Fćrsluflokkur: Menning og listir

Paul Watson leiđir mótmćlastöđu gegn Tý

  Fyrir sléttum mánuđi skýrđi ég undanbragđalaust frá ţví ađ fćreyska ţungarokksveitin Týr vćri ađ leggja upp í hljómleikaferđ til Bandaríkja Norđur-Ameríku og Kanada.  Um ţađ má lesa međ ţví ađ smella H É R

  Hryđjuverkasamtökin Sea Shepherd blésu ţegar í stađ í herlúđra.  Af fullum ţunga hófu ţau öfluga herferđ gegn Tý.  Skoruđu á almenning ađ sniđganga hljómleikana međ öllu.  Markmiđiđ var ađ hljómleikunum yrđi aflýst vegna drćmrar ađsóknar.  

  Ef markmiđiđ nćđist ekki ţá til vara myndu samtökin standa fyrir fjölmennri mótmćlastöđu viđ hljómleikasalina.

  Svo skemmtilega vill til ađ mćting á hljómleikana hefur veriđ hin besta.  Sama er ekki ađ segja um mótmćlastöđuna.  Hún er spaugilega fámenn.  Auk leiđtogans; Pauls Watsons,  er ţetta 8 eđa 9 manns.  Eru hljómleikarnir ţó í fjölmennustu borgunum.

  Bassaleikari Týs,  Gunnar Thomsen,  rćddi í smástund viđ Paul fyrir utan hljómleikahöllina í San Diego.  Ţeir voru ósammála.  Gunnar benti honum á ađ baráttan gegn hvalveiđum Fćreyinga vćri vonlaus og skili engum árangri.  Paul sagđist samt ćtla ađ halda baráttunni áfram svo lengi sem hann lifi.

SS-mótmćlastađatýrGunnar Thomsen rćđir viđ Watson 

 


Hvađ finnst ţér?

  Glyvrar er 400 manna ţorp á Austurey í Fćreyjum.  Ţađ tilheyrir 4000 manna sveitarfélaginu Rúnavík.  Eins og almennt í Fćreyjum skipar kirkjan háan sess í tilveru íbúa Glyvrar.  Kirkjubyggingin er nćstum aldargömul.  Hún er slitin og ađ lotum komin.  Á níunda áratugnum var púkkađ upp á hana.  Ţađ dugđi ekki til.  Dagar hennar eru taldir. 

  Eftir ítarlega skođun er niđurstađan sú ađ hagkvćmasta lausn sé ađ byggja nýja kirkju frá grunni.  Búiđ er ađ hanna hana á teikniborđi og stutt í frekari framkvćmdir.  Verra er ađ ekki eru allir á eitt sáttir viđ arkitektúrinn.  Vćgt til orđa tekiđ.  Sumum er heitt í hamsi.  Lýsa honum sem ljótustu kirkjubyggingu i heimi,  hneisu og svívirđu.

  Öđrum ţykir ánćgjuleg reisn yfir ferskum arkitektúrnum.  Ţetta sé djörf og glćsileg hönnun.  Hún verđi stolt Glyvrar.  

  Hér eru myndir af gömlu hvítu kirkjunni og nýju svörtu.  Hvađ finnst ţér?

gamla kirkjanGlyvra-kirkja    


Íslenskur kór og fćreyska drottningin

  God of War heitir vinsćl tölvuleikjasería.  Hún hefur rakađ ađ sér tilnefningum og verđlaunum á verđlaunahátíđum á borđ viđ The Game Awards,  Game Critics Awards og IGN´s Best of E3 Awards.  Jafnframt slegiđ sölumet út um allan heim.

  Á dögunum kom út áttundi leikurinn í seríunni. Fyrri leikir fjalla um grísku gođafrćđina.  Ţessi gerir út á norrćna gođafrćđi.  Sögusviđiđ er Miđgarđur, Álfheimar, Hel, Jötunheimar,  Niflheimur,  Ásgarđur,  Yggdrasil,  Bifröst o.s.frv.

  Söguhetjurnar eru feđgar og móđir drengsins.  Hún er fallin frá.  Feđgarnir leggja upp í mikiđ og viđburđaríkt ferđalag.  Tilefniđ er ađ uppfylla ósk móđurinnar um ţađ hvar eigi ađ dreifa öskunni af henni.

  Tónlistin í leiknum er samin af Bear McCreary.  Hann er best ţekktur fyrir ađ vera h0fundur tónlistar í sjónvarpsseríum,  svo sem The Walking Dead og The Battlestar Galactica.  Eini flytjandinn sem hvarvetna er nafngreindur er fćreyska álfadrottningin Eivör.  Hún syngur ţemasöng móđurinnar og er hlađin lofi fyrir frammistöđuna.  Međal annarra flytjenda er ónefndur íslenskur kór. 

  Allir gagnrýnendur helstu dagblađa og netmiđla gefa útkomunni 5 stjörnur af 5 eđa 10 af 10 međ tveimur undantekningum.  Í öđru tilfellinu er einkunnin 9,5 af 10.  Í hinu tilfellinu er einkunnin 9,75 af 10.

  Eivör hefur átt lög og plötur í 1. sćti vinsćldalista á Íslandi, í Noregi, Danmörku og Fćreyjum.  Samanlögđ sala á ţeim bliknar í samanburđi viđ söluna og spilun á God of War.  Ţar erum viđ ađ tala um hundruđ milljónir.

 


Gríđarmikill uppgangur í fćreyskri ferđaţjónustu

  Lengst af aflađi sjávarútvegur um 97-99% af gjaldeyristekjum Fćreyinga.  Svo bar til tíđinda ađ sumariđ 2015 og aftur 2016 stóđ 500 manna hópur hryđjuverkasamtakanna Sea Shepherd vakt í Fćreyjum til ađ hindra marsvínadráp.  Ađgerđir ţeirra voru afar klaufalegar.  Skiluđu engum árangri nema síđur vćri.  Varđ ţeim til háđungar.  

  500 manna hópur SS-liđanna klaufađist til ađ auglýsa og kynna á samfélagsmiđlum út um allan heim fagra náttúru Fćreyja.  Međ ţeim árangri ađ ferđamannaiđnađur tekiđ risakipp.  Í dag aflar ferđamannaiđnađurinn 6,4% af gjaldeyristekjum Fćreyinga.  Vöxturinn er svo brattur ađ gistirými anna ekki eftirspurn.  Ţegar (ekki ef) ţú ferđ til Fćreyja er nauđsynlegt ađ byrja á ţví ađ bóka gistingu.  Annars verđa vandrćđi.

  Inn í dćmiđ spilar ađ samtímis hafa fćreyskir tónlistarmenn náđ sterkri stöđu á alţjóđamarkađi.  Mestu munar um álfadrottninguna Eivöru,  ţungarokkshljómsveitina Tý,  trúbadúrana Teit,  Lenu Anderssen og Högna,  pönksveitina 200,  kántrý-kónginn Hall Jóensen,  heimstónlistarhljómsveitina (world music) Yggdrasil og marga fleiri.    

 


Hryđjuverkasamtök í herferđ gegn rokkhljómsveit

  Bandarísku hryđjuverkasamtökin Sea Shepherd eru Íslendingum ađ vondu kunn.  Kvikindin sökktu tveimur íslenskum bátum á síđustu öld.  Á undanförnum árum höfum viđ fylgst međ klaufalegri baráttu ţeirra gegn marsvínaveiđum Fćreyinga 2015 og 2016.  500 SS-liđar stóđu sumarlangt sólarhringsvakt í fćreyskum fjörđum.  

  Ţegar Fćreyingar ráku marsvínavöđur upp í fjöru reyndu SS-liđar af spaugilegri vankunnáttu - og ranghugmyndum um hegđun hvala - ađ fćla vöđuna til baka.  Ţađ skipti reyndar litlu máli ţví ađ fćreyska lögreglan kippti ţeim jafnóđum úr umferđ.  Snéri ţá niđur, handjárnađi og flaug međ ţá á brott í ţyrlu.  Gerđu jafnframt báta ţeirra og verkfćri upptćk;  myndbandsupptökuvélar,  tölvur, ljósmyndavélar o.ţ.h.  Sektuđu ađ auki einstaklingana um tugi ţúsunda kr. svo undan sveiđ.  

  Brölt SS í Fćreyjum misheppnađist algjörlega.  Varđ ţeim til háđungar, athlćgis og ađ fjárhagslegu stórtjóni.  Fćreyingar uppskáru hinsvegar verulega góđa landkynningu.  Hún skilađi sér í túristasprengju sem fćreysk ferđaţjónusta var ekki búin undir.  Gistirými hafa ekki annađ eftirspurn síđan.  

  Eftir hrakfarirnar hafa hnípnir SS-liđar setiđ á bak viđ stein, sleikt sárin og safnađ kjarki til ađ leita hefnda.  Stundin er runnin upp.

  Forsagan er sú ađ fyrir nokkrum árum náđi fćreyska hljómsveitin Týr 1. sćti norđur-ameríska CMJ vinsćldalistans.  Hann mćlir plötuspilun í öllum útvarpsstöđvum framhaldsskóla í Bandaríkjunum og Kanada.  Hérlendis er CMJ jafnan kallađur "bandaríski háskólaútvarpslistinn".  Ţađ vakti gríđarmikla athygli langt út fyrir útvarpsstöđvarnar ađ fćreysk ţungarokkshljómsveit vćri sú mest spilađa í ţeim.  

  Fćreyska hljómsveitin nýtur enn vinsćlda í Norđur-Ameríku.  Í maí heldur hún 22 hljómleika í Bandaríkjunum og Kanada.  Allt frá New York til Toronto.

  SS hafa hrint úr vör herferđ í netheimum gegn hljómleikaferđinni.  Forystusauđurinn,  Paul Watson,  skilgreinir hljómsveitina Tý sem hneisu í rokkdeildinni.  Hún lofsyngi morđ á hvölum.  Forsprakkinn Heri Joensen, söngvari, gítarleikari og söngvahöfundur, hafi ađ auki sjálfur myrt yfir 100 hvali.  

  SS hafa virkjađ öll sín bestu sambönd og samfélagsmiđla gegn hljómleikaferđ Týs.  "Stöđvum Tý!  Stöđvum hvaladráp!" hrópar Paul Watson og krefst sniđgöngu.  Forvitnilegt verđur ađ fylgjast međ framvindunni.  Skipta hvalveiđar norđur-ameríska ţungarokksunnendur miklu máli?  Kannski spurning um ţađ hvađ umrćđan verđur hávćr og nćr inn á stćrstu fjölmiđla vestan hafs.  

  


Enn eitt fćreyska lagiđ slćr í gegn

  Frá 2002 hefur fjöldi fćreyskra tónlistarmanna notiđ vinsćlda á Íslandi.  Ţar af hafa margir komiđ lögum sínum hátt á vinsćldalista Rásar 2.  Í fljótu bragđi man ég eftir ţessum:

Hljómsveitin TÝR

Eivör

Brandur Enni

Hljómsveitin MAKREL

Högni Lisberg

Jógvan

Boys in a Band

  Eflaust er ég ađ gleyma einhverjum.  Núna hefur enn eitt fćreyska lagiđ stokkiđ upp á vinsćldalista Rásar 2.  Ţađ heitir "Silvurlín".  Flytjandi er Marius Ziska.  Hann er Íslendingum ađ góđu kunnur.  Hefur margoft spilađ hérlendis.  Jafnframt flutti hann ásamt Svavari Knúti lagiđ "Ţokan" 2013.  Ţađ fór ofarlega á vinsćldalista Rásar 2.  Rétt eins og lagiđ "You and I" sem Kristina Bćrendsen söng međ Páli Rózinkrans í fyrra. 

"Silfurlín" er í 12. sćti vinsćldalistans ţessa vikuna.  Sjá HÉR  

Uppfćrt 22.4.2018:  "Silfurlín" stökk úr 12. sćti upp í 4. í gćr.


Reykvískur skemmtistađur flytur til Benidorm

 

  Um árabil var Ob-la-di Ob-la-da einn áhugaverđasti skemmtistađur landsins.  Hann var stađsettur á Frakkastíg.  Alltaf trođfullt út úr dyrum.  Iđulega komust fćrri inn en vildu.  Sérstađa stađarins var ađ ţar spiluđu ţekktir tónlistarmenn lög úr smiđju Bítlanna.  Einungis Bítlalög.  Ekkert nema Bítlalög.  Sjaldnast í upprunalegum útsetningum.  Samt stundum í bland.  

  Bassaleikarinn Tómas heitinn Tómasson hélt utan um dagskrána.  Hann var jafnframt fasti punkturinn í hljómsveitunum sem komu fram,  hvort sem ţćr kölluđust Bítladrengirnir blíđu eđa eitthvađ annađ.  Međal annarra sem skipuđu húshljómsveitina ýmist fast eđa lauslega voru gítarleikararnir Magnús R. Einarsson,  Eđvarđ Lárusson,  Gunnar Ţórđarson;  trommuleikarinn Ásgeir Óskarsson;  söngvararnir Andrea Gylfadóttir,  Egill Ólafsson og Kormákur.  

  Ađ degi til um helgar spilađi Andrea Jónsdóttir vel valin Bítlalög af hljómplötum.  Alltaf var rosalega gaman ađ kíkja á Ob-la-di.  Útlendir Bítlaađdáendur sóttu stađinn.  Ţar á međal Mike Mills úr bandarísku hljómsveitinni R.E.M.  Hann tróđ upp međ húshljómsveitinni.  Mig rámar í ađ Yoko Ono hafi kíkt inn.  Líka gítarleikari Pauls McCartneys.  

  Svo kom reiđarslagiđ.  Lóđareigendur reiknuđu út ađ arđvćnlegt yrđi ađ farga húsinu og reisa í stađinn stórt hótel.  Ob-la-di var hent út.  Um nokkra hríđ stóđ til ađ Ob-la-di myndi flytja upp í Ármúla 5 í húsnćđi sem ţá hýsti frábćran skemmtistađ,  Classic Rock.

  Leikar fóru ţannig ađ kínverskt veitingahús keypti Classic Rock.  Ţá var ekki um annađ ađ rćđa en kanna möguleika á Spáni.  Í morgun skrifađi eigandi Ob-la-di,  Davíđ Steingrímsson, undir húsaleigusamning í Benidorm.  Innan nokkurra vikna opnar Ob-la-di á ný.  Ađ ţessu sinni í Benidorm.  

  Ob-la-di er ekki fyrsti íslenski skemmtistađurinn sem flytur búferlum til útlanda.  Fyrir nokkrum árum flutti heimsfrćgur skemmtistađur,  Sirkus,  frá Klapparstíg til Ţórshafnar í Fćreyjum.

Davíđ Steingríms & co      

    


Gjaldfrjáls tónlistarkennsla í Fćreyjum

 

  Um síđustu aldamót urđu meiriháttar umskipti í fćreyskri tónlist.  Svo afgerandi ađ viđ getum talađ um byltingu.  Í stađ ţess ađ herma eftir frćgum útlendum hljómsveitum komu fram á sjónarsviđ hljómsveitir á borđ viđ Ivory, Clickhaze og Yggdrasil, sóló-söngkonan Eivör og Teitur.  Ţau spiluđu frumsamda músík á eigin forsendum án eftirhermu.  Já,  Eivör var reyndar söngkona Ivory, Clickhaze og Yggdrasil.  Međ Ivory söng hún djass.  Međ Clickhaze söng hún trip-hopp.  Međ Yggdrasil söng hún spunadjasskennt heimspopp (world music).  Sem sóló söng hún vísnatónlist međ djasskeim og ţjóđlegum fćreyskum kvćđasöng. Fram til ţessa ţótti ungum Fćreyingum gamli kvćđasöngurinn hallćrislegur.  En Eivör var svo töff ađ hún gerđi hann töff.  Varđ međal annars ţungarokkshljómsveitinni Tý innblástur til ađ dusta rykiđ af hringdanskvćđinu "Orminum langa" og ţungarokksvćđa ţađ.  Međ ţeim árangri ađ ţađ varđ vinsćlasta lagiđ í Fćreyjum og á Íslandi 2002. 

  Fram ađ tónlistarbyltingunni um aldamótin var Fćreyingum fjarlćg hugsun ađ hćgt vćri ađ lifa á tónlist.  Ennţá fjarlćgara ađ hćgt vćri ađ spila utan Fćreyja.  Kúvending varđ á.  Fjöldi fćreyskra hljómsveita og tónlistarmanna er atvinnumenn í faginu í dag.  Ţeir selja mun fleiri plötur í útlöndum en í Fćreyjum.  Ruđningsáhrif eru töluverđ á ađrar atvinnugreinar.  Ekki síst ferđamannaiđnađ.  Heimsfrćgđ fćreyskra tónlistarmanna dregur allt upp ađ 7500 á árlega rokkhátíđ,  G!Festival,  í Götu á Austurey.  Einnig á Ólavsvökukonsertinn á Ólavsvöku og fleiri tónlistarhátíđir.  Eivör hefur náđ toppsćti á vinsćldalistum í Noregi, Danmörku og Íslandi auk Fćreyjum. Týr náđi 1. sćti norđur-ameríska vinsćldalistans CMJ (mćlir spilun í framahldsskólaútvarpsstöđvum í Bandaríkjunum og Kanada).

  Fćreyskir ráđamenn hafa áttađ sig á mikilvćgi fćreyskrar tónlistar.  Nú hefur fćreyska ríkiđ gert 3ja ára samning viđ franska nettónlistarskólann Meludia.  Allir Fćreyingar fá ókeypis ađgang ađ honum.  Ţar lćra ţeir ađ lesa tónlist, skrifa tónlist og skilja tónlist.  Jafnt leikmenn sem fagmenn.  Allt kennsluefniđ verđur á fćreysku.  Sjá:  https://www.meludia.com/

         


Íslendingur rćndur

  Ţađ er ekki vel faliđ leyndarmál ađ norskur ţrjótur stal rammíslensku lagi í aldarbyrjun.  Sá ósvífni heitir Rolf Lövland.  Höfundur lagsins heitir Jóhann Helgason.  Á íslensku heitir lagiđ "Söknuđur".  Ţađ kom fyrst út á hljómplötu međ Villa Vill 1977.  Norski ţjófurinn kallar ţađ "You Raise Me Up".

  Stuldurinn nćr yfir rösklega 97% af laginu.  Aukaatriđi er ađ ţjófurinn eignađist snemma kassettu međ laginu og dvaldi á Íslandi um hríđ.

  Margir hafa sungiđ lagiđ inn á plötu međ enska texta ţjófsnauts ţjófsins.  Ţeir hafa í grandaleysi skráđ lagiđ á ţjófinn.  Hann hefur rakađ inn risaupphćđum í höfundarlaun. 

  Höfundurinn, Jóhann Helgason, hefur til áratuga stađiđ í stappi viđ ađ fá höfundarrétt sinn á laginu viđurkenndan.  Enda lag hans harla gott. Vandamáliđ er ađ ţjófurinn ţráast viđ ađ viđurkenna sök.  Er ađ auki studdur af útgefanda sínum,  Universal stórveldinu.

  Í ţessari stöđu kosta málaferli til ađ fá leiđréttan höfundarrétt 150 milljónir eđa svo. Farsćll íslenskur lagahöfundur á ekki ţá upphćđ í vasanum. Leitađ hefur veriđ til margra ára ađ fjárfestum.  Án árangurs.  Sú leiđ er eiginlega fullreynd.

  Eigum viđ, íslenska ţjóđ,  sem fámennt samfélag ađ leyfa útlendum ţjófi ađ stela einni bestu lagaperlu okkar?  Njóta heiđurs fyrir gott lag og raka inn milljónum króna í höfundargreiđslum? 

  Vegna ţess ađ einstaklingsframtakiđ hefur brugđist í málinu verđur ađ skođa ađra möguleika.  Viđ ţurfum ađ leggja höfuđ í bleyti og finna ţá möguleika.  Einn möguleikinn er ađ lífeyrissjóđir fjárfesti í málaferlunum.  Áhćttan er lítil og minni en margar ađrar fjárfestingaleiđir sem ţeir hafa valiđ. 

  Annar möguleiki en krítískari er ađ íslenska ríkiđ - eitthvađ ráđuneytiđ - blandi sér snöfurlega í máliđ.  Bregđist af hörku viđ ađ vernda íslenska hagsmuni.  Yfirgnćfandi líkur eru á ađ máliđ vinnist.  Útlagđur kostnađur verđur ţá greiddur af Universal ţegar upp er stađiđ.  Risaháar höfundargreiđslur munu ađ auki koma á vćngjum inn í íslenska hagkerfiđ.  

  Fleiri uppástungur óskast.

  Sem öfgamađur í músíksmekk kvitta ég undir ađ kammerútsetning Villa Vill á laginu sé til fyrirmyndar.  Útlendu útfćrslurnar eru viđbjóđur. 

       


Íslenskst fönk á vinsćlustu netsíđunni

  Stćrsta og vinsćlasta vinylplötunetsíđa heims er breska The Vinyl Factory Limited. Hún er miđpunktur heimsins í umrćđu um vinylplötur.  Á dögunum brá svo viđ ađ ţar birtist yfirgripsmikil umfjöllun/samantekt um sjaldgćfar íslenskar fönk-vinylplötur.  Fyrirsögnin er "Frozen soul picnic:  The hunt for Iceland´s forgotten funk records". 

  Heimildarmađur umfjöllunarinnar er fćddur á Íslandi en starfandi plötusnúđur og útvarpsmađur í Bandaríkjunum.  Hann gegnir nafninu DJ Platurn.  Á síđunni er hćgt ađ spila rösklega 43ja mínútna samantekt hans á íslensku fönki.  Skemmtilegt dćmi. Jafnframt eru 8 íslenskar plötur kynntar međ ítarlegum texta.

  Skilgreining DJ Platurn á fönki er víđari en mín.  Samt.  Gaman ađ ţessu.  Sjá HÉR      


Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.