Óhlýđinn Fćreyingur

 

  Fćreyingar eru löghlýđnasta ţjóđ í heiminum. Engu ađ síđur eru til undantekningar.  Rétt eins og í öllu og allsstađar.  Svo bar til í síđustu viku ađ 22ja ára Fćreyingur var handtekinn í Nuuk,  höfuđborg Grćnlands, og fćrđur á lögreglustöđina.  Hann er grunađur um íkveikju.  Ekki gott.  Lögreglan sagđi honum ađ hann yrđi í varđhaldi á međan máliđ vćri rannsakađ.  Ţess vegna mćtti hann ekki yfirgefa fangelsiđ.   Nokkru síđar var kallađ á hann í kaffi.  Engin viđbrögđ.  Viđ athugun kom í ljós ađ hann hafđi óhlýđnast fyrirmćlum.  Hafđi yfirgefiđ lögreglustöđina.  

  Í fyrradag var hann handtekinn á ný og fćrđur aftur í varđhald.  Til ađ fyrirbyggja ađ tungumálaörđugleikar eđa óskýr fyrirmćli spili inn í var hann núna spurđur ađ ţví hvort ađ honum sé ljóst ađ hann megi ekki yfirgefa stöđina.  Hann játađi ţví og er ţarna enn í dag.

     


Enn stendur slagur á milli Bítla og Stóns

 Á sjöunda áratugnum sló breska hljómsveitin Bítlarnir (The Beatles) í gegn á heimsmarkađi.  Rćkilega.  Svo rćkilega ađ hvert met var slegiđ af öđru.  Met sem mörg standa enn hálfri öld síđar.  Met sem aldrei verđa jöfnuđ.

  Dćmi:  Ef undan er skilin fyrsta smáskífa Bítlanna,  "Love me do",  fóru allar ađrar smáskífur ţeirra og stórar plötur í 1. sćti breska vinsćldalistans og síđar ţess bandaríska.

  Voriđ 1964 áttu Bítlarnir 5 söluhćstu lög á bandaríska vinsćldalistanum.  Í árslok reyndust 6 af hverjum 10 seldum plötum ţađ ár í Bandaríkjunum vera Bítlaplötur.

  Ţegar Bítlarnir héldu í hljómleikaferđ til Bandaríkjanna urđu uppţot fastur liđur.  Hljómleikasalurinn tók kannski 5000 eđa 7000 manns.  En allt upp í 50 ţúsund reyndu ađ kaupa miđa.  Ţeir sem ekki náđu miđum gengu berserksgang.  Grenjuđu eins og kornabörn,  brutu rúđur og unnu önnur eignaspjöll.  Allt upp ađ 240 manns á dag voru fluttir stórslasađir á slysavarđstofu. Í ţađ minnsta tífalt fleiri voru lemstrađir án ţess ađ leita á náđir sjúkrahúsa.

  Lögreglan réđi ekki viđ ástandiđ. Ţetta var neyđarástand. Lausn fólst í ţví ađ fćra hljómleika Bítlanna úr hljómleikahöllum yfir í íţróttaleikvangi. Ţeir rúma marga tugi ţúsunda gesti.  Jafnvel uppfyrir 50 ţúsund.  Allsstađar uppselt.

  Ţetta var nýtt:   Ađ hljómleikar vćru haldnir á íţróttaleikvangi.  Hljóđkerfi íţróttaleikvanganna var ömurlegt og ekki hannađ fyrir tónlist.  Skipti engu. Áheyrendur voru mćttir til ađ sjá Bítlana og öskra.  

  Hvar sem Bítlana bar niđur mćttu ţúsundir á flugvöllinn til ađ berja ţá augum.  Í Ástralíu spannađi hópurinn 15 kílómetra svćđi.  Kvartmilljón manns! 

  Ein hljómsveit komst međ tćr ţar sem Bítlarnir höfđu hćla.  Ţađ var the Rolling Stones.   Fjölmiđlar stilltu almenningi upp viđ vegg og spurđu:  "Hvort ertu Bítill eđa Stónsari?"  Í uppstillingunni voru Bítlarnir snotrir, snyrtilegir og settlegir sćtabrauđspopparar en Stónsarar ófríđir, ruddalegir og hćttulegir blús-rokkarar.

  Almenningur vissi ekki ađ um snjalla sviđssetningu var ađ rćđa.  Í raunveruleika voru ţađ Bítlarnir sem uppgötvuđu the Rolling Stones;  komu ţeim á plötusamning,  sömdu fyrir ţá fyrsta smellinn og kenndu ţeim ađ semja lög.  Togstreita á milli hljómsveitanna var tilbúningur.  Ţćr störfuđu náiđ saman.  Sendu aldrei frá sér lög eđa plötur á sama tíma.  Ţess var gćtt ađ ţćr felldu ekki lag eđa plötu hvorrar annarrar úr 1. sćti.

  Bítlahljómsveitin leystist upp 1969.  Stóns er hinsvegar enn í fullu fjöri.  Ein lífseigasta hljómsveit sögunnar. Í fyrra var hún söluhćsta hljómleikahljómsveit heims - eins og svo oft áđur.  Númer 2 var bítillinn Paul McCartney.  Samanburđurinn er ekki alveg sanngjarn.  Einn sólóbítill á móti rótgróinni hljómsveit.  Langt ţar á eftir var í 3ja sćti nýstirniđ drepleiđinlega Ed Sheeran.


Ţađ er svo undarlegt međ augabrúnir

  Augabrúnir eru til prýđis.  Ţćr hjálpa til viđ ađ ramma andlitiđ inn.  Jafnframt gegna ţćr ţví göfuga hlutverki ađ hindra ađ sviti bogi niđur enni og ofan í augu.  

  Konur hafa löngum skerpt á lit augabrúnna.  Á síđustu árum er algengt ađ ţćr láti húđflúra augabrúnastćđiđ.  Ţađ er flott.  Í sunnanverđum Bandaríkjunum eru konur kćrulausari međ ţetta.  Ţćr eru ekkert ađ eltast viđ augabrúnastćđin af nákvćmni.  Iđulega raka ţćr af sér augabrúnirnar og láta húđflúra augabrúnir uppi á miđju enni.  Eđa stílisera lögun augabrúnna á annan hátt.  Fögnum fjölbreytni!

augnbrúnir aaugnbrúnir baugnbrúnir caugnbrúnir daugnbrúnir eaugnbrúnir faugnbrúnir g


Hvenćr er sumarfrí SUMARfrí?

  Á eđa í Smáratorgi eru tveir ljómandi góđir matsölustađir.  Annar er asískur.  Ţar er hćgt ađ blanda saman allt ađ ţremur réttum.  Einhverra hluta vegna er ţađ 100 krónum dýrara en ađ blanda saman tveimur réttum.  Ódýrast er ađ kaupa ađeins einn rétt.  Engu ađ síđur er eins réttar skammturinn alveg jafn stór og ţriggja rétta máltíđin.  Verđiđ ćtti ţess vegna ađ vera hiđ sama.

  Hinn veitingastađurinn heitir Food Station.  Margir rugla honum saman viđ Matstöđina vestast í Kópavogi.  Nöfnin eru vissulega lík.  Annađ ţó ţjóđlegra.  Ţessa dagana er Food Station lokuđ.  Á auglýsingatrönu fyrirtćkisins stendur: "Lokađ vegna sumarleyfa frá 15. mars til 4. apríl". Í mínum huga er ekkert sumarlegt viđ mars.  Sumardagurinn fyrsti er ekki fyrr en 19. apríl.  Hann er meira ađ segja of snemma.  Myndi heita vordagurinn fyrsti ef ekki vćri nokkru áđur frjósemishátíđ vorsins,  kennd viđ frjósemisgyđjuna Easter (páskar).    

food station

   


Samgleđjumst og fögnum!

  Aldrei er hćgt ađ gera Íslendingum til hćfis.  Stöđugt er kvartađ undan lágum launum, lélegri sjónvarpsdagskrá og öđru sem skiptir máli.  Nú beinist ólund ađ Neinum fyrir ţađ eitt ađ forstjórinn náđi ađ hćkka laun sín um 20,6% á milli ára.   

  Ađ óreyndu mátti ćtla ađ landsmenn samfögnuđu forstjóranum.  Ţađ vćri gleđifrétt ađ eigendur Neins - lífeyrissjóđirnir og lífeyrissjóđsfélagar - hefđu efni á ađ borga honum nćstum 6 milljónir á mánuđi (ţrátt fyrir hratt minnkandi hagnađ olífélagsins undir stjórn ódýra forstjórans).  En ónei.  Í samfélagsmiđlum og heitum pottum sundlauga hvetja menn hvern annan til ađ sniđgöngu.  Međ ţeim árangri ađ um ţessar mundir sjást fáir á ferli viđ bensínstöđvar fyrirtćkisins.  Eiginlega bara hálaunamenn, svo sem stjórnarmenn lífeyrissjóđanna.  

  Svo verđur ţetta gleymt eftir helgi.

 

  


mbl.is Allir fái sömu hćkkun og forstjórinn
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Hvađa áhrif hefur tónlist?

  Nútímatćkni heilaskanna og allskonar grćja hafa stađfest ađ tónlist hefur gríđarmikil áhrif á okkur.  Ţađ var svo sem vitađ fyrir.  Bara ekki mćlt međ myndum af starfsemi heilans.

  Gamlar rannsóknir leiddu í ljós ađ sérútfćrđ músík spiluđ í stórmörkuđum getur aukiđ sölu um fjórđung.  Ţađ er rosalega mikiđ. 

  Hver og einn einstaklingur ţekkir ađ músík hefur áhrif.  Sum lög koma okkur í gott stuđ.  Önnur framkalla angurvćrđ.  Enn önnur framkalla minningar.  

  Ţegar hlustađ er á músík verđur virkni heilans mikil.  Ţar á međal heilastöđvar sem hafa ađ gera međ athyglisgáfu,  námsgetu,  minni og framtíđaráform.  

  Tónlist kemur umsvifalaust af stađ öflugri framleiđslu á vellíđunarbođefninu dópamín.  Ţađ og fleiri bođefni heilans eru á viđ öflug verkjalyf og kvíđastillandi.  Eru ađ auki örvandi gleđigjafar og efla varnarkerfi líkamans svo um munar.  Til viđbótar bćtist viđ framleiđsla á hormónum sem einnig efla varnarkerfi líkamans.  

  Sjúklingar sem hlusta á sína uppáhaldsmúsík áđur en ţeir gangast undir uppskurđ framleiđa hormóniđ cortisol.  Ţađ eyđir áhyggjum og streitu.  

  Ţegar hlustađ er á uppáhaldstónlist ţá verđa viđhorf gagnvart öđrum jákvćđari.  Fólk verđur félagslyndara.  Finnur jafnvel fyrir sterkri löngun til ađ bjóđa upp í dans.  

  Börn sem lćra á hljóđfćri stćkka ţann hluta heilans sem hefur ađ gera međ sköpunargáfu í víđtćkustu merkingu.  Sú er ástćđan fyrir ţví ađ flestir tónlistarmenn eru jafnframt áhugasamir um ađrar listgreinar.  Bítlarnir eru gott dćmi.  John Lennon var myndlistamađur og rithöfundur.  Paul McCartney var áhugateiknari og sendi frá sér teiknimyndabók.  George Harrison var međ leiklistadellu og gaf út kvikmyndir Monthy Pyton.  Ringo Starr var einnig međ leiklistadellu.  Hann lék í fleiri kvikmyndum en Bítlamyndum.  John Lennon sagđi ađ ef liđsmenn Bítlanna hefđu ekki náđ saman á réttu augnabliki og á réttum forsendum ţá hefđi ađeins Ringo náđ ađ spjara sig.  Hann vćri ţađ hćfileikaríkur leikari.

  Hćgur taktur tónlistar lćkkar blóđţrýsting.  Hún er einnig besta međal gegn mígreni og höfuđverk.  Meira en ţađ:  Hlustun á uppáhaldstónlist dregur mjög svo verulega úr flogaköstum veikra.  Músíkástríđa mín sem barns kvađ niđur flogaveikiköst (ţau voru af gerđ sem kallast drómasýki).  

          

     


Vikublađ kvatt

 

  Bretar eiga allra ţjóđa mestri velsćld ađ fagna í tónlist.  Miđađ viđ höfđatölu selja breskir tónlistarmenn mest allra á heimsmarkađi.  Ţessi litla 60 milljón manna ţjóđ telur langt innan viđ 1% af jarđarbúum en á stóran hluta af söluhćstu tónlistarmönnum heims og söluhćstu plötum heims.  Ţar af er skammlífa hljómsveitin Bítlarnir söluhćst allra flytjenda heims.  Hafa selt á annan milljarđ eintaka platna.  Neđar á lista en í sćti 5, 6 og 7 eru í ţessari röđ Bretarnir Elton John, Led Zeppelin og Pink Floyd.

  Um síđustu aldamót útnefndu helstu fjölmiđlar heims Bretann John Lennon sem merkasta tónlistarmann síđustu aldar.  Munađi ţar mestu um ađ hljómsveit hans,  Bítlarnir,  stal senunni á fyrri hluta sjöunda áratugnum og stýrđi tónlistarheimi alţjóđar fram yfir virkan feril sem lauk haustiđ 1969.  Fjöldi breskra hljómsveita flćddi í kjölfar Bítlanna yfir heimsbyggđina.  Flóđiđ gekk undir nafninu "Breska innrásin". 

  Heimsvinsćldir breskrar tónlistar urđu til ţess ađ bresk tónlistartímarit fóru á flug.  Ţau höfđu ekki undan ađ svala ţorsta tónlistarunnenda í umfjöllun,  fréttir og viđtöl viđ breskar poppstjörnur.  Lengi voru gefin út fjögur hnausţykk tónlistarvikublöđ í dagblađabroti:  Melody Maker, New Musical Express, Sound og Record Mirror - ásamt fjölda hálfsmánađar- og mánađarritum á glanspappír.  

  Ţegar pönkiđ og nýbylgjan tóku yfir á seinni hluta áttunda áratugarins og frameftir ţeim níunda gekk blöđunum misvel ađ fóta sig í breyttum heimi.  Sérstađa Record Mirror lá í léttpoppslagsíđu.  Sérstađa Sound lá í ţungarokkslagsíđu.  Hvorugt skorađi hátt hjá pönkkynslóđinni.  Ţessi blöđ náđu ţó ađ tóra löskuđ fram á tíunda áratug.  Melody Maker var íhaldsamt.  Var upphaflega djasstímarit en náđi ađ skipta um gír ţegar Bítlaćđiđ skall á.  Ţorđi ekki ađ skipta jafn afgerandi um gír í pönkbyltingunni.  Tók skrefiđ til hálfs.  Náđi ađ halda haus fram til ársins 2000.  NME var hinsvegar í essinu sínu.  Blađiđ var fyrst til ađ gera rćkilega úttekt á pönkinu.  Á meira ađ segja heiđurinn af ţví ađ gefa - haustiđ 1976 - nýju bresku rokkhreyfingunni nafniđ pönk.  Fram ađ ţví voru nýju hljómsveitirnar (Sex Pistols, The Clash, The Damned, The Buzzcocks...) međ vandrćđagangi ýmist skilgreindar sem "einhverskonar" pöbbarokkarar eđa glamrokkarar.  Sem ţćr voru hvorugt.  

  Fyrir pönkbyltinguna var NME opnast allra poppblađa fyrir nýjum hljómsveitum og nýjum straumum.  Naut sín í botn í umróti nýbylgjunnar.  Varđ söluhćsta breska tónlistartímaritiđ.  Náđi ađ selja á fjórđa hundrađ ţúsund eintaka af hverju tölublađi.  

  Nú hafa útgefendur NME tilkynnt ađ prentútgáfunni verđi hćtt.  Ástćđan er "of hár" prentkostnađur, samdráttur í auglýsingum í prentmiđlum og ađ framtíđin liggi í netmiđlum.  Já,  NME blómstrar sem netmiđillinn www.nme.com.  En ţađ er eftirsjá af prentmiđlinum.  Ég var áskrifandi til kannski 20 ára eđa svo.  Utan áskriftar keypti ég blađiđ oft í lausasölu.  Ţó ađ fátt sé um ferskar nýjungar í tónlist á ţessari öld ţá er nýtt ađ fylgjast međ NME ađeins á netinu.  Ţađ var spes stemmning ađ lesa pappírinn. 


Einkennilegt mál skekur Fćreyjar

  Glćpir eru fátíđir í Fćreyjum.  Helst ađ Íslendingar og ađrir útlendingar séu til vandrćđa ţar.  Sömuleiđis eru Fćreyingar óspilltasta ţjóđ Evrópu.  Ađ auki fer lítiđ fyrir eiturlyfjaneyslu.  Í einhverjum tilfellum laumast ungir Fćreyingar til ađ heimsćkja Kristjaníu í Kaupmannahafnarferđ og fikta viđ kannabis.  Einstaka mađur.   

  Í ljósi ţessa er stórundarlegt mál komiđ upp í Fćreyjum.  Ţađ snýr ađ virtum ţingmanni, sveitarstjórnarmanni í Tvöreyri og lögregluţjóni.  Sá heitir Bjarni Hammer.  Hann hefur nú sagt af sér embćttum.  Ástćđan er sú ađ hann reyndi ađ selja ungum stúlkum hass.

  Bjarni var lögţingsmađur Jafnađarmannaflokksins.  Önnur stúlkan er formađur ungliđahreyfingar Ţjóđveldisflokksins.  Hin i Framsóknarflokknum.  Ţćr geymdu upptöku af samskiptunum.

  Í Fćreyjum er gefiđ út eitt dagblađ.  Ţađ heitir Sósialurin.  Ritstjóri er hin ofurfagra Barbara Hólm.  Hún er gift forsprakka pönksveitarinnar 200, sem á fjölmarga ađdáendur á Íslandi og hefur margoft spilađ hér.  Barbara er fyrrverandi formađur ungliđahreyfingar Ţjóđveldisflokksins.  Hún frétti af málinu frá fyrstu hendi.  Stormađi umsvifalaust međ upptökuna til lögreglunnar og upplýsti máliđ í Sósíalnum.

  Almenningur fékk áfall.  Viđbrögđ flokkssystkina Bjarna eru ţau ađ fullyrđa ađ máliđ sé pólitískt.  Ósvífnir pólitískir andstćđingar Jafnađarmanna hafi međ slóttugheitum gómađ hrekklaust góđmenni í gildru.  Misnotađ rómađan velvilja manns sem leggur sig fram um ađ hjálpa og greiđa götu allra.  

  Vinur Bjarna hefur stigiđ fram og lýst ţví yfir ađ hann hafi komiđ í heimsókn til sín 2014.  Ţar var fleira fólk.  Vinurinn kallar á konu sína til vitnis um ađ í ţađ skiptiđ hafi Bjarni hvorki gefiđ né selt vímuefni.

  Annađ ţessu skylt; um vćntanlega útgáfu ríkisins á vest-norrćnni söngbók.  Smella HÉR   

Bjarni Hammer  


Fólk er fíklar

  Allir eru ađ fá sér.  Allir eru fíklar.  Munurinn liggur í ţví hver fíknin er.  Sumir eru nikótínfíklar.  Ađrir eru matarfíklar,  spilafíklar,  alkar,  athyglissjúkir,  ástarfíklar,  dansfífl eđa eitthvađ allt annađ.  

  Séra Óli sleikur er kattţrifinn sleikifíkill.  Hann má ekki sjá ósleikta konukinn án ţess ađ stökkva á hana og sleikja.  Vegna jafnađarhugsjónar er honum óstćtt á ađ sleikja ađeins ađra kinn.  Hann finnur sig knúinn til ađ sleikja báđar kinnar.  Líka eyru og háls ef tími gefst til.

  Samkvćmt úrskurđarhópi og úrskurđarnefnd fagađila og amatöra ríkiskirkjunnar er sleikiţörf embćttismannsins eđlilegt embćttisverk.  Óhreinar kinnar skulu sleiktar uns ţćr verđa hreinar.  Ţetta er eins og ađ skírast upp úr heilögu kranavatni.

  Fundiđ hefur veriđ ađ ţví ađ séra Óli sleikur ríghaldi konum föstum á međan hann sleikir á ţeim báđar kinnar, eyru og háls. Ţessu ber ađ sýna skilning.  Ef konurnar vćru ađ hlaupa út um allt á međan séra Óli sleikur sleikir á ţeim kinnar ţá er nćsta víst ađ sleikur myndi misfarast ađ hluta.  Jafnvel lenda aftan á hálsi eđa baki.  Ekki vill ríkiskirkjan ţađ.  Ţví síđur mćlir hún međ ţví af sama krafti og umskurđi.  

 


Danir fjárfesta í Íslendingi

  Í fyrrakvöld horfđi ég á dönsku sjónvarpsstöđina DR1.  Á dagskrá var ţáttur sem heitir Lövens Hule.  Í ţćttinum eru ný fyrirtćki sett undir smásjá.  Forsvarsmenn ţeirra eru yfirheyrđir og fariđ yfir áćtlanir.  Fjárfestum gefst fćri á ađ kaupa fyrir lítinn pening smáan hlut í vćnlegum hugmyndum.  Ég man eftir íslenskri útgáfu af ţessum ţćtti í - ađ mig minnir - Rúv.

  Í ţćttinum í DR1 kynnti Íslendingur,  Guđmundur Örn Ísfeld,  vinylplötufyrirtćki sitt RPM Records.  Hann flutti til Danmerkur fyrir nokkrum árum.  Fyrir jól bloggađi ég um ţetta fyrirtćki.  Sjá HÉR

  RPM Records hefur ekki ennţá hafiđ starfsemi.  Ţađ er veriđ ađ setja upp flókinn tćkjabúnađinn og innrétta ađstöđuna.  Engu ađ síđur sló uppskriftin í gegn í sjónvarpsţćttinum.  Tveir fjárfestar keyptu sitthvorn hlutinn á 8.350.000 ísl kr.  (500.000 danskar krónur).  Samtals 16,7 milljónir.  

  Í sögu Lövens Hule hafa viđbrögđ ekki veriđ jafn jákvćđ og skilađ ţetta hárri upphćđ.  Íslendingurinn Guđmundur Örn Ísfeld er ađ gera verulega gott mót í Danaveldi.

Gudmundur Orn Isfeld  


Kántrý-skotnir vísnasöngvar

 Ljóđin í sálinni er fjórđa plata Góla - Guđmundar Óla Scheving.  Hún inniheldur 21 lag.  Spilunartíminn er klukkustund.  Ţađ er ţriđjungi lengri spilunartími en venja er.  Öll lögin eru frumsamin.  Á fyrri plötum hafa textar veriđ eftir Góla í bland viđ eftir helstu ljóđskáld síđustu aldar, svo sem Stein Steinarr, Örn Arnarson og fleiri, ásamt snjöllum hagyrđingum ţessarar aldar á borđ viđ hinn margverđlaunađa Guđmund djákna Brynjólfsson.  Ađ ţessu sinni eru öll kvćđin eftir Davíđ Stefánsson frá Fagraskógi.  Ţau eru bragđsterkir og fjölbreyttir konfektmolar.  Samúđ liggur međ vinnandi stéttum og málleysingjum.  Hćđst er ađ borgarastéttinni.

  Lögin klćđa ljóđin prýđisvel.  Gćđa ţau lífi.  Galsafengin ljóđ fá fjörleg lög;  tregafull ljóđ fá angurvćr lög og svo framvegis.  Öll eru ţau grípandi,  söngrćn og einföld; flćđa lipurlega.  Hćgt er ađ syngja međ ţeim strax viđ fyrstu hlustun.  Mörg eru seyđandi fögur.  Sterkust í ţeim stíl eru Fasteignasalinn, Léttúđin og Sporin ţín.  Mörg önnur gefa ţeim lítiđ eftir.  Ţeirra á međal Auđnin ţegir.

  Ljóđin bjóđa ekki upp á afgerandi viđlög.  Ţađ er snyrtilega leyst í útsetningum sem jafnframt gefa lögunum sérkenni.  Gott dćmi er skemmtilega einföld en áleitin gítarlína í glađlega kántrý-laginu Dönsku skónum.  Annađ dćmi er lagiđ Ţú.  Ţađ hefst á söng viđ mildar kassagítarstrokur (strömm), rís síđan upp viđ fullan hljómsveitarflutning međ rafgítar og bakraddasöng. Í kántrý-laginu Einn kemur, ţá annar fer er einskonar viđlagsbútur trallađur.

  Ofar er nefnt lagiđ magnađa Sporin ţín.  Framan af einkennir ţađ sérlega skemmtilegur trommuleikur. Er á líđur verđur orgelspil áberandi.  Útsetningin stađsetur lagiđ bćđi í flokkinn heimspopp (world music) og framsćkna jađarmúsík (alternative).  Ađrir músíkstílar á plötunni falla undir víđa skilgreiningu á ţjóđlagakenndum vísnasöng (folk music) ásamt kántrý-sveiflu.  Hljóđfćraleikur er sparlegur.  Víđa ađeins kassagítar.  

  Góli er ágćtur og blćbrigđaríkur söngvari.  Stundum syngur hann lágstemmt og blítt.  Stundum ţenur hann sig.  Allt eftir yrkisefni ljóđsins.  Auđheyranlega kann hann kvćđin utanađ og túlkar innihald ţeirra af innlifun og einlćgni.

  Ljóđin í sálinni er góđ og eiguleg plata.  Og skemmtileg.  Hljóđheimurinn (sánd) er tćr og hreinn.  Ţökk sé www.studionorn.is.                       

Ljóđin í sálinni       


Fréttablađiđ er ađ standa sig

  Ég var ađ hlusta á útvarp.  Ţar var nýr frambođslisti Sjálfstćđisflokksins í Reykjavík skilgreindur sem rauđsokkulisti.  Ég veit ekkert um réttmćti ţess.  Vel liđnum núverandi borgarfulltrúum er sparkađ út í hafsauga.  Ţakkađ góđ störf međ ţví ađ vera hent í rusliđ.

  Í stađ ţeirra er rađađ á frambođslistann konum sem fáir vita deili á.  Ţeirri sem stillt er upp í 2. sćti er sögđ vera frambjóđandi Jóns Ásgeirs/Baugs/365 miđla.  Dóttir eđa tengdadóttir ritstjóra Fréttablađsins.

  Kannski er ţađ sterkur leikur ađ bjóđa fram í 1. sćti frambjóđanda Morgunblađsins og í 2. sćti frambjóđanda Baugsmiđla.  Ţađ er skotheld uppskrift á góđri fjölmiđlaumfjöllun stćrstu fjölmiđla landsins.  Munar um minna.  

  Fréttablađiđ er komiđ á flug.  Nýveriđ hleypti ţađ af stokkum nýrri og ferskri netsíđu.  Hún mćtir sterk til leiks.  Birtir allt ađra áhugaverđa punkta en rata í prentútgáfu Fréttablađsins.  Ţar á međal HÉR

   

    


Grćnlendingum fćkkar

  Íslendingum fjölgar sem aldrei fyrr.  Veitir ekki af.  Einhverjir ţurfa ađ standa undir klaufalegum fjárfestingum lífeyrissjóđa.  Líka ofurlaunum stjórnarmanna lífeyrissjóđa og fyrirtćkja sem ţeir fjárfesta í.  Tröllvaxinn ferđamannaiđnađur kallar á vinnandi hendur.  Rótgrónir Íslendingar vilja ekki vinna í fiski, viđ ţrif eđa viđ ummönnun.  Ţá koma útlendingar til góđa sem gerast íslenskir ríkisborgarar.

  Á síđasta áratug - 2007-2017 - fjölgađi Íslendingum svo um munar.  Ekki vegna frjósemi heldur vegna innflytjenda.  2007 voru Íslendingar 307 ţús.  Í dag erum viđ nálćgt 350 ţús.     

  Fćreyingar eru frjósamastir norrćnna ţjóđa.  Ţeir eru iđnir viđ kolann.  Enda fegurstir og kynţokkafyllstir.  2007 voru ţeir 48 ţús.  Í dag eru ţeir yfir 50 ţús.

  Norđmönnum fjölgađi um 12,3%.  Ţökk sé innflytjendum.  Međal annars Íslendingum í ţúsundatali.  Flestir međ meirapróf.  Íbúar Noregs, Finnlands og Danmörku eru hver um sig vel á sjöttu milljón.  Svíar eru 10 milljónir.  Samanlagt erum viđ norrćnu ţjóđirnar um 30 milljónir.  Fjölgar árlega.

  Verra er ađ Grćnlendingum fćkkar.  Undanfarin ár hafa ţeir ýmist stađiđ í stađ eđa fćkkađ.  2007 voru ţeir nćstum 57 ţúsund.  Í fyrra voru ţeir innan viđ 56 ţúsund.  Ekki gott.  Á móti vegur ađ íslenskt fyrirtćki hefur tryggt sér rétt til gullgrafar á Grćnlandi.  

 

    

 


Kvartađ undan píkupoppi

  Írska hljómsveitin U2 er stöđugt undir smásjá.  Ekki skrýtiđ.  Ţetta er og hefur veriđ eitt allra stćrsta hljómsveitarnafn heims til hátt í fjögurra áratuga.  Fékk meira ađ segja ađ fara í hljómleikaferđ um Bandaríkin međ Sykurmolunum á níunda áratugnum.  Ađ auki hefur söngvari hljómsveitarinnar,  Bono,  veriđ duglegur viđ ađ tjá sig um ýmis hitamál.  Til ađ mynda barist gegn fátćkt og skuldum í 3ja heiminum,  tekiđ virkan ţátt í forsetakosningum í Bandaríkjunum og veriđ upptekinn af trúmálum.

  U2 hefur veriđ mörgum hljómsveitum víđa um heim fyrirmynd í tónlist.  Hérlendis heyrist ţađ einna best í tónlist Gildrunnar.

  Nú liggur Bono undir ţungum ásökunum um karlrembu og kvenfyrirlitningu.  Í viđtali viđ bandaríska tímaritiđ Rolling Stone kvartar hann undan ţví ađ músíkiđnađurinn í dag sé ofurseldur píkupoppi (very girly music).  Hann segist áhyggjufullur yfir ţví ađ lítiđ svigrúm sé fyrir unga rokkara til ađ fá útrás fyrir reiđi.  Hipp-hopp sé eini vettvangur ungra reiđra drengja.  Ţađ sé ekki nógu gott.  

  "Hvađ er rokk?" spyr hann og svarar sjálfur:  "Reiđi er hjarta rokksins."  Ýmsir hafa komiđ Bono til varnar.  Bent m.a. á ađ vinsćlustu karlpoppararnir í dag spili kvenlćga músík,  svo sem Ed Sheeran og Sam Smith.  Ađrir eru ósáttir.  Sumir fordćma ađ ţessi nú meinta karlremba hafi veriđ tilnefnd "Mađur ársins 2016" af glanstímaritinu Glamour.   


Fćreyingar innleiđa ţorrablót

  Ţorrablót er gamall og góđur íslenskur siđur.  Ungt fólk fćr tćkifćri til ađ kynnast fjölbreyttum og bragđgóđum mat fyrri alda.  Ţađ uppgötvar ađ fleira er matur en Cocoapuffs,  Cheerios,  pizzur,  hamborgarar,  djúpsteiktir kjúklingabitar og franskar kartöflur.  Flestir  taka ástfóstri viđ ţorramat.  Ţannig berst ţorramatarhefđin frá kynslóđ til kynslóđar.

  Víđa um heim halda Íslendingafélög myndarleg ţorrablót.  Í einhverjum tilfellum hefur fámennur hópur Íslendinga í Fćreyjum haldiđ ţorrablót.  Nú bregđur svo viđ ađ Fćreyingar halda ţorrablót nćsta laugardag.  

  Skemmtistađurinn Sirkus í Ţórshöfn,  kráin Bjórkovin (á neđri hćđ Sirkuss) og Borg brugghús á Íslandi taka höndum saman og bjóđa Fćreyingum og Íslendingum á ţorrablót.  Allar veitingar ókeypis (ţorrablót á Íslandi mćttu taka upp ţann siđ).  Bođiđ er upp á hefđbundinn íslenskan ţorramat, bjórinn Surt, snafs og fćreyskt skerpukjöt.

  Gaman er ađ Fćreyingar taki ţorrablót upp á sína arma.  Hugsanlega spilar inn í ađ eigandi Sirkus og Bjórkovans,  Sunneva Háberg Eysturstein,  vann sem dyravörđur á íslenska skemmtistađnum Sirkus viđ Klapparstíg um aldarmótin.  Hér kynntist hún ţorrablótum.

ţorramatur 

    


Eggjandi Norđmenn

  Ólympíuleikar voru ađ hefjast áđan í Seúl í Suđur-Kóreu.  Međal ţátttakenda eru Norđmenn.  Međ ţeim í fylgd eru ţrír kokkar.  Ţeir pöntuđu 1500 egg.  Íbúar Kóreu eru um 100 milljónir eđa eitthvađ álíka.  Nágrannar eru 1400 milljónir Kínverjar og skammt frá 1100 milljónir Indverjar.  Til samanburđar eru 5 milljónir Norđmanna eins og smáţorp.  Ţess vegna klúđruđu kóresku gestgjafarnir pöntun norsku kokkanna.  Í stađ 1500 eggja fengu Norsararnir 15.000 egg.  Matarćđi norskra keppenda á Ólympíuleikunum verđur gróflega eggjandi.

  Hvađ fá ţeir í morgunmat?  Vćntanlega egg og beikon.  En međ tíukaffinu?  Smurbrauđ međ eggjum og kavíar.  Í hádeginu ommelettu međ skinkubitum.  Í síđdegiskaffinu smurbrauđ međ eggjasalati.  Í kvöldmat ofnbakađa eggjaböku međ parmaskinku.  Međ kvöldkaffinu eggjamúffu međ papriku.  Millimálasnakk getur veriđ linsođin egg.     

egg_1.pngegg_2.jpgegg_3.jpgegg_4.jpgegg_5.jpgegg_6.jpgegg_7.jpgegg_8.jpgegg_9.jpgegg_10.jpgegg_11.jpgegg_13.jpgegg_14.jpgegg_16.jpgegg_17.jpg


Alţjóđlegi Clash dagurinn

  5. febrúar 2013 brá bandaríska útvarpsstöđin KEXP á leik;  Hún spilađi einungis lög međ bresku hljómsveitinni the Clash ţann daginn.  Ţetta varđ the Clash dagurinn.  Dagskráin vakti mikla athygli og gríđarmikla hrifningu hlustenda.  Hlustun á ţessa vinsćlu útvarpsstöđ margfaldađist.  Fyrr en varđi endurtóku ađrar útvarpsstöđvar leikinn.  5. febrúar varđ formlegi Clash dagurinn.  Í fyrra og í ár er hann reyndar 7. febrúar.  Ţađ hefur eitthvađ međ ţađ ađ gera ađ hann beri ekki upp á frídag.  Međal annars vegna ţess ađ 15 ríki og stórborgir halda í dag Clash daginn hátíđlegan sem frídag.  

  Bandaríska Seattle-borg var fyrst til ađ gera Clash daginn ađ opinberum hátíđisdegi.  Svo bćttist viđ Washington ríki sem hýsir Seattle-borg. Einnig Washington DC ríki.  Toronto-borg í Kanada er komin međ í leikinn.

  Á annađ hundrađ útvarpsstöđvar víđa um heim halda Clash-daginn hátíđlegan; spila einungis the Clash lög.  Ţćr eru ekki ađeins í Bandaríkjunum heldur einnig í Póllandi, Argentínu,  Kanada,  Írlandi,  Spáni og Japan. 

  Fyrir nokkrum árum hitti ég poppskríbent frá Seattle.  Hann sagđi mér ađ ímynd útlensks rokks ţar á borg sé fyrst og fremst Bítlarnir og the Clash.

   The Clash var önnur tveggja hljómsveita sem leiddi bresku (og alţjóđlegu) pönkbyltinguna 1976/77 (hin var Sex Pistols)  Hún varđ eina breska pönksveitin sem náđi ofurvinsćldum í Amiríku.  Ekki síst í Bandarkjum Norđur-Ameríku - ţrátt fyrir ađ útgáfufyrirtćki hennar, CBS,  hafi ţráskallast viđ ađ selja jómfrúarplötu hennar ţar.  Enn í dag á fyrsta plata the Clash met í sölu á plötu í póstkröfu til Bandaríkjanna:  Hátt í hálfa milljón eintaka.  CBS hélt áfram ađ bregđa fćti fyrir the Clash fram á síđasta dag.  Til ađ mynda gaf CBS út á smáskífu lagiđ "Remote control" - gegn áköfum mótmćlum liđsmanna the Clash sem skilgreindu lagiđ sem lélegasta uppfyllingarlag jómfrúarplötunnar.  Síđar harđneitađi móđurfyrirtćki CBS í Bretlandi ađ gefa út lagiđ "Bankrobber".  Eftir illvígar deilur náđist lending um ađ útibú CBS í Ţýskalandi gćfi lagiđ út án afskipta breska móđurfyrirtćkisins (sem sá ekki einu sinni um heildsöludreifingu á ţví í Bretlandi).  Ljóst er ađ the Clash hefđi orđiđ mun stćrra nafn á ferlinum ef hljómsveitin hefđi notiđ myndarlegs stuđnings CBS í stađ ítrekađra leiđinda í bland viđ afskiptaleysi.       

  Ađ Bítlunum frátöldum hefur engin hljómsveit ţróađ sína tónlist jafn hratt og í allar áttir frá fyrstu plötum og the Clash. Eftir ađ hljómsveitin brotlenti illa um miđjan níunda áratuginn og leystist upp hefur vegur hennar vaxiđ jafnt og ţétt.  Til ađ mynda kraumađi lagiđ "Should I Stay or Should I Go" á vinsćldalistum til margra ára uns ţađ náđi 1. sćti breska vinsćldalistans 1991. Stćrsta tónlistartímarit heims,  bandaríska Rolling Stone, útnefndi "London Calling" sem bestu plötu níunda áratugarins.  Í Bandaríkjunum varđ the Clash risa "statium" band.  Spilađi fyrir allt ađ 140.000 manns á stökum hljómleikum.     

  Vinsćldir the Clash eru ofurmiklar í spćnskumćlandi löndum.  Ţar gera ótal hljómsveitir út á lög the Clash.  Ýmsir fleiri hafa gert ţađ gott út á tónlist hljómsveitarinnar.  Til ađ mynda er margverđlaunađ lag M.I.A. "Paper Planes" í kvikmyndinni "Slumdog Millionar" byggt á lagi the Clash "Straight to Hell".  Ađrir hafa gert ţađ gott út á the Clash lagiđ "Guns of Brixton".  Lengi mćtti áfram telja.  

               


Önnur plata fyrrverandi borgarstjóra

 

  Ţađ er skammt stórra högga á milli.  Haustiđ 2016 spratt fram á völl nýr en fullskapađur tónlistarmađur á sjötugsaldri.  Ţar var kominn heimilislćknirinn,  fjallgöngugarpurinn,  umhverfisverndarkappinn og besti borgarstjóri Reykjavíkur,  Ólafur F.  Magnússon,  međ hljómplötuna "Ég elska lífiđ".  Bćttust ţá viđ á hann titlarnir lagahöfundur, ljóđskáld og söngvari.

  Í lok liđins árs hristi Ólafur fram úr erminni ađra plötu.  Sú heitir "Vinátta" eftir opnulaginu.  Ljóđiđ er heilrćđisvísa; eins og fleiri á plötunni.  Önnur yrkisefni eru m.a. Tyrkjarániđ sem svo er kallađ (Viđ Rćningjatanga) og ţjóđhátíđarljóđ Vestmannaeyja 1932 (Heimaey).  Höfundur ţess síđarnefnda er Magnús Jónsson, langafi Ólafs.  Ađrir textar eru eftir ÓLaf.  Hann er sömuleiđis höfundur allra laga.  Međhöfundur tveggja er Vilhjálmur Guđjónsson.  Sá snillingur sér jafnframt um útsetningar og hljóđfćraleik.  Í tveimur lögum í samvinnu viđ Gunnar Ţórđarson.  Gunni afgreiđir einn útsetningu og kassagítarplokk í laginu "Viđ Rćningjatanga".

  "Vinátta" er jafnbetri/heilsteyptari plata en "Ég elska lífiđ".  Er "Ég elska lífiđ" ţó ljómandi góđ.  Ţar syngur Ólafur ađeins helming laga.  Á nýju plötunni syngur hann öll lög nema eitt.  Í lokalaginu, "Lítiđ vögguljóđ",  syngur Guđlaug Dröfn Ólafsdóttur á móti honum.  Hún hefur afar fagra, hljómţýđa og agađa söngrödd sem fellur einstaklega vel ađ söngrödd Ólafs.  Hann er prýđilegur dćgurlagasöngvari.  Syngur af einlćgni og innlifun međ notalegri söngrödd.

  Lög hans eru söngrćn, snotur og hlýleg.  Ljóđin eru haganlega ort og innihaldsrík međ stuđlum og höfuđstöfum.  Standa keik hvort heldur sem er án eđa međ tónlistinni.           

  Tónlistin ber ţess merki ađ Ólafur lifir og hrćrist í klassískri tónlist.  Útsetningar eru hátíđlegar,  lágstemmdar og sálmakenndar.  Eitt lagiđ heitir meira ađ segja "Skírnarsálmur".  Annađ er barokk (Ţú landiđ kćra vernda vilt).  Hiđ ţriđja er nettur vals (Ísafold).  Ţannig má áfram telja.

  Eitt lag sker sig frá öđrum hvađ varđar útsetningu, flutning og áferđ.  Ţađ er "Bláhvíti fáninn".  Ţar syngur óperusöngvarinn Elmar Gilbertsson um gamla íslenska fánann.  Hann er rosalega góđur og ţróttmikill söngvari.  Ţenur sig kröftuglega.  Kannski ţekktastur fyrir hlutverk Dađa í óperunni um Ragnheiđi Brynjólfsdóttur.   "Bláhvíti fáninn" er sterkur og hástemmdur ćttjarđaróđur sem leysir "Öxar viđ ána" af međ glćsibrag.  

  Ég óska Ólafi til hamingju međ virkilega góđa plötu,  "Vináttu". Hún fćst í verslun 12 Tóna á Skólavörđustíg. 

 


Uppreisn gegn karllćgu tungumáli

  Íslenskan er mjög karllćgt tungumál.  Jón Gnarr hefur tekiđ eftir ţví.  Hann stýrir skemmtilegum síđdegisţćtti á Rás 2 á laugardögum (Sirkus Jóns Gnarr).  Ţar sker hann međvitađ upp herör gegn ţessum kynjahalla tungumálsins.  Heyrist ţá glöggt hvađ hallinn er yfirţyrmandi og allt í kring.  Ţannig til ađ mynda ávarpar hann hlustendur međ orđunum:  "Komiđ ţiđ sćlar hlustendur góđar."

  Svo einkennilega vill til ađ einstök erlend tungumál eru líka karllćg.  Eitt ţeirra er enska.  Yfirstjórn breskra hermála gerir nú gangskör í ađ leiđrétta ţetta.  Hún hefur tekiđ saman lista upp á tvćr blađsíđur yfir orđ sem má ekki nota í hernum og hvađa orđ skuli nota í stađinn.  Dćmi (rauđu orđin eru bannorđ.  Hin eiga ađ koma í ţeirra stađ):

Mađur = fólk, persóna

Heiđursmannasamkomulag = óskráđ samkomulag

Húsmóđir = heimavinnandi

Drenglyndi = sanngirni

  Önnur dćmi er erfitt ađ ţýđa yfir á íslensku öđruvísi en lenda á eintómum karllćgum orđum.  Ţar á međal ţessi:

Manpower = human resources

Forefathers = ancestors, forebears

Delivery man = delivery clerk, courier

Mankind = humanity, humankind, human race, people

  Margir breskir hermenn hafa brugđist ókvćđa viđ.  Ţeim finnst ađ herinn eigi ađ sinna hagnýtari hlutum en ađ endurskrifa tungumáliđ.  Talsmenn hersins segja á móti ađ ţetta sé hagnýtt skref inn í framtíđina.  Ţađ muni auđvelda yfirmönnum ađ ávinna sér virđingu og traust á međal kvenna, samkynhneigđra, tvíkynhneigđra, kynskiptinga og svo framvegis.  Herinn ţarf á ţví ađ halda.

   


Ósvífinn ţjófnađur H&M

  Fćreyskir fatahönnuđir eru bestir í heimi.  Enda togast frćgar fyrirsćtur, fegurđardrottningar, tónlistarfólk og fleiri á um fćreyska fatahönnun. 

  Fyrir tveimur árum kynnti fćreyski fatahönnuđurinn Sonja Davidsen til sögunnar glćsilegan og smart kvennćrfatnađ.  Hún kynnir hann undir merkinu OW Intimates.  Heimsfrćg módel hafa sést spranga um í honum.  Ţ.á.m. Kylie Jenner. 

  Nú hefur fatakeđjan H&M stoliđ hönnuninni međ húđ og hári.  Sonju er eđlilega illa brugđiđ.  Ţetta er svo ósvífiđ.  Hún veit ekki hvernig best er ađ snúa sér í málinu.  Fatahönnun er ekki varin í lögum um höfundarrétt.  Eitthvađ hlýtur samt ađ vera hćgt ađ gera ţegar stuldurinn er svona algjör.   Ţetta er spurning um höfundarheiđur og peninga.

  Á skjáskotinu hér fyrir neđan má sjá til vinstri auglýsingu frá Sonju og til hćgri auglýsingu frá H&M.  Steluţjófahyski. 

 

faereysk_naerfot.jpg

 


« Fyrri síđa | Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband