Fćrsluflokkur: Menning og listir

Af hverju reyndi Paul ađ koma John og Yoko saman á ný?

  John Lennon og Yoko Ono urđu samloka nánast frá fyrsta degi sem ţau hittust.  Ţau voru yfirgengilega upptekin af og háđ hvort öđru.  Ţau límdust saman.  Endalok Bítlanna 1969 má ađ mörgu leyti rekja til ţess - ţó ađ fleira hafi komiđ til.

  Nokkrum árum síđar dofnađi sambandiđ.  John var erfiđur í sambúđ.  Hann tók skapofsaköst og neytti eiturlyfja í óhófi.  (Er hćgt ađ dópa í hófi?).  Ađ auki urđu ţau ósamstíga í kynlífi er á leiđ.  Kynhvöt Yokoar dalađi bratt.  En ekki Johns.  Sennilega spilađi aldur inn í dćmiđ.  Hún var 7 árum eldri.

  Spennan og pirringurinn á heimilinu leiddi til uppgjörs.  Yoko rak John ađ heiman.  Sendi hann til Los Angelis ásamt 22ja ára stúlku,  May Pang, sem var í vinnu hjá ţeim hjónum.  John hafđi aldrei ferđast einn.  Hann var alltaf ringlađur á flugstöđvum.  Sjóndepurđ átti ţátt í ţví. Hann var háđur ferđafélaga.

  Yoko gaf May ekki fyrirmćli um ađ verđa ástkona Johns.  Hún hefur ţó viđurkennt fúslega ađ dćmiđ hafi veriđ reiknađ ţannig.  Sem varđ raunin.

  Verra var ađ John missti sig algjörlega.  Hann datt í ţađ.  Svo rćkilega ađ hann var blindfullur í 18 mánuđi samfleytt.  Hann ákvađ meira ađ segja ađ drekka sig til dauđa.  Fór í keppni viđ Ringo,  Keith Moon (trommara The Who) og Harry Nilson um ţađ hver yrđi fyrstur til ađ drekka sig til dauđa.  Keith og Harry unnu keppnina.  Ýmsu var bćtt inn í uppskriftina til ađ auka sigurlíkur.  Međal annars ađ henda sér út úr bíl á ferđ.

  Ađ ţví kom ađ fjölmiđlar birtu ljósmynd af John langdrukknum og blindfullum til vandrćđa á skemmtistađ.  Hann var međ dömubindi límt á enniđ.

  Er Paul McCartney sá myndina fékk hann sting í hjartađ.  Ţekkjandi sinn nánasta fósturbróđur sá hann óhamingjusaman, örvinglađan,  ringlađan og týndan mann.  Fram til ţessa höfđu ţeir átt í harđvítugum málaferlum vegna uppgjörs Bítlanna.  Ađ auki hafđi John sent frá sér níđsöng um Paul,  How do you sleep?, og sent honum hatursfulla pósta.    

  Ţađ nćsta sem gerđist hefur fariđ hljótt.  Ástćđan:  Enginn spurđi Paul, John og Yoko um ţađ.  Engum datt ţessi óvćnta atburđarrás í hug.  Paul heimsótti í snatri Yoko.  Vinskapur ţeirra hafđi aldrei veriđ mikill.  Eiginlega ekki vinskapur.  En ţarna rćddust ţau viđ í marga klukkutíma.  Spjalliđ varđi langt fram á nótt.  Paul bar undir hana alla hugsanlega möguleika á ađ hún sćttist viđ John og tćki viđ honum aftur.  Yoko var erfiđ og setti fram ýmis skilyrđi sem John yrđi ađ fallast á.

  Ţví nćst heimsótti Paul blindfullan og dópađan John og fór međ honum yfir kröfur Yokoar. John ţurfti umhugsun en féllst ađ endingu međ semingi á kröfur hennar.  Betur er ţekkt ađ Elton John hélt í framhaldi af ţessari atburđarrás hljómleika í Bandaríkjunum og bauđ Yoko ađ hitta sig baksviđs.  Ţar var ţá John.  Ţau féllust í fađma og tóku saman á ný.  Eignuđust soninn Sean Lennon.  John lagđi tónlist á hilluna í nokkur ár.  Kom svo aftur til leiks sem léttpoppari 1980 - ađ ţví er virtist hamingjusamur.  Ţá var hann myrtur.  

  Eftir stendur spurningin:  Hvers vegna var Paul mikiđ í mun ađ sćtta John og Yoko?  Svar:  Í fyrsta lagi saknađi hann fóstbróđur síns sárlega.  Í öđru lagi ţráđi hann ađ ţeir nćđu ađ endurnýja vinskapinn.  Ekki endilega ađ endurreisa Bítlana heldur ađ ná sáttum.  Sem tókst.  Ţeir skildu í góđum vinskap áđur en yfir lauk.  Paul hefur sagt ađ ţađ hafi hjálpađ sér mikiđ í sorginni sem fylgdi morđinu.

  Til gamans má geta ađ fyrir nokkrum árum hittust Yoko og May Pang óvćnt á Hilton Hóteli í Reykjavík.  Ţćr ţóttust ekki vita af hvor annarri.  Heilsuđust ekki einu sinni.  Einhver ólund í gangi.  Eins og gengur.

bítlabrćđur og frúrMay Pang

 lennon


Hvađa Bítill var gáfađastur?

 

  Augljósa svariđ er John Lennon.  Eđa hvađ?  Svo skemmtilega vill til ađ allir Bítlarnir tóku greindarpróf (IQ) á unglingsárum í skólanum sínum.  Einhverra hluta vegna ber heimildum ekki saman um skor Lennons.  Flestar herma ađ hans IQ hafi mćlst 165.  Ađrar heimilidir gefa upp 140.  Enn ađrar 150.  Ég hallast ađ hćrri tölunum.  Í skóla velti John fyrir sér hvort ađ hann vćri ofviti eđa klikkađur.  Hann undrađist hvađ hann átti létt međ ađ máta kennara í tilsvörum.  Á sama tíma upplifđi hann ýmislegt sérkennilegt.  Til ađ mynda sá hann nöfn og orđ í lit.  Engir ađrir sem hann ţekkti gerđu ţađ.  Ađ auki samdi hann smásögur sem voru svo "sýrđar" ađ hann varđ ringlađur.

  Paul McCartney mćldist međ 137 IQ.  George Harrison 117 IQ.  Ringo er sagđur hafa veriđ skammt undan Harrison.  Međagreind er 100 IQ.  Allir Bítlarnir voru ţví yfir međalgreind.  Ţađ ţarf ekki ađ koma á óvart.  Yfirburđir Bítlanna á tónlistarsviđi stađfesta ţađ ásamt mörgu öđru. Kannski gáfađasta rokkhljómsveit sögunnar.  Ofurgreind er skilgreind sem !Q 140 og ţar yfir. 

  Engum blöđum er um ađ fletta ađ John Lennon var bráđgáfađur.  Leiftrandi góđur húmoristi í tilsvörum,  bráđskemmtilegur og fyndinn smásagnahöfundur og einn af bestu ljóđskáldum rokksins.  

  Gáfur eru eitt.  Annađ ađ nýta ţćr á besta hátt.  John Lennon stríddi viđ ótal vandamál sem hann kunni ekki ađ vinna úr.  Ţau fylgdu honum alla ćvi.  Hann ólst ekki upp hjá foreldrum sínum.  Hann kynntist ţeim ekki fyrr en á fullorđinsárum.  Hann ólst upp hjá frćnku sinni.  Hann kallađi hana aldrei mömmu.  Hann kallađi hana Mimi frćnku.  Hún var ströng,  kuldaleg, stíf og afar snobbuđ millistéttarfrú.  Hann var henni erfiđur; reif kjaft og var óhlýđinn.  Hún skammađi hann fyrir ađ umgangast lágstéttarguttana Paul og George.  Til gamans má geta ađ pabbi Pauls varađi hann viđ ađ umgangast John.  Ţađ myndi ađeins leiđa til vandrćđa.  John var alrćmdur í Liverpool fyrir ađ vera kjaftfor og árásargjarn uppvöđsluseggur.  Paul segir ađ allir unglingar í Liverpool hafi vitađ af honum.  Hann var svo fyrirferđamikill.  Paul fannst John vera ađaltöffari Liverpool. 

  John drakk áfengi og reykti frá barnsaldri.  Hann var alki en hellti sér út í gríđarmikla eiturlyfjaneyslu sem leysti drykkjuna af hólmi um nokkurra ára skeiđ.

  Samskipti hans viđ Mimi frćnku á uppvaxtarárum voru án hlýju og fađmlaga.  Hann reyndist henni vel á fullorđinsárum.  Gaf henni risastórt hús - ađ hennar sögn alltof stóra höll - í Liverpool og hringdi í hana aldrei sjaldnar en vikulega.  Oft tvisvar eđa ţrisvar í viku.

  Samskipti Johns viđ eiginmann Mimi frćnku voru betri.  Sá var léttur og hress.  Hann gaf John munnhörpu.  Hann náđi góđum tökum á henni.  Ţegar upptökustjórinn George Martin tók ákvörđun um ađ gera plötusamning viđ Bítlana ţá var ţađ munnhörpuleikurinn sem heillađi hann umfram annađ.  Fóstrinn dó er John var 12 ára.  Ţar međ missti hann sinn besta vin fram til ţessa. 

  John Lennon sríddi viđ skapofsaköst.  Hann fór á bari til ađ slást.  Hann lamdi skólafélaga sína,  hann lamdi spilafélaga sína í hljómsveitinni sem varđ Bítlarnir.  Hann lamdi Paul.  Hann lamdi Cyntheu fyrri konu sína.  Í viđtali viđ tímaritiđ Playboy sagđist hann sjá eftir ţví ađ hafa ekki lamiđ George Harrison ţegar sá tók ólundarkast eftir ađ Yoko át súkkulađikex hans.   

  John burđađist međ áfallastreituröskun.  Á fyrstu sólóplötu hans er upphafslagiđ,  "Mother",  sársaukafullur reiđisöngur í garđ foreldra sinna fyrir ađ hafa yfirgefiđ hann.  Reyndar kynntist hann mömmu sínni óvćnt um fermingaraldur.  Hún hafđi allan tímann búiđ í nćstu götu án ţess ađ hann hefđi hugmynd um ţađ.  Gáfurnar og tónlistarhćfileika erfđi hann frá henni.  Hún spilađi á banjó og píanó.  Hún gaf honum gítar og kenndi honum ađ spila banjó-hljóma.  En hún var geggjađur bóhem.  Svo ók fullur lögregluţjónn yfir hana og drap hana.  Einmitt ţegar John var nýbyrjađur ađ njóta ţess ađ kynnast mömmu sinni.  Pabba sinn hitti hann ađeins einu sinni.  Ţađ var eftir ađ Bítlarnir slógu í gegn.  Ţá bankađi kallinn upp hjá honum og sníkti pening.  John gaf honum pening en bađ starfsfólk Bítlanna um ađ hleypa honum aldrei aftur aftur til síns.

  Sólóferill Johns hófst glćsilega.  En svo datt hann í ţađ.  Var fullur og dómgreindarlaus í nokkur ár á fyrri hluta áttunda atatugarins.  Hann kallađi tímabiliđ "týndu helgina".  Allt var í rugli hjá honum.  Eiginkonan,  Yoko,  henti honum út.  Seint og síđar meir sćttust ţau og John dró sig út úr tónlistarheimi og sviđsljósi.

  1980 mćtti hann aftur til leiks.  Samdi ennţá góđ lög og texta.  En var orđinn léttpoppari.  Sagđist hafa í fríinu hćtt ađ hlusta á framsćkna músík.  Ţess í stađ hlustađi hann á léttpopp í útvarpinu.  Svo var hann myrtur.

  Félagsfćrni Johns var broguđ.  Hann hafđi áráttu fyrir ţví ađ ganga fram af fólki og móđga ţađ.  Var iđulega ruddi. Í fyrsta sinn sem Eric Clapton kynnti Lennon fyrir kćrustu sinn ţá gekk hann svo fram af henni međ klámfengnum ruddaskap ađ eftir ţađ var Clapton stöđugt á varđbergi í samskiptum viđ Lennon.

  Ađ sumu leyti hefur Paul unniđ betur úr sínum gáfum.  Hann er "diplómat".  Ađ vísu pirrađi sjórnsemi hans George og Ringo undir lok Bítlaferils.  Er umbođsmađur Bítlanna,  Brian Epstein,  dó gerđist Paul eiginlegur hljómsveitarstjóri ţeirra.  Hann og George og Ringo litu ţó alltaf á Bítlana sem hljómsveit Johns.  En hann var meira og minna hálfur eđa allur út úr heimi í eiturlyfjaneyslu.  Paul er ofvirkur; hefur skipulagshćfileika ţó ađ hann hafi ekki gćtt nćrgćtni viđ Ringo og George er hér var komiđ sögu. 

  Meistaraverkiđ "Sgt. Peppers.." var hugmynd Pauls.  Líka "Hvíta albúmiđ" og "Abbey Road". 

  Einkalíf Pauls hefur veriđ farsćlt.  Undan er skiliđ ađ hann lét gullgrafarann Heather Mills plata sig.  Gegn mótmćlum barna hans. 

   Paul er 77 ára og er ennţá ađ afgreiđa öskursöngsrokk eins og enginn sé morgundagurinn.  Hljómleikar hans eru rómađir sem meiriháttar.  Hann spilađi betur úr sínum spilum en John.     

 


Var Ringo hćfileikaminnsti bítillinn?

  Bítlarnir eru merkasta hljómsveit tónlistarsögunnar.  Framverđir hennar,  John Lennon og Paul McCartney, voru frábćrir söngvahöfundar.  Báđir í fremstu röđ lagahöfunda og Lennon nćsti bćr viđ Bob Dylan í hópi bestu textahöfunda rokksins.  Báđir frábćrir söngvarar.  Ţeir afgreiddu léttilega hömlulausan öskursöngstíl,  fyrstir bleiknefja á eftir Elvis Presley.  Ţeir afgreiddu líka léttilega allskonar ađra söngstíla.  Rödduđu ađ auki glćsilega ásamt Geroge Harrison.  Hann varđ - ţegar á leiđ - afburđagóđur lagahöfundur.  

  John, Paul og George hófu snemma kapphlaup í ađ framţróa tónlist hljómsveitarinnar.  Róttćk og djörf nýsköpun Bítlanna gekk langt og trompađi flest sem var í gangi á ţeim tíma.  

  Í tilraunastarfsemi Bítlanna reyndi einna minnst á trommuleik.  Ringo fór ađ upplifa sig sem utanveltu.  Í hljóđveri var hann meira og minna verkefnalaus.  Spilađi meira á spil viđ starfsmenn hljóđversins en á trommur. 

  Chuck Simms í Nýfundnalandi er Bítlafrćđingur, söngvari, söngvaskáld og jafnvígur á hin ólíkustu hljóđfćri;  allt frá munnhörpu til banjós;  og allt frá orgeli til gítars.  Hann hefur sent frá sér fjölda platna og tekiđ ţátt í árlegri vikulangri hátíđ International Beatle Week í Liverpool.  Bćđi ţar og á hljómleikaferđum um heiminn hefur hann spilađ fjölda Bítlalaga.  Á kanadíska netmiđlinum Quora skrifar hann áhugaverđa grein um ţetta allt saman.  Í styttu máli segir hann eitthvađ á ţessa leiđ:

  Ringo er ekki söngvaskáld.  Hann er lélegur söngvari.  Takmarkađur,  sérstaklega í samanburđi viđ hina bítlana.  En á upphafsárum Bítlanna var hann eini góđi hljóđfćraleikari hljómsveitarinnar.  Trommuleikur hans var öruggari, afgerandi og gerđi meira fyrir tónlistina en flestir trommuleikarar ţess tíma.     

  Gítarsóló George voru iđulega klaufaleg.  Paul spilađi tilţrifalausan hefđbundinn bassaleik.  Ringo bauđ upp á miklu meira og hljómsveitin ţurfti á ţví ađ halda.  Eins frábćrir og miklir áhrifavaldar Bítlarnir voru ţá var ţađ ekki fyrr en 1965, frá og međ plötunum Help og Rubber Soul sem hinir bítlarnir náđu Ringo sem góđir hljóđfćraleikarar.  Ţeir hefđu ţó aldrei orđiđ merkasta hljómsveit heims međ lélegum trommara.

  Ég er ađ mestu sammála Chuck.  Kvitta samt ekki undir ađ gítarsóló George hafi veriđ klaufsk.  Frekar ađ ţau hafi veriđ einföld og stundum smá stirđleg.  Ţađ er töff.  Eins og heyra má glöggt í međfylgjandi lagi - spilađ "life" í beinni útsendingu í breska útvarpinu 1963 - er ţađ trommuleikur Ringos sem keyrir upp kraftinn í laginu.  "Gerir ţađ", eins og sagt er um einstakt hljóđfćri sem skiptir öllu máli í ađ fullkomna lag. 

    


Merkustu plötur sjöunda áratugarins

  Hvergi í heiminum eru gefin út eins mörg rokkmúsíktímarit og í Bretlandi.  Bandarísku rokkmúsíktímaritin Rolling Stone og Spin seljast ađ vísu í hćrra upplagi.  En ţau bresku fylgja ţéttingsfast í kjölfariđ.  

  Ég var ađ glugga í eitt af ţessum bresku,  Classic Rock.  Sá ţar lista yfir merkustu plötur sjöunda áratugarins.  Ekki endilega bestu plötur heldur ţćr sem breyttu landslaginu.  Ađeins ein plata á hvern flytjanda.  

  Merkilegt en samt auđvelt ađ samţykkja ađ ţćr komu allar út 1967 - 1969. Umhugsunarverđara er hvar í röđinni á listanum ţćr eru.  Hann er svona:

1.  The Jimi Hendrix Experience:  Axis: Bold as Love

2.  Bítlarnir:  Hvíta albúmiđ

3.  The Rolling Stones:  Let it Bleed 

4.  Led Zeppelin:  Led Zeppelin II

5.  Free:  Tons of Sobs

6.  Jeff Beck:  Truth

7. Fleetwood Mac:  Then Play On

8.  David Bowie:  David Bowie

9.  Pink Floyd:  Ummagumma

10.  The Doors:  The Doors


Andúđ Lennons á Mick Jagger

  Á sjöunda áratugnum var Bítlunum og The Rolling Stones stillt upp sem harđvítugum keppinautum.  Ađdáendur ţeirra skipuđu sér í fylkingar.  Ţćr tókust á um ţađ hvor hljómsveitin vćri betri.  Ekki ađeins í orđaskaki.  Líka međ hnúum og hnefum.  

  Raunveruleikinn var sá ađ á milli hljómsveitanna ríkti mikill vinskapur.  Bítlarnir redduđu Stóns plötusamningi.  Bítlarnir sömdu lag fyrir ađra smáskífu Stóns - eftir ađ fyrsta smáskífan náđi ekki inn á breska Topp 20 vinsćldalistann.  Bítlalagiđ kom Stóns í 12. sćti vinsćldalistans.  Ţar međ stimplađi Stóns sig inn.  1. janúar 1964 hóf vinsćldalistaţátturinn Top of the Pops göngu sína í BBC  sjónvarpinu.  Opnulag hans var ţetta lag.

  Bítlarnir kenndu Stónsurum ađ semja lög.  Bítlarnir ađstođuđu Stóns međ raddanir.  Stónsarar komu líka viđ sögu í nokkrum lögum Bítlanna. 

  Hljómsveitirnar höfđu samvinnu um útgáfudag laga og platna.  Ţegar önnur ţeirra átti lag eđa plötu í 1. sćti vinsćldalista hinkrađi hin međ útgáfu á sínu efni uns 1. sćtiđ var laust.

  Af og til átti söngvari Stóns,  Mick Jagger,  til ađ skerpa á ímyndinni um ađ hljómsveitirnar vćru harđvítugir keppinautar.  Í fjölmiđlaviđtölum laumađi hann góđlátlegri smá hćđni í garđ Bítlanna.  Kannski olli ţađ ţví ađ í spjalli viđ bandaríska tímaritiđ Rolling Stones opinberađi bítillinn John Lennon óvćnt andúđ sína á Mick Jagger.  Ţetta var 1971.  

  Međal ţess sem Lennon sagđi var ađ Mick Jagger vćri brandari.  Hann hćddist ađ "hommalegri" sviđsframkomu hans.  Gaf lítiđ fyrir leikarahćfileika hans.  Hann hélt ţví fram ađ Jagger hefđi alltaf veriđ afbrýđisamur út í Bítlana.  Hann hafi hermt eftir öllu sem Bítlarnir gerđu.

  Lennon sagđist ţó alltaf hafa boriđ virđingu fyrir Stóns.  Hljómsveitin hafi hinsvegar aldrei veriđ í sama klassa og Bítlarnir.  Nokkrum árum síđar hélt Lennon ţví fram,  líka í spjalli viđ Rolling Stones,  ađ Jagger hafi alltaf veriđ viđkvćmur vegna yfirburđa Bítlanna á öllum sviđum.  Hann hafi aldrei komist yfir ţađ. 

  Rétt er ađ taka fram ađ á ţessum tíma,  í upphafi áttunda áratugarins,  var Lennon pirrađur og hafđi horn í síđu margra.  Hann söng níđvísu um Paul McCartney.  Hann skrifađi opiđ níđbréf til tónlistarmannsins og upptökustjórans Todd Rundgren.  Hann söng gegn breska hernum á Írlandi.  Hann beitti sér gegn forseta Bandaríkjanna,  Nixon.  Á milli ţeirra tveggja varđ hatrammt stríđ.

   Hér fyrir neđan er myndband međ blúshljómsveit Lennons,  Dirty Mac.  Bassaleikarinn er Stónsarinn Keith Richards.  Í upphafi ţess gefur Lennon Mick Jagger leifar af mat.  Sumir túlka ţađ sem dćmi um lúmskt uppátćki hans til ađ niđurlćgja Jagger.  Ég hef efasemdir um ţađ.  Lennon var alltaf opinskár og talađi ekki undir rós.    

  


Plötuumsögn

  - Titill:  Plasteyjan

 - Flytjandi:  PS & Bjóla

 - Einkunn: ****

  PS & Bjóla er dúett Pjeturs Stefánssonar og Sigurđar Bjólu.  Báđir hafa starfađ í fjölda hljómsveita.  Pjetur kannski ţekktastur fyrir ađ leiđa Big Nose Band og PS & co.  Sigurđur eflaust kunnastur fyrir Spilverk ţjóđanna og Stuđmenn.  Samstarf ţeirra nćr vel aftur til síđustu aldar.

  Báđir eru afbragđsgóđir lagahöfundar, skemmtilegir textasmiđir,  ljómandi góđir söngvarar og ágćtir gítarleikarar.  Báđir hafa sent frá sér ódauđlega stórsmelli.  Pjetur međ "Ung og rík" (oftast kallađur "Ung gröđ og rík").  Sigurđur međ "Í bláum skugga". 

  Laglínur Sigurđar bera iđulega sterk höfundareinkenni.  Fyrir bragđiđ kvikna hugrenningar í átt til Stuđmanna - og reyndar Ţursaflokksins líka - af og til ţegar platan er spiluđ.  Ekki síđur vegna ţess ađ Ragnhildur Gísladóttir tekur lagiđ í ţremur söngvum.  Eflaust líka vegna ţess ađ trommuleikari ţessara hljómsveita,  Ásgeir Óskarsson, er ásláttaleikari plötunnar.

  Platan er fjölbreitt en hefur samt ákveđinn heildarsvip.  Blúskeimur hér,  sýra ţar,  gítar spilađur afturábak, smá Pink Floyd og allskonar.  Titillagiđ rammar pakkann inn; epískur 11 mínútna ópus.  Hann hefst á ljúfum söng Sigurđar viđ kassagítarundirleik.  Fleiri hljóđfćri bćtast hćgt og bítandi viđ.  Takturinn harđnar.  Fyrr en varir er hressilegt rokk skolliđ á. Síđan mýkist ţađ og breytist í rólegan sýrđan spuna.  Svo er upphafskaflinn endurtekinn.  Lokahlutinn er mildur einleikur Ástu Kristínar Pjetursdóttur á víólu.

  Mér heyrist sem Pjetur og Sigurđur semji lögin í sameiningu.  Ţeir skipta söngi bróđurlega á milli sín.  Söngstíll ţeirra er áţekkur ef frá er taliđ ađ Pjetur gefur stundum í og afgreiđir ţróttmikinn öskursöngstíl. 

  Textarnir hljóma eins og ţeir séu ortir í sameiningu.  Stíllinn er sá sami út í gegn.  Ađ auki kallast ţeir á.  Til ađ mynda kemur plasteyjan fyrir í nokkrum ţeirra.  Ţeir leika sér lipurlega međ tungumáliđ og tilvísanir.  Ágćtt dćmi er upphaf textans "Mammonshaf" sem snýr snyrtilega út úr upphafsorđum Jóhannesarguđspjalls:  "Í upphafi var plastiđ og plastiđ var hjá guđi."

  Platan er frekar seintekin.  Hún vex ţeim mun meira viđ hverja hlustun.  Vex mjög.  Hún hljómar eins og unnin í afslöppuđum rólegheitum.  Allt yfirvegađ og úthugsađ - án ţess ađ kćfa geislandi spilagleđi.  Ađrir hljóđfćraleikarar en nefndir eru hér fyrir ofan eru í landsliđinu:  Tryggvi Hubner, Bjöggi Gísla og Sigurgeir Sigmundsson (gítar),  Haraldur Ţorsteins (bassi), Hjörleifur Valsson (fiđla),  Jens Hansson (sax), Pétur Hjaltested (hljómborđ), Sigfús Örn Óttarsson (trommur) og Sigurđur Sigurđsson (munnharpa).

  Uppáhaldslög:  "Fléttur" (algjör negla!) og "Nóttin".

  Pjetur er hámenntađur og virtur myndlistamađur.  Umslagiđ ber ţess vitni.

plasteyjanPjétur StefánssonSigurđur Bjóla 


Samkvćmt teikningunni

  Hver kannast ekki viđ ađ hafa sett saman skáp - eđa annađ húsgagn - samkvćmt teikningu frá Ikea og uppgötva síđar ađ hún snéri vitlaust?  Ađ sú vćri ástćđan fyrir ţví ađ hurđarhúnn er stađsettur of neđarlega og ađ hillur snúa á hvolf.   Mörg dćmi eru til um abstrakt málverk sem hafa árum saman snúiđ á haus uppi á vegg.  Ef fólk gćtir sín ekki ţeim mun betur er ţetta alltaf ađ gerast:  Ađ hlutirnir snúa á haus.  Glćsilegt hús virđist líta einkennilega út.  En teikningin er samţykkt og vottuđ og "svona er ţetta samkvćmt teikningunni."  Í einhverjum tilfellum hefur ţetta leitt til málaferla.  Svoleiđis er aldrei gaman.

smiđurinn snýr teikningunni vitlaust asmiđurinn snýr teikningunni vitlaust bsmiđurinn snýr teikningunni vitlaust csmiđurinn snýr teikningunni vitlaust dsmiđurinn snýr teikningunni vitlaust e    


Saga the Clash

 

   7. febrúar var alţjóđa CLASH-dagurinn haldinn hátíđlegur um allan heim (sjá síđustu bloggfćrslu).  Ekkert lát er á hróđri ţessarar merku ensku pönksveit.  28. febrúar rekja Spotify og breska sjónvarpiđ BBC í sameiningu sögu Clash. 

  The Clash leiddi og mótađi bresku pönkbylgjuna - ásamt Sex Pistols - 1976/1977.  Fyrsta smáskífulag Clash,  White Riot (útgefiđ snemma árs 1977),  varđ einskonar ţjóđsöngur pönkbylgjunnar.  Fjöldi pönksveita krákađi lagiđ (cover song).  Jómfrúar Lp-plata the Clash (útgefin voriđ 1977) varđ fyrirmynd nýrra pönksveita um allan heim.  Međal annars innleiddi hún reggí í pönksenuna.

 Nćsta plata the Clash,  Give ´Em Enough Rope,  vakti undrun.  Hún var meira hard rokk en pönk.  Eđa pönkkryddađ hard rokk.  

  3ja plata the Clash,  London Calling,  vakti ennţá meiri undrun.  Fátt var um pönk en ţeim mun meira af allskonar:  Allt frá djassi til calypso.  Eftir ţetta hćtti the Clash ađ koma á óvart.  Ţessi hljómsveit spilađi hvađ sem var.  Ţess vegna allt frá pjúra poppi til sýrđasta avant-garde. 

  Eftir ađ hljómsveitin leystist upp í leiđindum 1986 var henni ítrekađ bođiđ gull og grćnir skógar fyrir ađ koma fram á hinum ýmsu rokkhátíđum.  Stjarnfrćđilega háar upphćđir.  Liđsmenn höfđu bein í nefinu til ađ hafna öllum gyllibođum.  Hljómsveitin snérist aldrei um peninga.  Ţađ var hennar gćfa.  Ţađ er ein af stóru ástćđunum fyrir ţví ađ hún er ţetta stöđugt vaxandi stórveldi í rokksögunni.  

  Ég skrifa um Clash í fortíđ vegna ţess ađ fyrirliđinn,  Joe Strummer,  er fallinn frá.  Hann var forsöngvarinn, gítarleikari og söngvahöfundur.  Fráfall hans hefur dregiđ úr líkum á endurkomu Clash.  

 

clash-barn

 


Alţjóđlegi CLASH-dagurinn

  Í dag,  7. febrúar,  er alţjóđlegi CLASH-dagurinn haldinn hátíđlegur um heim allan.  Formlegir ađstandendur hans eru 20 stórborgir (ţar á međal Chicago,  Seattle,  Washington DC,  Los Angeles,  Toronto,  Belgrad,  San José í Costa Rica,  Sao Paulo,  Barcelona...),  101 útvarpsstöđ  (allt frá Tónlistarútvarpi Peking-borgar til króatískrar og argentínskrar stöđva),  43 plötubúđir (allt frá mexíkóskum til eistlenskrar),  svo og 26 rokkhátíđir (međal annars í Perú og Finnlandi).  Sumar borgir hafa gert Clash-daginn ađ opinberum frídegi.  Sumar útvarpsstöđvar teygja á Clash-deginum.  Spila einungis Clash-lög í allt ađ 4 sólarhringa.  Samkvćmt hlustendamćlingum skora ţćr hćst á sínum ferli í ţeirri dagskrá.  Vonbrigđi ađ hvorki X-iđ né Rás 2 taki ţátt í Clash-deginum.

  The Clash var önnur tveggja hljómsveita sem leiddi bresku pönkbylgjuna á síđari hluta áttunda áratugarins (hin var Sex Pistols).  Ólíkt öđrum pönksveitum ţróađist Clash á örskömmum tíma yfir í afar fjölbreytta nýbylgju.  Ólíkt öđrum breskum pönksveitum sló Clash rćkilega í gegn í Bandaríkjunum.  

  Clash-dagurinn var upphaflega bandarískur.  Svo breiddist hann út um heim.

  Hljómsveitin var stofnuđ 1976.  Hún leystist upp í leiđindum og var öll 1986.  Gríđarmikil eiturlyfjaneysla átti hlut ađ máli.  1980 spilađi Clash í Laugardalshöll á vegum Listahátíđar.  Frábćrir hljómleikar.  

  Hróđur Clash jókst bratt eftir ađ hún snéri upp tánum.  Gott dćmi er ađ 1981 náđi lagiđ "Should I Stay or Should I Go" 1. sćti breska vinsćldalistans eftir ađ hafa áđur ítrekađ flökkt hátt á honum.  Í óţökk liđsmanna the Clash gerđi bandaríski herinn lagiđ "Rock the Casbah" ađ einkennislagi sínu í upphafi ţessarar aldar.  Ţađ var sett í síspilun ţegar ráđist var inn í Írak í aldarbyrjun. 

clash_logo


Hljómsveitin Týr orđin fjölţjóđleg

  Voriđ 2002 hljómađi fćreyskt lag á Rás 2.  Nokkuđ óvćnt.  Fćreysk tónlist hafđi ekki heyrst í íslensku útvarpi til margra áratuga.  Lagiđ var "Ormurin langi" međ hljómsveitinni Tý.  Viđbrögđ hlustenda voru kröftug.  Allt ćtlađi um koll ađ keyra.  Símkerfi Útvarpsins logađi.  Hlustendur vildu heyra ţetta "norska lag" aftur.  Já, einhverra hluta vegna héldu ţeir ađ ţetta vćri norskt lag.  Fćreyjar voru ekki inn í myndinni.

  Lagiđ var aftur spilađ daginn eftir.  Enn logađi símkerfiđ.  Ţetta varđ vinsćlasta lag ársins á Íslandi.  Platan međ laginu,  "How Far to Aasgard?",  sat vikum saman í toppsćti sölulistans.  Seldist í 4000 eintökum hérlendis.  Kiddi "kanína" (einnig ţekktur sem Kiddi í Hljómalind) var eldsnöggur sem fyrr ađ skynja ađ nú vćri lag.  Hann bókađi Tý í hljómleikaferđ um Ísland.  Hvarvetna var fullt út úr dyrum.  Víđa komust fćrri ađ en vildu.  Til ađ mynda í Ölfusi.  Ţar voru fleiri utan húss en komust inn. 

  Á skall alvöru Týs-ćđi.  Hljómsveitin mćtti í Smáralind til ađ gefa eiginhandaráritun.  Ţar myndađist biđröđ sem náđi gafla á milli.  Auglýstur klukkutími teygđist yfir ađ ţriđja tíma. 

  Í miđju fárinu uppgötvađi Kiddi ađ Fćreyingar sátu á gullnámu: Ţar blómstađi öflugt og spennandi tónlistarlíf međ ótrúlega hćfileikaríku fólki:  Eivör,  Hanus G.,  Kári Sverris,  hljómsveitir á borđ viđ 200,  Clickhaze,  Makrel,  Arts,  Yggdrasil,  Lena Anderson og ég er ađ gleyma 100 til viđbótar.  Kiddi kynnti ţetta fólk til sögunnar.  Talađ var um fćreysku bylgjuna.  Eivör varđ súperstjarna.  Einstakar plötur hennar hafa selst í 10 ţúsund eintökum hérlendis.  Hún fyllir alla hljómleikasali.  Í dag er hún stórt nafn víđa um heim.  Hefur fengiđ mörg tónlistarverđlaun.  Hún hefur átt plötur í 1. sćti norska vinsćldalistans og lag í 1. sćti danska vinsćldalistans.  Fyrsta sólóplata Eivarar kom út 1999.  Ţar heiđrađi hún nokkur gömul fćreysk kvćđalög.  Ţau urđu Tý kveikja ađ ţví ađ gera slíkt hiđ sama.  Fyrir ţann tíma ţóttu gömlu kvćđalögin hallćrisleg.      

  Ofurvinsćldir Týs - og Eivarar - á Íslandi urđu ţeim hvatning til ađ leita fyrir sér enn frekar utan landsteinanna.  Međ góđum árangri.  Týr er í dag stórt nafn í senu sem kallast víkingametall.  Hljómsveitin er vel bókuđ á helstu ţungarokkshátíđir heims.  Ađ auki túrar hún ótt og títt um Ameríku og Evrópu.  Fyrir nokkrum árum náđi hún toppsćti ameríska CMJ vinsćldalistans.  Hann mćlir spilun framhaldsskólaútvarpsstöđva í Bandaríkjunum og Kanada (iđulega hérlendis kallađar bandarískar háskólaútvarpsstöđvar - sem er villandi ónákvćmni).

  Hljómsveitin er ţétt bókuđ út ţetta ár.  Ţar á međal á ţungarokkshátíđir í Ameríku, Evrópu og Asíu.  Meira ađ segja í Kóreu og Japan.  

  Vegna bakveiki hefur trommarinn Kári Streymoy af og til helst úr lestinni síđustu ár.  Frá 2016 hefur Ungverjinn Tadeusz Rieckmann veriđ fastur trommari Týs.  Fćreyski gítarleikarinn Terji Skibenćs hefur í gegnum tíđina veriđ úr og í hljómsveitinni.  Húđflúr á hug hans og hjarta.  Nú hefur Ţjóđverjinn Attila Vörös veriđ fastráđinn í hans stađ.

  Söngvahöfundurinn, söngvarinn og gítarsnillingurinn Heri Joensen segir ţetta ekki vera vandamál;  ađ liđsmenn búi í mörgum löndum.  Hljómsveitin var á sínum tíma stofnuđ í Danmörku.  Allar götur síđan hafa liđsmenn hennar búiđ í ýmsum löndum.  Vinnusvćđiđ er hljómleikaferđir ţvers og kruss um heiminn.  Ţá skiptir ekki máli hvar liđsmenn eru skrásettir til heimilis. 

týr 


Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.