćrri skammti en einföldum.  Ţú getur ekki fariđ inn á bar og beđiđ um tvöfaldan viskí í kók.  "Ţađ er stranglega bannađ ađ selja tvöfaldan sjúss ađ viđlagđri hárri sekt og jafnvel sviptingu áfengisleyfis,"  upplýsir ţjónninn.  En til ađ koma til móts viđ viđskiptavininn segir hann í hálfum hljóđum:  "Ţú mátt panta tvo einfalda viskí í kók.  Ţađ er ekki mitt mál ađ fylgjast međ ţví hvort ađ ţú hellir ţeim saman í eitt glas.

double-whisky


Drekkur ţú of mikiđ vatn?

  Vatn er gott og hollt.  Einhver besti drykkur sem til er.  Viđ Íslendingar erum svo lánssamir ađ eiga nóg af góđu drykkjarvatni úr krana.  Fćstir jarđarbúa eru svo heppnir.  Ţeim mun einkennilegra er ađ Íslendingar skuli ţamba daglega litađ sykurleđjuvatn í sama mćli og Bandaríkjamenn.      

  Samkvćmt prófessor í Árhúsum í Danmörku (www.samvirke.dk) er of mikil vatnsdrykkja jafn varasöm og of lítil vatnsdrykkja.  Of mikil vatnsdrykkja getur sett svo mikiđ álag á nýrun ađ hún valdi vatnseitrun.  Ţig svimar, fćrđ krampa, verđur máttlaus og í versta tilfelli deyrđ.  Sjaldgćft en gerist ţó árlega.

  Ţumalputtareglan er sú ađ drekka ekki meira vatn en sem nemur 1/30 af líkamsţyngd.  60 kílóa manneskju hentar ađ drekka 2 lítra af vökva á dag.  90 kg manneskju hentar ađ drekka 3 lítra.  Viđ útreikninginn er brýnt ađ taka međ í reikninginn allan vökva.  Ekki ađeins vatn.  Líka vökvarík fyrirbćri á borđ viđ súpur, te, agúrkur, tómata og jarđarber.

  


Hvenćr er sumarfrí SUMARfrí?

  Á eđa í Smáratorgi eru tveir ljómandi góđir matsölustađir.  Annar er asískur.  Ţar er hćgt ađ blanda saman allt ađ ţremur réttum.  Einhverra hluta vegna er ţađ 100 krónum dýrara en ađ blanda saman tveimur réttum.  Ódýrast er ađ kaupa ađeins einn rétt.  Engu ađ síđur er eins réttar skammturinn alveg jafn stór og ţriggja rétta máltíđin.  Verđiđ ćtti ţess vegna ađ vera hiđ sama.

  Hinn veitingastađurinn heitir Food Station.  Margir rugla honum saman viđ Matstöđina vestast í Kópavogi.  Nöfnin eru vissulega lík.  Annađ ţó ţjóđlegra.  Ţessa dagana er Food Station lokuđ.  Á auglýsingatrönu fyrirtćkisins stendur: "Lokađ vegna sumarleyfa frá 15. mars til 4. apríl". Í mínum huga er ekkert sumarlegt viđ mars.  Sumardagurinn fyrsti er ekki fyrr en 19. apríl.  Hann er meira ađ segja of snemma.  Myndi heita vordagurinn fyrsti ef ekki vćri nokkru áđur frjósemishátíđ vorsins,  kennd viđ frjósemisgyđjuna Easter (páskar).    

food station

   


Samgleđjumst og fögnum!

  Aldrei er hćgt ađ gera Íslendingum til hćfis.  Stöđugt er kvartađ undan lágum launum, lélegri sjónvarpsdagskrá og öđru sem skiptir máli.  Nú beinist ólund ađ Neinum fyrir ţađ eitt ađ forstjórinn náđi ađ hćkka laun sín um 20,6% á milli ára.   

  Ađ óreyndu mátti ćtla ađ landsmenn samfögnuđu forstjóranum.  Ţađ vćri gleđifrétt ađ eigendur Neins - lífeyrissjóđirnir og lífeyrissjóđsfélagar - hefđu efni á ađ borga honum nćstum 6 milljónir á mánuđi (ţrátt fyrir hratt minnkandi hagnađ olífélagsins undir stjórn ódýra forstjórans).  En ónei.  Í samfélagsmiđlum og heitum pottum sundlauga hvetja menn hvern annan til ađ sniđgöngu.  Međ ţeim árangri ađ um ţessar mundir sjást fáir á ferli viđ bensínstöđvar fyrirtćkisins.  Eiginlega bara hálaunamenn, svo sem stjórnarmenn lífeyrissjóđanna.  

  Svo verđur ţetta gleymt eftir helgi.

 

  


mbl.is Allir fái sömu hćkkun og forstjórinn
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Danir fjárfesta í Íslendingi

  Í fyrrakvöld horfđi ég á dönsku sjónvarpsstöđina DR1.  Á dagskrá var ţáttur sem heitir Lövens Hule.  Í ţćttinum eru ný fyrirtćki sett undir smásjá.  Forsvarsmenn ţeirra eru yfirheyrđir og fariđ yfir áćtlanir.  Fjárfestum gefst fćri á ađ kaupa fyrir lítinn pening smáan hlut í vćnlegum hugmyndum.  Ég man eftir íslenskri útgáfu af ţessum ţćtti í - ađ mig minnir - Rúv.

  Í ţćttinum í DR1 kynnti Íslendingur,  Guđmundur Örn Ísfeld,  vinylplötufyrirtćki sitt RPM Records.  Hann flutti til Danmerkur fyrir nokkrum árum.  Fyrir jól bloggađi ég um ţetta fyrirtćki.  Sjá HÉR

  RPM Records hefur ekki ennţá hafiđ starfsemi.  Ţađ er veriđ ađ setja upp flókinn tćkjabúnađinn og innrétta ađstöđuna.  Engu ađ síđur sló uppskriftin í gegn í sjónvarpsţćttinum.  Tveir fjárfestar keyptu sitthvorn hlutinn á 8.350.000 ísl kr.  (500.000 danskar krónur).  Samtals 16,7 milljónir.  

  Í sögu Lövens Hule hafa viđbrögđ ekki veriđ jafn jákvćđ og skilađ ţetta hárri upphćđ.  Íslendingurinn Guđmundur Örn Ísfeld er ađ gera verulega gott mót í Danaveldi.

Gudmundur Orn Isfeld  


Fćreyingar innleiđa ţorrablót

  Ţorrablót er gamall og góđur íslenskur siđur.  Ungt fólk fćr tćkifćri til ađ kynnast fjölbreyttum og bragđgóđum mat fyrri alda.  Ţađ uppgötvar ađ fleira er matur en Cocoapuffs,  Cheerios,  pizzur,  hamborgarar,  djúpsteiktir kjúklingabitar og franskar kartöflur.  Flestir  taka ástfóstri viđ ţorramat.  Ţannig berst ţorramatarhefđin frá kynslóđ til kynslóđar.

  Víđa um heim halda Íslendingafélög myndarleg ţorrablót.  Í einhverjum tilfellum hefur fámennur hópur Íslendinga í Fćreyjum haldiđ ţorrablót.  Nú bregđur svo viđ ađ Fćreyingar halda ţorrablót nćsta laugardag.  

  Skemmtistađurinn Sirkus í Ţórshöfn,  kráin Bjórkovin (á neđri hćđ Sirkuss) og Borg brugghús á Íslandi taka höndum saman og bjóđa Fćreyingum og Íslendingum á ţorrablót.  Allar veitingar ókeypis (ţorrablót á Íslandi mćttu taka upp ţann siđ).  Bođiđ er upp á hefđbundinn íslenskan ţorramat, bjórinn Surt, snafs og fćreyskt skerpukjöt.

  Gaman er ađ Fćreyingar taki ţorrablót upp á sína arma.  Hugsanlega spilar inn í ađ eigandi Sirkus og Bjórkovans,  Sunneva Háberg Eysturstein,  vann sem dyravörđur á íslenska skemmtistađnum Sirkus viđ Klapparstíg um aldarmótin.  Hér kynntist hún ţorrablótum.

ţorramatur 

    


Ósvífinn ţjófnađur H&M

  Fćreyskir fatahönnuđir eru bestir í heimi.  Enda togast frćgar fyrirsćtur, fegurđardrottningar, tónlistarfólk og fleiri á um fćreyska fatahönnun. 

  Fyrir tveimur árum kynnti fćreyski fatahönnuđurinn Sonja Davidsen til sögunnar glćsilegan og smart kvennćrfatnađ.  Hún kynnir hann undir merkinu OW Intimates.  Heimsfrćg módel hafa sést spranga um í honum.  Ţ.á.m. Kylie Jenner. 

  Nú hefur fatakeđjan H&M stoliđ hönnuninni međ húđ og hári.  Sonju er eđlilega illa brugđiđ.  Ţetta er svo ósvífiđ.  Hún veit ekki hvernig best er ađ snúa sér í málinu.  Fatahönnun er ekki varin í lögum um höfundarrétt.  Eitthvađ hlýtur samt ađ vera hćgt ađ gera ţegar stuldurinn er svona algjör.   Ţetta er spurning um höfundarheiđur og peninga.

  Á skjáskotinu hér fyrir neđan má sjá til vinstri auglýsingu frá Sonju og til hćgri auglýsingu frá H&M.  Steluţjófahyski. 

 

faereysk_naerfot.jpg

 


Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.